Foto: Daniël Rommens
actueel

Update | Rapport: ‘Vooral kwetsbare groepen dupe van leenstelsel’

Willem van Ewijk,
18 april 2016 - 11:26

De dalende instroom in het hoger onderwijs is direct gerelateerd aan de invoering van het leenstelsel. Dat staat in een evaluatierapport van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) waarover  ScienceGuide schrijft. ‘Wat minister Bussemaker eerder afdeed als spookverhalen en bangmakerij, blijkt nu bittere waarheid.’

Eerder waarschuwden studentenvakbonden en politieke partijen al dat door de afschaffing van de basisbeurs de studentenaantallen zouden teruglopen. Nu zou ook het ministerie van OCW de teruggang in studentenaantallen toeschrijven aan de invoering van het leenstelsel. Dat doet het in een 193 pagina’s tellende analyse, waarover ScienceGuide, na een aantal lezers te hebben gesproken, bericht. Het rapport wordt al weken heen en weer gestuurd tussen het ministerie, hogeronderwijskoepels en studentenvakbonden.

 

De analyse is af, maar ambtenaren van OCW zouden druk bezig zijn tot een definitieve tekst te komen. Het rapport zou namelijk explosief materiaal bevatten: door het leenstelsel gaan vooral kwetsbare groepen minder snel naar het hoger onderwijs. Daar werd al voor gewaarschuwd in de ‘Staat van het Onderwijs’, waarin de inspectie het beleid tot 2014 analyseerde. Maar dat rapport telde gegevens tot 2013, terwijl deze hogeronderwijsmonitor ook de instroom van het huidige collegejaar 2015-2016 analyseert. Dat is het eerste jaar waarin eerstejaarsstudenten geen basisbeurs meer krijgen.

 

Emancipatie
Vooral het hoger beroepsonderwijs heeft moeite om studenten te werven. Verschillende hogescholen wisten dit jaar ruim tien procent minder studenten te trekken dan vorig jaar. De Hogeschool van Amsterdam trok zelfs 13,8 procent minder studenten dan het jaar ervoor. Die daling werd al toegeschreven aan de invoering van het leenstelsel.

 

‘Wat minister Bussemaker eerder afdeed als “spookverhalen” en “bangmakerij”, blijkt nu bittere waarheid’

‘Wij denken dat een ander deel van de daling samenhangt met studenten die daadwerkelijk door het leenstelsel worden afgeschrikt,’ zei Thom de Graaf, de voorzitter van de Vereniging Hogescholen, in februari. Eerder zei De Graaf al te vrezen dat de emancipatoire functie van het hoger beroepsonderwijs in gevaar komt nu de basisbeurs is afgeschaft.

 

Het rapport zou zijn analyse bevestigen: vooral studenten uit kwetsbare groepen, kinderen uit gezinnen met lage inkomens, studenten wier ouders niet studeerden en niet-westerse allochtonen zouden het hoger onderwijs links laten liggen. ‘Wat minister Bussemaker eerder afdeed als “spookverhalen” en “bangmakerij”, blijkt nu bittere waarheid,’ schrijft ScienceGuide.

 

Update 18 april 2016 17:05 uur

In een conceptreactie van minister Bussemaker, die de NOS in handen heeft, ontkent de minister de uitkomsten van het rapport. Volgens haar zijn alle effecten op de instroom volgens verwachting. SP-Kamerlid Jasper van Dijk heeft ondertussen geëist dat de uitkomsten van het rapport onmiddellijk openbaar worden gemaakt.

Lees meer over