In de vijftiende en laatste aflevering van De Illustere Universiteit groeit het Athenaeum Illustre uit tot de Universiteit van Amsterdam. Dankzij de politieke daadkracht van oud-hoogleraar rechtsgeleerdheid Gijsbert van Tienhoven (1841-1914) én de nieuwe Wet op Hoger Onderwijs uit 1876 wist Amsterdam een eeuwenoude ambitie te verwezenlijken.
Gijsbert van Tienhoven arriveerde (1841-1914) in 1869 in Amsterdam als hoogleraar Romeins recht en staatsrecht aan het Athenaeum Illustre. De jurist had toen al carrière gemaakt als advocaat in Den Haag en als ambtenaar op het ministerie van Justitie. In het Athenaeum trof hij een onderwijsinstelling aan die al jaren droomde van universitaire status, maar met de komst van de nieuwe Wet op Hoger onderwijs vastliep op politieke onzekerheid.
Van Tienhoven sprak zijn frustratie uit over het uitblijven van hervormingen binnen het Athenaeum Illustre. Bovendien vonden hij en andere hoogleraren aan het Athenaeum Illustre hun takenpakket te groot en wilden meer ruimte voor wetenschapsbeoefening. ‘Immers een hoogleeraar moet niet enkel onderwijs geven - en nog wel hooger onderwijs - maar moet de wetenschappen zelve die hij dient, blijven beheerschen,’ zei een collega van Van Tienhoven.
Toen plannen voor hervorming uitbleven en de gemeenteraad een afwachtende houding aannam ten aanzien van de nieuwe Wet op Hoger onderwijs, diende hij in 1873 zijn ontslag in. Maar Van Tienhoven gaf de ambitie voor een universiteit in Amsterdam niet op en wist het Athenaeum Illustre alsnog via een andere route tot universiteit te verheffen.
Benieuwd naar het hele verhaal? Luister naar de laatste aflevering van De Illustere Universiteit over Gijsbert van Tienhoven en de verheffing van het Athenaeum Illustre tot Universiteit van Amsterdam, via Spotify, Apple Podcasts en andere podcastplatforms.
Benieuwd naar de volgende Folia-podcast? Volg ons dan op Spotify en blijf op de hoogte via Folia.nl.