Finse president Stubb, ook wel ‘Trumpfluisteraar’ genoemd, bezoekt UvA
Tijdens zijn staatsbezoek aan Nederland bracht de Finse president Alexander Stubb vandaag een streng beveiligd bezoek aan de UvA. Zijn komst werd overschaduwd door de onderhandelingen over het vredesakkoord tussen Rusland en Oekraïne, waarin Stubb een sleutelpositie heeft.
Tijdens het staatsbezoek van Finland aan Nederland bracht de Finse president Alexander Stubb donderdag 11 december ook een bezoek aan de UvA voor een lezing over internationale samenwerking. Bij aankomst van de Finse delegatie op het REC werd meteen duidelijk hoe streng beveiligd het bezoek van president Stubb was, passend bij een staatsbezoek.
In de aanloop naar zijn ontvangst bij de UvA liepen tientallen politieagenten en bewakers rond de campus. Daarna kwam in een politie-colonne van zo’n tien auto’s Stubb en de rest van zijn delegatie aan. Rector Peter-Paul Verbeek ontving Stubb op de brug bij de hoofdingang van REC.
President Stubb werd vervolgens begeleid naar een centrale zaal in REC-A. De zaal zat helemaal vol met studenten, Finse media en Stubbs eigen delegatie, die de volledige eerste twee rijen vulde. Na het openingswoord van de Rector kreeg Stubb het woord voor zijn lezing.
Russische dreiging
De komst van Stubb staat in de schaduw van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, waarbij het Westen wordt geconfronteerd met een provocatie vanuit Rusland. In discussies over een mogelijke vredesregeling wordt soms verwezen naar Finland, dat in de jaren veertig tien procent van haar grondgebied afstond aan de Sovjet-Unie om zijn onafhankelijkheid te behouden.
Die geschiedenis tussen Rusland en Finland zou wellicht inspiratie zijn geweest voor president Donald Trumps 28-puntenplan. Daarin staat dat in de huidige vorm dat Oekraïne ook afstand zou moeten doen van grondgebied in ruil voor vrede met Rusland.
Tegelijkertijd is Stubb dit jaar uitgegroeid tot vertrouweling van Trump, zo vermeldde de NOS. Hij wordt zelfs ‘Trumpfluisteraar’ genoemd, mede door informele ontmoetingen met Trump, zoals gezamenlijke golfrondes. Daarnaast maakte in augustus Stubb deel uit van een zware Europese afvaardiging die naar Washington afreisde om Trump te overtuigen Oekraïne te blijven steunen. Finland viel als relatief klein land op tussen andere zwaargewichten.
Samenwerking
Tijdens zijn lezing plaatste Stubb de huidige oorlog in Oekraïne in een bredere verschuiving van de mondiale machtsverhoudingen. Hij schetste hoe de wereldorde op dit moment verschuift van een structuur na de Tweede Wereldoorlog waar een paar grote landen veel invloed hadden, naar een werkelijkheid waarin meerdere machten bestaan. In zijn lezing pleitte hij voor een specifiek soort samenwerking: ‘We moeten multilaterale samenwerking terugbrengen, waarbij meerdere landen samenwerken binnen een systeem van regels en instellingen.’ Dit is vergelijkbaar met hoe de Europese Unie is ingericht.
Tegelijkertijd nemen de afgelopen jaren regionale conflicten wereldwijd toe en worden internationale regels steeds vaker genegeerd, zei Stubb. Daarom, stelde hij, moet het Westen bereid zijn macht te delen om het multilaterale systeem nieuw leven in te blazen en te voorkomen dat de wereld verder afglijdt naar een instabiele orde zonder duidelijke regels.
Grappen met studentenvragen
Na de lezing was er ruimte voor vragen van UvA-studenten, waaronder Finse studenten. Dit moment werd gemodereerd door Fleur Launspach, correspondent voor de NOS. Tussen de zware onderwerpen door liet Stubb zich ook van zijn humoristische kant zien. Zo noemde bijvoorbeeld moderator Launspach dat Stubb door Trump een ‘jonge en krachtige man’ is genoemd. Daarop raegeerde Stubb dat die tekst op een kaartje op het nachtkastje van zijn vrouw staat.
Deze grap kwam na een vraag van een student over hoe Stubb het evenwicht bewaart tussen zijn persoonlijke relatie met Trump en het uiten van kritiek, zowel publiek als achter gesloten deuren. Publiekelijk blijft hij diplomatiek, zegt Stubb, maar privé is er meer ruimte. Zo zou Trump Stubb privé hebben gevraagd of de Russische president Poetin te vertrouwen is, waarop Stubb hem duidelijk een ‘nee’ zou hebben gegeven. Volgens Stubb draait het om bouwen op de punten waar je het over eens bent met elkaar, zodat je vervolgens op andere punten openlijk of achter de schermen van mening kunt verschillen.
Ook wilde een student weten hoe Europese landen zich moeten verdedigen tegen de recente toename van sabotage en provocaties gericht op NAVO-infrastructuur vanuit Rusland. Stubb is nuchter: ‘We moeten koel, kalm en beheerst blijven. Dit zijn provocaties, bedoeld om westerse samenlevingen te destabiliseren. Je moet je verdediging op orde hebben, maar niet te heftig reageren.’ Wanneer de moderator opmerkt dat deze nuchterheid wel erg ‘Fins’ klinkt, glimlacht Stubb: ‘Ja, dat klopt.’
Een andere student vroeg welke aanpassingen Stubb zou voorstellen aan het 28-puntenplan dat Trump eerder lanceerde. ‘Ik moet hier heel voorzichtig zijn,’ zegt Stubb, omdat Finland betrokken is bij gesprekken tussen de Amerikanen en Oekraïners. Volgens hem is het oorspronkelijke 28-puntenplan inmiddels teruggebracht tot twintig punten. Stubb was het minstens met deze acht punten oneens en had dit met Trump overlegd. De rest van het middagprogramma van het staatsbezoek werd deels ingekort omdat Stubb later die dag zou deelnemen aan overleg van de zogenoemde ‘coalition of the willing’ met landen dat Oekraïne steunt, zei hij.
Rood golfpetje
Aan het einde van de vragen van de studenten wees moderator Launspach erop dat de lezing vol zware maar actuele thema’s zat zoals oorlog, dreiging en een wankelende wereldorde. Of Stubb misschien positief kan afsluiten? Dat kan hij. Hij deelt dat hij ondanks alles hoopvol is over een multilaterale samenwerking in de toekomst en ziet dat steeds meer landen goede samenwerkingsverbanden aangaan.
Om Stubb te bedanken voor zijn UvA-bezoek gaf Launspach een cadeau: een rood UvA-petje. Launspach sluit af: ‘Deze kun je opzetten als je weer met Trump gaat golfen.’
