Foto: Teska Overbeeke (UvA)
opinie

‘De UvA kan qua duurzaamheid nog veel leren van andere universiteiten’

Julia Dalibor,
30 april 2019 - 08:11

De UvA moet veel duurzamer worden, vindt Green Office-medewerker Julia Dalibor. Daarvoor zou best eens bij de buren gekeken kunnen worden: in Eindhoven en Wageningen gaat het namelijk wél goed. ‘Vergeleken met de prestaties van andere universiteiten heeft de UvA nog een lange weg te gaan.’

Vorige week gingen opnieuw honderden mensen de straat op om te protesteren tegen het huidige klimaatbeleid. Honderden UvA-medewerkers en studenten besloten de collegezalen te verruilen voor een demonstratie op de regenachtige Dam. Duurzaamheid leeft, maar wat doet de UvA eigenlijk om duurzamer te worden?

 

De organisatie Studenten voor Morgen maakt jaarlijks een lijst waarin wordt vastgelegd hoe duurzaam de Nederlandse universiteiten en hogescholen zijn. Sinds 2012 reiken zij de zogenoemde SustainaBul-prijs uit aan de meest duurzame universiteit van Nederland. De Technische Universiteit Eindhoven en Wageningen University & Research prijken steevast bovenaan de ranglijst, maar de UvA blijft steken op een schamele tiende plek. Waarom kan de UvA niet hoger scoren op deze klimaatranking?

 

Green Office

Sinds 2016 buigt UvA Green Office zich over de ecologische voetafdruk van de universiteit. Deze organisatie wordt geleid door studenten en probeert de UvA stukje bij beetje te verduurzamen op het gebied van onderwijs, onderzoek, beleid en studentenzaken.

‘Veel Nederlandse universiteiten laten zien hoe het anders kan’

Het afgelopen jaar zijn wij gegroeid van een handjevol medewerkers naar een middelgrote organisatie met ruim 40 vrijwilligers. We organiseren filmavonden, modeshows met groene kleding en lezingen die steeds meer bezoekers trekken.

 

Hoewel wij als Green Office proberen om zo veel mogelijk studenten te betrekken bij haar doel, worden wij beperkt door het feit dat we een studentenorganisatie zijn die steunt op vrijwilligers. Als het gaat om de ontwikkeling van langetermijnstrategieën voor duurzaamheid of bindende richtlijnen voor de hele universiteit, is de kracht van deze studentenorganisatie beperkt.

‘De Wageningse universiteit is eigenaar van windmolens in Lelystad’

Zo kan het ook

Vele Nederlandse universiteiten laten zien hoe het anders kan. De winnaar van de SustainaBul-prijs was de Technische Universiteit Eindhoven. De duurzaamheidsjury erkende de inspanningen van de universiteit om ‘honderd procent toekomstvriendelijk’ te worden. Met hun integrale aanpak gericht op duurzaamheid in onderwijs en onderzoek, kon de TU/e in 2015 klimaatneutraal worden.

 

Tot 2030 wil de universiteit de helft van haar energie zelf opwekken. Als een innovatieve en technische universiteit, ligt het zwaartepunt van de TU/e bij duurzame, innovatieve oplossingen. Een voorbeeld van een dergelijk project is het Solar Team Eindhoven; een studenteninitiatief dat werkt aan 's werelds meest efficiënte en meest innovatieve gezinsauto op zonne-energie.

 

Een andere universiteit die opduikt in de top van de jaarlijkse duurzaamheidsranglijsten is Wageningen University & Research (WUR). De universiteit slaat thermische energie op en is de eigenaar van verschillende windmolens in Lelystad. Hierdoor werkt Wageningen hard aan het verminderen van hun CO2-voetafdruk en om klimaatneutraal te worden. Hun doel: een leidende rol op zich nemen op het gebied van duurzaamheid en tegen 2020 het belangrijkste kennisinstituut in Europa zijn op het gebied van Gezonde voeding en leefomgeving.

Foto: Bart van Overbeeke (cc, via Solar Team)
De 'Stella Vie', een van de creaties van Solar Team Eindhoven

Wat de TU/e en de WUR gemeen hebben, is een strategische en alomvattende aanpak, die duurzaamheidsgerelateerde kwesties aanpakt met een duidelijke visie, en met de vereende krachten van alle onderwijs- en onderzoeksafdelingen. Duidelijk verdeelde verantwoordelijkheden binnen de universiteiten zorgen ervoor dat strategische doelen worden gedefinieerd en dat de voortgang wordt bewaakt. Het proces om duurzamer te worden, is verankerd in de identiteiten van beide universiteiten.

 

Nog een lange weg te gaan

Vergeleken met de prestaties van andere universiteiten heeft de UvA nog een lange weg te gaan. De universiteit heeft duurzaamheidsdoelen opgesteld, die op de voet worden gevolgd door Green Office, een studentenorganisatie met beperkte bevoegdheden. Wat we missen, is een uitgebreide duurzaamheidsstrategie die wordt doorgezet door een Sustainability Officer die op alle niveaus van de universiteit veranderingen kan doorvoeren.

Met een duidelijke strategie, die zou worden uitgevoerd door een departement Duurzaamheid, zou de UvA in staat zijn om hun inspanningen op het gebied van klimaat te verbeteren en haar doel te bereiken om in de komende jaren duurzamer te worden. Dit zou niet alleen resulteren in een hogere ranking in de (inter)nationale duurzaamheidsscores, maar zou ook een sterke boodschap sturen naar potentiële toekomstige studenten die meeliepen in de klimaatdemonstratie.

 

Julia Dalibor studeert communicatiewetenschap en is actief voor het Green Office van de UvA.

Lees meer over