Foto: Marc Kolle
opinie

‘Wonen is geen luxe, het is een recht‘

18 januari 2017 - 09:10

Amsterdam dreigt een pretpark voor gefortuneerden te worden door een schrijnend tekort aan betaalbare woonruimte. Dit heeft niet alleen gevolgen voor studenten, maar ook voor de universiteit en de stad. De gemeente moet zo snel mogelijk meer goedkope, onzelfstandige woonruimtes bouwen, betogen Henriëtte Hoogervorst en Rob Boemen.

‘Weer blijven meer studenten thuis wonen,’ luidde een kop in Trouw op 2 januari 2017. Aan het begin van deze maand meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat het aantal jongeren dat langer thuis blijft wonen weer is gestegen.

 

Sinds 2014, een jaar voor de invoering van het leenstelsel, zien we een zorgwekkende groei in het aantal studenten dat niet naar hun studentenstad vertrekt. Studenten lenen zich met de afschaffing van de basisbeurs krom om hun studie te bekostigen. Op kamers gaan wordt daarmee zo goed als onmogelijk.

 

Afgrond

Met de invoering van het leenstelsel is de weg naar de afgrond ingezet. Het aantal studenten dat überhaupt ging studeren daalde in het vorig academisch jaar dramatisch, en het bleek dat met name studenten met minder rijke ouders veel moeten lenen om hun studie te bekostigen.

Mooie intenties, maar in de praktijk zien we dat aan het begin van vorig jaar nog maar 24 procent van de doelstelling om betaalbare woningen te bouwen is gerealiseerd

Daar komt bij dat Amsterdam onbereikbaar gaat worden voor deze groep jongeren. Luxe appartementenblokken worden uit de grond gestampt, en landelijk politiek beleid maakt de weg vrij voor meer particuliere, dat wil zeggen, dure woningen.

 

Wat doet de gemeente? Er ligt een plan met een positieve intentie; ook de politieke partijen in de gemeente zijn zich blijkbaar bewust van de meerwaarde van studenten binnen de stadsgrenzen. De huidige coalitie van D66, VVD en SP stelde zich tot doel om 8.000 studentenwoningen te realiseren, met als belangrijk speerpunt dat 60 procent daarvan een betaalbare huur heeft tot 410 euro.

 

Mooie intenties dus, maar in de praktijk zien we dat aan het begin van vorig jaar nog maar 24 procent van de doelstelling om betaalbare woningen te bouwen is gerealiseerd. Dit is verre van voldoende; de woonsituatie voor studenten is in Amsterdam nauwelijks verbeterd.

 

Student Hotels

De gemeente moet meer bouwen, óók om de woningmarkt voor deze kwetsbare groep te beschermen tegen de exorbitante prijzen van Student Hotels, waar studenten geen huurrecht hebben en waar de exploitanten misbruik maken van hun macht.

Luxe campuscomplexen bieden onnodige extra voorzieningen aan. Richt je op de basis: degelijke, duurzame en betaalbare huisvesting waar iedere student wat aan heeft

Ook andere particuliere initiatieven leveren geen structurele oplossing voor de problemen op de woningmarkt. Luxe campuscomplexen bieden onnodige extra voorzieningen aan. Richt je op de basis: degelijke, duurzame en betaalbare huisvesting waar iedere student wat aan heeft.

 

Wat moet er gedaan worden? Zoals gezegd is het leenstelsel funest gebleken voor de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Maar het herinvoeren van de basisbeurs is een langdurig proces, en of de nieuwe politieke orde na de verkiezingen op 15 maart in onderwijs wil investeren, valt nog te bezien.

Het zou de UvA en HvA sieren als zij in onderhandelingen opkomen voor de woonrechten van studenten. Het alternatief is een stad zonder studenten, waar het grootkapitaal welig tiert

Wat vaststaat is dat er woningen nodig zijn. Daarom: meer bouwen en met name betaalbare, onzelfstandige woonvormen stimuleren. De huidige bouw van zelfstandige studio’s is een inefficiënt gebruik van de ruimte in de stad.

 

Saamhorigheid

Laat studenten dus meer samenwonen, bijvoorbeeld door het makkelijker te maken om woningen te delen. Dat zorgt niet alleen voor meer kamers, maar ook voor grotere saamhorigheid onder studenten. Het apart ophokken in luxe studio’s, appartementen en hotelkamers past niet in een duurzaam beleid voor studenten.

 

Ook de onderwijsinstellingen hebben een belangrijke rol in het zoeken naar oplossingen. Het zou de UvA en HvA sieren als zij in onderhandelingen opkomen voor de woonrechten van studenten. Het alternatief is een stad zonder studenten, waar het grootkapitaal welig tiert.

 

De politiek, tenslotte, moet eens een stevige discussie gaan voeren over de woonproblemen in de Randstad en de mogelijkheid voorn studenten om in hun studiestad te wonen. Laat je als student niet alleen horen via je stem op 15 maart, maar kaart de situatie aan en sta op voor je rechten. Als wij deze situatie op elke agenda blijven zetten, zal de landelijke en lokale politiek zich uiteindelijk hard moeten maken voor betaalbare jongerenwoningen.

 

Henriëtte Hoogervorst en Rob Boemen zijn respectievelijk voorzitter en huisvesting-medewerker van studentenunie Asva.