UvA-onderzoek: uitzetten notificaties helpt niet tegen overmatig schermgebruik
Iedereen wil minder scrollen. De bestaande oplossingen als tijdslimieten en het uitzetten van notificaties verminderen onze schermtijd alleen niet, blijkt uit UvA-onderzoek. Promovendus Cynthia Dekker zocht uit wat er wel moet gebeuren om grip te krijgen op ons collectieve telefoongebruik.
Vind je dat je te veel op je telefoon zit en wil je daar iets aan doen? Tijdslimieten of het uitzetten van notificaties helpen daar niet tegen, ontdekte UvA-onderzoeker Cynthia Dekker. ‘De schermtijd verandert er niet door en mensen hebben ook geen lager gevoel van overmatig gebruik,’ aldus Dekker. ‘Mensen hadden meer FOMO (fear of missing out, red.) en keken net zo vaak op hun telefoon.’
De gedragswetenschapper onderzocht hoe ‘digitale ontwerpkeuzes overmatig smartphonegebruik en digitaal welzijn beïnvloeden’. Zij promoveerde deze week op dit onderwerp.
Een tijdslimiet blijkt zo weggeklikt en de moeite om een externe app te downloaden om hun telefoongebruik te reguleren, nemen de meesten ook niet. Toch blijkt schermtijd an sich niet het probleem te zijn, concludeert Dekker. ‘Het gaat erom of iemand zelf vindt dat die zijn telefoon te veel gebruikt.’Veel mensen ervaren hun telefoongebruik als problematisch, omdat het hun dagelijks leven negatief beïnvloedt, legt Dekker uit. ‘Ze worden afgeleid, gaan te laat slapen of ervaren bijvoorbeeld gevoelens van stress.’
Persoonlijk algoritme
Wat wel helpt is het uitzetten van het persoonlijke algoritme op TikTok. De deelnemers aan het onderzoek kregen na het uitzetten van deze instelling niet meer alleen filmpjes te zien die bij hun interesses aansloten, maar allerlei verschillende content. ‘De schermtijd werd daardoor bijna gehalveerd,’ stelt Dekker. Ze noemt het ‘hoopvol’, maar het bleek een stap te ver. Negentig procent van de deelnemers wilde snel weer terug naar hun oude feed. Het persoonlijke algoritme is namelijk precies de aantrekkingskracht van de app. ‘Het is nu een trade-off voor gebruikers. Willen ze controle of plezier?’ vertelt Dekker.
‘Het is nu alles of niets. Maar de oplossing is niet one-size fits all,’ legt Dekker uit. De personalisatie-opties moeten volgens haar worden uitgebreid. Een persoonlijk algoritme moet bijvoorbeeld niet alleen ‘aan of uit’ kunnen, maar er moet volgens haar ook een tijdslimiet op moeten kunnen worden geplaatst. Dekker: ‘Wat iemand nodig heeft, is heel persoonlijk, met een diversiteit aan instellingen kun je meer mensen helpen.’
Strategieën
Nu staan de strategieën nog te los van de (sociale media) apps. De verantwoordelijkheid voor het aanbieden van verschillende instellingen om de app te personaliseren mag volgens Dekker meer bij de apps zelf komen te liggen. ‘De wetgeving kan dat afdwingen, daar is nog veel winst te behalen. Op Europees niveau zijn ze daar al mee bezig.’
Ook mogen de standaardinstellingen ‘gunstiger’ zijn voor de gebruiker door ‘overgebruik minder te stimuleren.’ ‘Er is nu geen natuurlijk punt om te stoppen met scrollen,’ zegt Dekker. ‘Dus je kan eindeloos doorgaan.’
Maar uiteindelijk blijft het ook de gebruiker zelf die de keuzes moet maken. ‘Daarom is educatie belangrijk,’ benadrukt Dekker. ‘We moeten gezonde gebruiksgewoonten gaan ontwikkelen.’
Cynthia Dekker promoveerde op dinsdag 26 mei op het proefschrift ‘(Dis)Engagement by Design. How Digital Design Choices Impact Smartphone Overuse and Digital Well-Being.’
