Vier UvA-wetenschappers starten onderzoeksbeurs bij het Nias
Het Nederlandse instituut voor sociale studies en geesteswetenschappen (Nias) kent in de tweede helft van dit academische jaar onderzoeksbeurzen toe aan vier UvA-wetenschappers. Afgelopen woensdag 11 februari werd het nieuwe semester geopend in de Waalse Kerk.
Wat is bewustzijn? Hoe moet de hervorming van de verzorgingsstaat eruit gaan zien? En wat doen grote bedrijven eigenlijk tegen klimaatverandering? Onder andere over deze vragen buigen vier UvA-onderzoekers zich de komende tijd tijdens hun fellowship. Deze onderzoeksbeurzen worden uitgereikt door het Nias, een onderzoeksinstituut dat onder de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen (KNAW) valt, en stellen onderzoekers in staat zich voor een halfjaar of jaar volledig op onderzoek te richten.
Nias-voorzitter Jan Willem Duyvendak opende op woensdag 11 februari het tweede semester van het academisch jaar in de Waalse Kerk. Tijdens de bijeenkomst gaf emeritus hoogleraar antropologie aan de UvA Annelies Moors een lezing over het eerste boek van de serie Nias Studies in Academic Freedom and Epistemic Diversity. Moors beargumenteerd daarin dat de nieuwe strategie van de Dutch Research Council (NWO) om striktere regels te hanteren voor transparantie en repliceerbaarheid in Open Science, nadelig uitpakt voor onderzoekers in de etnografie, de onderzoeksmethode die cultureel antropologen
Vier wetenschappers
De vier UvA-fellows zijn politicoloog Femke Roosma, mentale gezondheid-historica Rebecca Wynter, politicoloog Philip Schleifer en neurowetenschapper Jolien Francken. Roosma gaat onderzoeken welk beleid sociaal wenselijk is om de Nederlandse verzorgingsstaat te hervormen. Welke groepen zijn gebaat bij een sociaal vangnet en hoe kan dit worden uitgevoerd in de praktijk? Historica Wynter wil met interviews in kaart gaan brengen hoe de politie omgaat met ‘verwarde personen’ – een volgens haar problematisch begrip voor mensen met mentale problemen – op straat. Schleider gaat onderzoek doen naar hoe grote bedrijven omgaan met de klimaatcrisis. Daarbij maakt hij gebruik van AI-modellen, zoals ChatGPT, als ‘onderzoeksassistenten’, een aanpak die het Nias ‘transformerend binnen de sociale wetenschap’ noemt.
Francken, de laatste fellow, richt zich op de vraag wat bewustzijn eigenlijk is en hoe wij dat kunnen meten. Iedereen heeft er wel een beeld bij, maar in de wetenschap is er nog altijd geen sluitende definitie. Francken wil daarom een ‘filosofische gereedschapskist’ ontwikkelen om bewustzijn in kaart te brengen. Zij ontvangt het L’Oréal-UNESCO For Women in Science fellowship, dat vrouwen in de wetenschap ondersteund.
Dit semester starten er in totaal vierentwintig nieuwe fellows bij het Nias. Naast de individuele onderzoeksbeurzen zijn er ook themagebonden beurzen en plekken voor journalisten en kunstenaars. Daarnaast is er binnen het Nias ook het Save Haven fellowship, waarvan de UvA twee plaatsen financiert. Deze beurs wordt beschikbaar gesteld voor gevluchte internationale onderzoekers met als doel hen op te vangen. Een van die fellows is de Palestijnse journalist Hisham S. M. Zaqout. Hij zit vast in Gaza en kan daarom zijn onderzoek nog niet starten. Ondanks dat hij wel een studievisum heeft gekregen, helpt de Nederlandse overheid hem niet om het land te verlaten en rest hem de onmogelijke opgave zijn visum in Jordanië op te halen, meldt NRC op 2 februari.
Update: Op donderdag 12 februari is journalist Hisham S. M. Zaqout Nederland alsnog binnengekomen en aangekomen bij het Nias.
