Kun je ADE overleven zonder drank of drugs? Ja, bewijzen ecstatic dance-feesten die dit jaar ook tijdens ADE hun plek hebben gevonden. Wat is de aantrekkingskracht van dansen zonder verdovende middelen, volgens UvA-studenten? En wat voor mensen komen erop af?
Nuchter dansen, geen woord tegen elkaar zeggen en geen schoenen op de dansvloer. Het fenomeen ecstatic dance lijkt voor de buitenstaander wellicht een koortsdroom, maar voor wie er middenin zit is het ‘heel puur’. In Amsterdam trekken de verschillende ecstatic dance feesten steeds meer mensen. Zelfs op het Amsterdam Dance Event (ADE), waar drank en drugs lang de boventoon voerden, verovert ecstatic dance terrein.
Ecstatic dance draait om ‘je authentieke zelf’ zijn, vertelt Carolien Wolsink, een van de oprichters van de ecstatic raveEen variant waarbij de muziek een hogere BPM en een sneller ritme heeft, zoals bij een rave. Ambrosia is hier een voorbeeld van. Ambrosia. ‘Er ligt veel meer focus op de dans en de energie die je daar afgeeft,’ zegt UvA-student Mathilde van der Houwen (25, Brein en cognitieve studies) over haar ervaringen met ecstatic dance.
Manier van dansen omarmd
Veertien jaar geleden maakte het eerste ecstatic dance feest zijn intrede in Amsterdam. Wat begon als een invulling van de lege clubavonden bij Club Light is uitgegroeid tot Ecstatic Dance Amsterdam (EDA). En zij zijn niet meer alleen: bij Odessa in het Havengebied kan je vier dagen per week dansen op een boot en bij Ambrosia ‘rave’ je in de vroege ochtenduren met een kopje thee. Ambrosia begon 2,5 jaar geleden met, naar schatting, 200 mensen op een avond en organiseert inmiddels feesten waar meer dan 1200 mensen op afkomen.
Ooit was EDA de enige, maar na corona is de populariteit van ecstatic dance en daarmee ook het aantal plekken waar het wordt georganiseerd, enorm gegroeid. Dit vertelt de eigenaresse van EDA, Dide van der Veen. ‘Onze manier van dansen is zo omarmd dat je nu door heel Nederland zo kan dansen.’ Zowel EDA als Ambrosia zijn op ADE aanwezig met verschillende feesten.
Anders uitgaan
De verschillende feesten vinden plaats overdag of in de vroege avond, maar één ding is zeker: in tegenstelling tot de traditionele uitgaansgelegenheden lig je hier vroeg in je bed. De clubs waar tot in de late uurtjes wordt doorgegaan, zien een leegloop, schreef Folia eerder. ‘Uitgaan draait zo om alcohol, dat vind ik niet meer leuk. Iedereen staat dan veel verder af van wie ze zijn,’ vindt Van der Houwen. Bij ecstatic dance is dat volgens haar anders, het gaat om intuïtief bewegen en samen dansen met de mensen om je heen. ‘Dat stukje verbondenheid mis ik soms in de samenleving. Ik bedoel: we zijn hier toch ook met zijn allen. Maar toch ervaar ik dat niet zo in het dagelijks leven.’
Hier kun je deze week ecstatic dance/raven in Amsterdam met ADE:
Dat herkent ook Wolsink. ‘We zijn echt de marketing erop in gaan zetten dat je ook alleen kan komen. We zagen de behoefte van mensen om elkaar te ontmoeten en te verbinden en echt terug te gaan naar die offline connectie.’
Van der Veen ziet dat de afnemende behoefte aan alcohol samenhangt met de groeiende populariteit van de dansfeesten, waar iedereen dus nuchter blijft: ‘Veel mensen vinden drank en drugs niet meer zo interessant. Ze realiseren zich dat het veel energie kost en ze er dagen van bij moeten komen.’
Drempel over
Om alles los te laten, zonder drank of drugs, moest Van der Houwen over een drempel stappen. ‘De eerste keer vond ik het heel ongemakkelijk. Het is lastig om echt helemaal los te gaan. Maar toen ik vaker ging, kon ik de overtuiging loslaten dat ik niet kon dansen.’ Ze hoopt in de toekomst nog meer studenten te zien, nu is zij in haar omgeving een van de weinige. ‘Ik denk dat mensen het spannend vinden omdat het een stukje heel puur is en je niks doet vanuit een verdoving van andere middelen.’
Door de opkomst van ecstatic dance en ecstatic raves ziet Van der Veen wel dat steeds meer jongeren hun weg weten te vinden naar de feesten. Folia vroeg een aantal UvA-studenten wat zij vinden van het idee om nuchter uit te gaan en of ze ecstatic dance misschien al kennen.
Niet praten
Naast het alcohol- en drugsverbod is een van de belangrijkste regels dat je niet met elkaar praat. In ieder geval niet totdat de dans, die vaak ongeveer twee uur duurt, is afgelopen. ‘Dat klinkt misschien gek voor de mensen die er niet heengaan, maar het is echt een toevoeging,’ vertelt Van der Houwen. ‘Je voelt echt de energie van de mensen om je heen en danst op hetzelfde moment. Er is een sterke harmonie met iedereen die er is. De mate van intensiteit van de dans en verbinding heb ik nooit eerder zo ervaren dan op zoiets als Ambrosia. Je voelt echt een soort extase door middel van het dansen.’
‘Je mag komen en gaan wanneer je wilt,’ vertelt Wolsink over hoe een feest eruitziet bij Ambrosia. Toch zijn veruit de meeste dansers er vanaf het begin bij. Na de opening worden de dansers meegenomen in wat soms een ‘reis’ wordt genoemd. ‘Er is een duidelijke op- en afbouw,’ licht Van der Houwen toe. ‘Dat is echt nodig. Zo kan je je emoties en ervaringen beter inkaderen.’ Als de muziek en de dans eindigen, wordt de stilte doorbroken en mag er weer gepraat worden.
Uitlaatklep
Dansen kan er dus voor zorgen dat je meer met anderen in contact komt, maar het gaat volgens Wolsink ook om de relatie met jezelf. ‘Bij sommige feesten gaat het om een innerlijke reis, bij Ambrosia wordt er veel nadruk gelegd op de extase. Voor mij is het een uitlaatklep. Op de dansvloer denk ik echt: fuck it all.’
Dat is volgens Wolsink ook het verschil met het uitgaansleven zoals we dat al jaren kennen. Daar was ze meer bezig met haar outfit, hoe ze danste en wat ze deed. ‘Er wordt een andere sfeer neergezet,’ verklaart ze. ‘Iedereen die bij Ambrosia komt, is er met een gevoel van: je mag doen waar je zin in hebt en we gaan gewoon lekker los.’ Er zijn ook spaceholders (sfeerbeheerders) aanwezig die ervoor zorgen dat de sfeer er goed in zit en iedereen zich fijn voelt, legt Wolsink uit. Ze hypen de groep op met een ‘energie-explosie’ maar zijn er ook om knuffels uit te delen aan wie dat nodig heeft.
Wolsink: ‘Het doel is dat het zo fucking leuk is dat je er niet aan denkt om bij te nemen, naar de bar te lopen of op je telefoon te kijken.’