Niks meer missen?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
Foto: Marc Kolle
opinie

‘UvA, stop met investeringen in fossiele brandstoffen’

Een gastredacteur,
29 maart 2017 - 09:40

De UvA investeert via pensioenfonds ABP en haar bank nog steeds in fossiele brandstofbedrijven. Niet alleen moreel, maar ook financieel een riskante belegging, stellen Christina Marigliano en Tim van Dijk van Fossil Free UvA.

2016 was het warmste jaar op aarde, en het derde opeenvolgende jaar waarin het warmterecord werd verbroken. Van de klimaatwetenschappers is 97 procent het erover eens dat de door mensen veroorzaakte broeikasgassen een dominante invloed hebben op het klimaat.

 

Disruptieve klimaatverandering is de grootste uitdaging van onze tijd. De urgentie hiervan werd in 2015 duidelijk op de klimaattop in Parijs. De leiders van 195 landen kwamen daar samen om een revolutionair klimaatakkoord op te stellen. Inmiddels hebben binnen een jaar 55 landen het akkoord geratificeerd, inclusief de grotere uitstoters zoals de VS, India en China. Ondanks het feit dat de VS zich dreigt terug te trekken na de verkiezingsoverwinning van Trump, lijkt de wereld een koers richting groene energie te hebben ingeslagen die niet meer omkeerbaar is. Daarom willen wij dat de UvA bewust divesteert uit de fossiele-brandstof­industrie.

 

Opwarming
Dat er nog steeds urgentie is om zo snel mogelijk over te schakelen naar schonere energiebronnen, blijkt uit de snelheid waarmee de aarde opwarmt. Als we de uitstoot van kooldioxide en methaan niet verder beperken, bereiken we volgens de nieuwste berekeningen al over 5 jaar anderhalve graad opwarming. Als we onder de norm van twee graden opwarming willen blijven – die door veel wetenschappers wordt gezien als het maximum – moet 80 procent van de fossiele brandstoffen in de grond blijven zitten.

Wij willen dat de UvA bewust divesteert uit de fossiele-brandstof­industrie

Investeren in fossiele brandstoffen vertraagt niet alleen de transitie naar groene en schone energie, maar deze investeringen worden ook steeds riskanter. Regeringen zullen namelijk uiteindelijk eisen dat een groot deel van de fossiele brandstoffen in de grond blijft om het klimaatakkoord te halen. Zodra duidelijk wordt dat de reserves niet meer winbaar zijn, kunnen deze aandelen worden afgeschreven en zullen zij zogeheten stranded assets worden. Dit fenomeen wordt ook wel de carbon bubble genoemd. Dit heeft grote gevolgen voor bedrijven als Shell en Exxon, als ze tot 60 procent van hun grondstoffen niet kunnen exploiteren.

 

Hoewel de exacte maatschappelijke gevolgen van het klappen van deze carbon bubble nog niet helder zijn, staat het buiten kijf dat die impact groot is als miljoenen aan financiële belangen kunnen verdampen. Het is dus van belang dat gemeente, overheden en pensioenfondsen zo snel mogelijk hun geld weghalen uit olie, kolen en gas en ‘fossielvrij’ worden.

 

Yale en Boston
Dit is de reden dat Fossil Free in de VS grootschalige acties heeft opgezet, bijvoorbeeld bij vooraanstaande universiteiten als Yale en Stanford, die ertoe hebben geleid dat deze universiteiten investeringen in fossiele brandstoffen hebben teruggetrokken. Deze acties zijn overgewaaid naar de rest van de wereld, en vandaag de dag is er naar schatting 5,68 biljoen dollar uit de fossiele industrie ‘gedivesteert’ – het tegenovergestelde van investeren.

De UvA heeft met haar publieke functie een morele plicht om de studenten die ze opleidt in een gezond klimaat oud te laten worden

Ook in Nederland is de Fossil Free beweging actief, want ondanks de beloftes van politici om het klimaatakkoord te handhaven, lijkt het erop dat de grootste politieke partijen Nederland niet bepaald fossielvrij zullen maken.


Maar mochten lage belastingen, infrastructuur en fossiele brandstoffen weer prioriteit krijgen boven een duurzaam klimaatbeleid, dan moeten instellingen zoals de UvA juist wél fossielvrij worden.

 

Voornamelijk via de investeringen van banken en pensioenfondsen hebben Nederlandse universiteiten en hogescholen namelijk een behoorlijk aandeel in fossiele brandstoffen. Zo heeft het ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland waarin de UvA haar pensioenen onderbrengt, 10 procent van hun 372 miljard op dit moment zo geïnvesteerd. Door deze investeringen terug te trekken, kan het ABP allereerst het eerdergenoemde financiële risico vermijden. Daarnaast zou het pensioengeld van meer dan twee miljoen Nederlanders, waaronder het geld van alle UvA-medewerkers, niet meer worden aangewend voor de verdere exploitatie van kolen, gas en steenkool.

 

Morele verplichting
Juist wanneer het landelijk beleid voor duurzaamheid tekortschiet, heeft de UvA met haar publieke functie een morele plicht om de studenten die ze opleidt in een gezond klimaat oud te laten worden.

 

Inmiddels heeft de Universiteit van Utrecht – onder druk van de lokale Fossil Free – het APB opgeroepen om niet meer te investeren in fossiele brandstoffen. Vorig jaar tekende ook de Amsterdamse burgemeester Van der Laan een oproep aan ABP om te divesteren in fossiele brandstoffen.

 

Plaatst de UvA zich met duurzamer beleid aan de goede kant van de geschiedenis? Fossil Free UvA helpt haar graag op weg.

 

Christina Marigliano en Tim van Dijk zijn masterstudenten sociologie aan de UvA.

Lees meer over