Onderzoek | Kansen op de arbeidsmarkt dalen na hiv-diagnose
Mensen die de diagnose hiv krijgen hebben een kleinere kans op werk, ze werken minder uren, hebben minder inkomen en ontvangen vaker een uitkering arbeidsongeschiktheids- of ziekte-uitkering, zo blijkt uit onderzoek. Onderzoekers pleiten voor aanscherping van hiv-preventie.
Dit blijkt uit een gezamenlijke studie van UvA-onderzoekers, de Stichting hiv monitoring (SHM) en het Amsterdam Research Centre for Health Economics and Management. De resultaten van het onderzoek zijn inmiddels gepubliceerd in Nature Communications. De effecten van een hiv-diagnose houden volgens de onderzoekers aan tot zeven jaar na de diagnose. De onderzoekers pleiten voor aanscherping van hiv-preventie. Zie hier voor het abstract van het onderzoeksresultaat
Bij dit onderzoek zijn voor het eerst medische gegevens gekoppeld aan landelijke arbeidsmarktdata van het CBS. Hierdoor konden de economische gevolgen van leven met hiv nauwkeurig in kaart worden gebracht. De onderzoekers vergeleken 5.960 mensen met een hiv-diagnose tussen 2010 en 2022 met een controlegroep van 59.600 vergelijkbare personen uit de algemene bevolking.
Bijna 10 procent inkomensdaling
‘Tot nu toe wisten we weinig over de economische gevolgen van leven met hiv,’ zegt Andrei Tuiu, hoofonderzoeker en promovendus bij de Amsterdam School of Economics van de UvA. ‘Met deze studie leveren we de eerste concrete, kwantitatieve schattingen van de impact op werk en inkomen.’
Zo blijkt bijvoorbeeld dat na een hiv-diagnose de kans op betaald werk met 4 procent daalt, het aantal gewerkte uren met 5 procent afneemt, het inkomen met 9 procent daalt, en de kans op een arbeidsongeschiktheids- of ziekte-uitkering met met maar liefst 46 procent stijgt. Gemiddeld verliezen mensen na een hiv-diagnose € 3.584 per jaar aan inkomen. Vóór de diagnose verdiende deze groep gemiddeld € 40.135 per jaar.
Een late hiv-diagnose
De onderzoekers keken ook naar verschillen tussen een tijdige en een late hiv-diagnose – wanneer het immuunsysteem dus al aanzienlijk is verzwakt. De effecten blijken in beide groepen aanwezig, maar zijn sterker bij de groep mensen met een late hiv-diagnose. Bij deze groep daalt de kans op werk met 6 procent (tegenover 3 procent bij een tijdige diagnose), nemen gewerkte uren sterker af (6 procent tegenover 5 procent), en stijgt de kans op een arbeidsongeschiktheids- of ziekte-uitkering met 60 procent (tegenover 37%). Het inkomensverlies bedraagt in beide groepen ongeveer 9% per jaar. ‘De arbeidsmarktgevolgen zijn aanzienlijk, ongeacht het moment van diagnose, maar duidelijk groter bij mensen die laat worden gediagnosticeerd,’ aldus Tuiu.
Vroege opsporing
Volgens Marc van der Valk, medeauteur en bestuurder van Stichting hiv monitoring (SHM) en internist-infectioloog bij Amsterdam UMC, laten de resultaten zien dat de impact van hiv verder reikt dan gezondheid alleen. De studie maakt volgens hem heel duidelijk dat hiv ook minder zichtbare, maatschappelijke consequenties heeft. ‘Daarom is het belangrijk dat de bevindingen breed worden gedeeld om het hiv-preventiebeleid en initiatieven voor vroege opsporing in Nederland te versterken.’
