Onder de noemer #WijWerkenHierNietAanMee wordt maandagmiddag om 12 uur op verschillende UvA-locaties alarm geslagen voor Gaza. Door volledig in het rood gekleed minuten lang flink herrie te maken met onder meer potten, pannen en claxons, roept het UvA-personeel het kabinet op stelling te nemen tegen Israël. Deze twee UvA-docenten doen hun verhaal.
De protestactie van komende maandag is onderdeel van een landelijke campagne, waarbij actievoerders eisen dat het kabinet nadrukkelijker actie onderneemt tegen Israël. Zodra om 12 uur het luchtalarm afgaat worden er twee minuten stilte gehouden, waarna het de bedoeling is dat er een kakafonie van geluid losbarst. Nederland slaat alarm; dat is de boodschap. Terwijl in Amsterdam het academische jaar van start gaat, wordt er stil gestaan bij het feit dat dit in Gaza niet gebeurt. De actie gaat gepaard met een verklaring, waarin UvA-docenten aangeven niet langer de verantwoordelijkheid te willen dragen voor de samenwerking met Israëlische instanties. Maar wie zijn die docenten eigenlijk, die al twee jaar intensief bij dit soort acties betrokken zijn?
Sruti Bala (51), universitair hoofddocent theaterwetenschapen.
Geboren in India.
Sinds 2007 werkzaam aan de UvA.
Sinds de oprichting lid van UvA staff for Palestine.
Context en duidelijkheid
Inmiddels is universitair hoofddocent theaterwetenschapen Sruti Bala al enige tijd actief onderdeel van de protestbeweging binnen de UvA, maar dat is niet hoe het begon. ‘In eerste instantie was het geen protest, maar hadden we vooral behoefte aan meer context en duidelijkheid,’ vertelt ze. ‘Ik was onderdeel van een groep waarmee we al in oktober van 2023 begonnen met het organiseren van teach-ins. We wilden beter begrijpen wat er aan de hand was, omdat we al snel zagen dat het ging om een serieus probleem. Om goed op de situatie te kunnen reageren hadden we uitleg, context en geschiedenis nodig.’
Bala vond dat de termen die onder meer door de UvA werden gebruikt niet overeenkwamen met de werkelijkheid. ‘Er werd gesproken over “de situatie in het Midden-Oosten”, of “een oorlog tussen Israël en Gaza.” Die bewoording was niet accuraat, dus wilde ik een bijdrage leveren door te informeren. We zijn het gesprek aan gegaan met verschillende autoriteiten binnen de UvA, pas toen er weinig respons kwam gingen we over op protestacties.’
Dat ze is uitgegroeid tot een zichtbare actievoerder is, is volgens Bala een logisch gevolg van haar rol als acedemicus. ‘De taken van een wetenschapper bestaan niet alleen uit het publiceren van artikelen, vanuit een ivoren toren. We moeten onze privileges gebruiken om verandering te bewerkstelligen. Ook binnen mijn eigen discipline, theaterwetenschap, zie ik hoe belangrijk het is om een spiegel voor de samenleving op te houden.’
En die spiegel lijkt zijn nut te bewijzen. Want in de afgelopen twee jaar heeft Bala de publieke opinie sterk zien veranderen. ‘Ik denk dat dat ook te maken heeft met de schaal waarop het geweld in Gaza plaatsvindt. Het is niet langer vol te houden dat het allemaal alleen maar door 7 oktober komt. We zien dus, ook binnen de UvA, echt een verandering. Mensen zien steeds vaker in dat wat er nu gebeurt niet in orde is. Er is nog een lange weg te gaan, maar wij laten op deze manier zien dat we de status quo niet accepteren.’
Sneha Gaddam (38), docent aan de Amsterdam School of Economics.
Programmadirecteur van de bacheloropleiding Economie en Bedrijfseconomie.
Geboren in India.
Sinds 2017 werkzaam aan de UvA.
Sinds de oprichting lid van UvA staff for Palestine.
Oorverdovend
Net als Bala, was ook Sneha Gaddam, docent aan de Amsterdam School of Economics, al vroeg betrokken bij de organisatie UvA staff for Palestine. ‘Ik was vanaf de beginperiode onderdeel van de teach-ins die werden georganiseerd, en later ook van de protesten die volgden. Binnen de economiefaculteit heerste op dat moment nog zo’n oorverdovende stilte rond dit onderwerp. Ik wilde beter geïnformeerd raken, maar ook vooral solidair zijn met Palestina.’
Gaddam is niet iemand die van nature de barricades bestormt, maar het onrecht in Gaza kon ze naar eigen zeggen niet aan zich voorbij laten gaan. ‘Wanneer ik zo iets oneerlijks zie gebeuren, wil ik als medeburger geen bystander zijn. Dat is ook precies waar de universiteit ons voor heeft opgeleid. Wij moeten onrecht tegengaan, actie ondernemen waar dat kan en handelen naar onze verantwoordelijkheden.’
Die oorverdovende stilte van de begindagen, is volgens Gaddam aan het verdwijnen. ‘Ik zie dat steeds meer mensen over dit onderwerp geïnformeerd willen worden, en hun steentje bij willen dragen.’ Toch is het ook wel eens spannend geweest om zo zichtbaar onderdeel te zijn van een protestbeweging, vertelt ze. Een risico voor haar carrière wil Gaddam het niet noemen, maar als relatief jonge faculteitsmedewerker voelt ze zich wel eens kwetsbaar. ‘De hoger geplaatste professoren zien we niet vaak bij de protesten. Wanneer die machtigste collega’s zich uitspreken geeft dat nog meer vertrouwen.’
De protestactie vindt maandag om 12 uur plaats op drie verschillende locaties: het BG-terrein, de ABC-hoofdhal op Roeterseiland en de ingang van het hoofdgebouw van Science Park.
Voor maandagmiddag hoopt Gaddam dat de actie erin slaagt de aandacht van de Tweede Kamer op te eisen. ‘De eisen richting het kabinet zijn helder. De wapenhandel met Israël moet stoppen, net als de import van producten uit de illegale nederzettingen. Ook moeten we ervoor zorgen dat de benodigde humanitaire hulp in Gaza kan arriveren, en moet de Nederlandse overheid de Palestijnse staat erkennen.’ Ze blijft hopen op een goede afloop: ‘Alleen al het feit dat hier nu over wordt gedebatteerd is het resultaat van al die protesten en publiciteit. De politiek kan er niet meer omheen. Een verandering in gang zetten gaat langzaam, maar het is wel mogelijk.’