Niks meer missen?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
De Folia-podcastserie over de geschiedenis van de UvA
Foto: Sija van den Beukel
actueel

Aletta Jacobs (1876): de eerste vrouwelijke student aan het Athenaeum Illustre

Jip Koene Jip Koene,
2 juni 2026 - 07:45

In de veertiende aflevering van De Illustere Universiteit gaat de eerste vrouw aan het Athenaeum Illustre studeren. Het is Aletta Jacobs (1854-1929). Vanuit het Groningse Sappemeer verhuisde ze speciaal voor haar artsenexamen naar Amsterdam. Voor het eerste examenonderdeel slaagde ze, maar ze kwam wel in levensgevaar.

Op 2 oktober 1876 schrijft Aletta Henriëtte Jacobs (1854-1929) zich als eerste vrouwelijke student in bij het Athenaeum Illustre. Ze huurt een kamer bij een weduwe aan de Oudezijds Achterburgwal, op loopafstand van de Oudemanhuispoort. Hoogleraren reageren verbaasd en haar mannelijke medestudenten poogde haar te intimideren. Wat heeft een vrouw op de universiteit te zoeken?

Aletta Jacobs (1854-1929)
Aletta Jacobs (1854-1929)

Jacobs laat zich niet gek maken en volgt met ijver de colleges geneeskunde. In de aanloop naar het eerste examenonderdeel neemt de spanning toe en wordt Jacobs ziek. Examenkoorts, denken de hoogleraren. Maar wat blijkt? Aletta lijdt aan tyfus.

 

Vier maanden ligt ze aan bed gekluisterd en meerdere keren is ze in levensgevaar. Maar Jacobs overleeft het. Na het tweede examenonderdeel neemt ze haar diploma in onvangst. Ze is dolgelukkig. Eindelijk kan ze beginnen als arts. Ze opent haar praktijk in Amsterdam en zorgt voor een ware medische revolutie. Ze groeit uit tot een waar feministisch icoon. Samen met Wilhelmina Drucker leidt ze de vrouwenbeweging en zorgt ze onder meer voor het vrouwenkiesrecht.

Luister naar de nieuwste aflevering van De Illustere Universiteit over Aletta Jacobs in je favoriete podcastapp of via de link in bio.

website loading