Hoe luister je naar een medestudent met wie je het fundamenteel oneens bent?
Wat doe je als iemand iets zegt waar je bloed van gaat koken, maar je wél samen in een werkgroep zit? Die vraag stond maandag centraal tijdens de eerste editie van ‘Vrijplaats voor Verschil’, een nieuw opgezette dialoogavond voor studenten met uiteenlopende meningen en perspectieven.
Een opmerking die blijft hangen. Een mening die schuurt. Of die ene gedachte: hoe kún je dit denken? En toch moet je verder met elkaar: in een werkgroep, in de collegezaal of misschien zelfs thuis aan de keukentafel. Hoe doe je dat? Die vraag stond maandag centraal bij de eerste editie van ‘Vrijplaats voor Verschil’, een gespreksavond bij VOX-POP, bedoeld om studenten uit te nodigen om hun meningen en inzichten te bespreken en vooral ook naar andere ideeën te luisteren.
‘Met avonden zoals deze willen we een plek bieden waar studenten de tijd en ruimte krijgen om met elkaar in dialoog te gaan,’ vertelt organisator Nienke Booij. Volgens haar is de Vrijplaats er juist voor studenten die wel willen meepraten over maatschappelijke thema’s, maar zich niet altijd uitspreken. ‘We hopen dat zij hier hun perspectief durven te delen. Met de Vrijplaats willen we ook laten zien dat wij als studenten met verschillende achtergronden en perspectieven ook goed met elkaar in gesprek kunnen gaan over moeilijke onderwerpen.’
Spoedcursus
Om dat proces in goede banen te leiden, kregen de enkele tientallen aanwezige studenten allereerst een spoedcursus in het luisteren naar standpunten die ver van de jouwe staan. Die werd verzorgd door pro-Palestijnse activist Oumaima al Abdellaoui en de Joodse UvA-alumnus Boaz Cahn, beiden betrokken bij het joods-islamitische initiatief Deel de Duif. Hoewel ze inhoudelijk vaak lijnrecht tegenover elkaar staan, lukt het hen toch om in gesprek te blijven, vertellen ze. Sterker nog, volgens Al Abdellaoui staan zij en Cahn zelfs als vrienden op het podium: ondanks al die verschillen in politieke opvattingen op onderwerpen die ze nauw aan het hart gaan.
Daarvoor helpt het vooral om vragen te blijven stellen, aldus Al Abdellaoui. ‘Om in gesprek te komen is het belangrijk om nieuwsgierig te zijn naar waarom iemand op een bepaalde manier tegen een onderwerp aankijkt.’ En, mocht het in de praktijk lastig blijken om een dialoog op een fatsoenlijke manier aan te gaan, kan je ook altijd met een simpeler onderwerp beginnen: of die gefrituurde aardappelreepjes ‘patat’ of ‘friet’ heten, bijvoorbeeld.
Lastig onderwerp, rustig gesprek
Voor de Vrijplaats van Verschil was dat laatste advies weinig noodzakelijk. Het tweede deel van de avond, waarbij studenten in groepjes van vier met elkaar het gesprek aangingen, draaide namelijk om misschien wel het meest controversiële onderwerp op de universiteit: de situatie in het Midden-Oosten en de invloed van de conflicten daar op de gang van zaken op de universiteit. Toch verliep de avond rustig en gemoedelijk. In een vertrouwelijke setting deelden studenten – die werden aangemoedigd om vooral vreemden op te zoeken – hun ervaringen en perspectieven met elkaar.
Zo discussieerden de groepjes studenten bijna een uur lang over verschillende stellingen gerelateerd aan de vrijheid van meningsuiting op de universiteit, het opzoeken van mensen met een andere kijk op het conflict in Israël en Palestina en de veiligheid op de campus. Ook plenair werden nog enkele perspectieven gedeeld, waarbij de discussie voornamelijk draaide om ‘de universele waarheid’ en in hoeverre je mensen met een ‘eigen waarheid’ serieus moet nemen.
Eigen waarheden
Voor Willem Volker, studentassessor en eerste initiatiefnemer van de Vrijplaats voor Vrijheid, was dat een van de meest bijzondere momenten van de avond. Ook omdat het zo nauw aansluit bij de reden waarom hij van start wilde gaan met de dialoogavonden: het ontwikkelen van meer onderling begrip. ‘Uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat de meeste mensen geen eigen waarheid hebben, maar eerder een selectieve verzameling van feiten. Zelf denk ik dat wanneer we deze “feitencomplexen” over elkaar heen leggen, we een stukje dichter bij meer begrip voor elkaar komen.’
