Vandaag richt ik mijn kijker op de sector van de sociale woningbouw. De koepel van alle sociale woningbeheerders Aedes, de belangenbehartiger van alle partijen inclusief de huurders, congresseerde vorige week. Er was veel misbaar over ontspoorde verhoudingen. Dat vind ook Minister Stef Blok die over wonen gaat.
Diezelfde minister legt de sector overigens wel een verhuurdersheffing op van 1.75 miljard. Voor wie dat cijfer niets zegt: dit is gemiddeld twee maanden huur van elke huurder op jaarbasis, die ieder jaar direct in staatskas vloeit. Maar toegegeven er is veel fout gegaan sinds staatssecretaris Enneüs Heerema de sector de ruimte gaf in 1991 met de Wet op de Balansverkorting. Overigens een wet die volledig paste in het tijdsbeeld van die tijd. Ultieme marktwerking en een terugtredende overheid. En toen kwam het tijdperk van graaien, campussen, derivaten en cruiseschepen. Het is allemaal gebeurd, sinds die tijd. En dat behoeft aandacht en sancties. Maar doen wij de geschiedenis en die enorme sector wel recht door zo eenzijdig naar de feiten te kijken?
Allereerst de geschiedenis. Sociale woningbouw is al eeuwen oud. Weldoeners bouwden in het verleden woningen voor mensen die het moeilijk hadden: armen, zieken en weduwen. Die hofjes, vaak vernoemd naar de weldoener, staan nog in verschillende steden. Woningen bouwen voor de arbeidersklasse gebeurde pas veel later. De in 1852 opgerichte Vereniging voor de Arbeidersklasse (VAK) bouwden op Oosterburg de eerste sociale woningen. De woningen bestonden uit twee kamers, een gootsteen en een privaat toilet. Wie weten wil hoe de huisvesting toen was, verwijs ik naar het prachtige boek van Auke van der Woud: Een koninkrijk vol sloppen.
De VAK kreeg veel navolging. In1903 werd woningbouwvereniging Rochdale opgericht, genoemd naar een stad in Engeland waar de verenigingsgedachte al in 1844 werd vormgegeven, door veertig arbeiders. Voornamelijk bestuurders van de Amsterdamse paardentram. De rijksoverheid kon niet achterblijven en kwam met regelgeving en geld. Op basis van de beroemde woningwet van 1901 zijn er in dit land geweldige dingen gebeurd. Helden als de Amsterdamse wethouder Floor Wibaut en architect H.P. Berlage hebben de stad prachtige wijken geschonken in de typische stijl van de Amsterdamse School. In een prachtig boek noemt professor Vladimir Stissi Amsterdam het mekka van de volkshuisvesting van voor 1940. En ook in de wederopbouwfase na de Tweede Wereldoorlog maakten de Amsterdamse volkshuisvesting internationaal naam. Met mannen als Cornelis Van Eesteren die met de Westelijke tuinsteden een droomvoorbeeld heeft neergezet voor internationale stedenbouwkundigen.
En die andere Amsterdamse held, wethouder Jan Schaeffer, die de stadsvernieuwing van de oude wijken heeft doorgezet. Maar hij heeft ook prachtige monumentale straten als de P.L.Tackstraat voor de slopershamer te behoeden. Helden van de volkshuisvesting! Ik ben jullie tot op de dag vandaag dankbaar voor jullie inzet, moed en scheppende vermogen. Op dit moment werken duizenden mensen bij de Rochdales, Eigen Haarden, Stadgenoten en Ymeres en vele andere woningbouwstichtingen elke dag snoeihard om goede dingen te doen voor huurders, wijken en steden. Dit beeld mag ook wel eens genoemd worden. Ik ga zo dadelijk maar eens een wandeling maken naar de P.L.Tackstraat. En daar genieten van die mooie gevels van woningbouwvereniging De Dageraad. Zou Minister Blok ook eens moeten doen.
||| Willem Verbaan, lector Vastgoedeconomie
Diezelfde minister legt de sector overigens wel een verhuurdersheffing op van 1.75 miljard. Voor wie dat cijfer niets zegt: dit is gemiddeld twee maanden huur van elke huurder op jaarbasis, die ieder jaar direct in staatskas vloeit. Maar toegegeven er is veel fout gegaan sinds staatssecretaris Enneüs Heerema de sector de ruimte gaf in 1991 met de Wet op de Balansverkorting. Overigens een wet die volledig paste in het tijdsbeeld van die tijd. Ultieme marktwerking en een terugtredende overheid. En toen kwam het tijdperk van graaien, campussen, derivaten en cruiseschepen. Het is allemaal gebeurd, sinds die tijd. En dat behoeft aandacht en sancties. Maar doen wij de geschiedenis en die enorme sector wel recht door zo eenzijdig naar de feiten te kijken?
Allereerst de geschiedenis. Sociale woningbouw is al eeuwen oud. Weldoeners bouwden in het verleden woningen voor mensen die het moeilijk hadden: armen, zieken en weduwen. Die hofjes, vaak vernoemd naar de weldoener, staan nog in verschillende steden. Woningen bouwen voor de arbeidersklasse gebeurde pas veel later. De in 1852 opgerichte Vereniging voor de Arbeidersklasse (VAK) bouwden op Oosterburg de eerste sociale woningen. De woningen bestonden uit twee kamers, een gootsteen en een privaat toilet. Wie weten wil hoe de huisvesting toen was, verwijs ik naar het prachtige boek van Auke van der Woud: Een koninkrijk vol sloppen.
De VAK kreeg veel navolging. In1903 werd woningbouwvereniging Rochdale opgericht, genoemd naar een stad in Engeland waar de verenigingsgedachte al in 1844 werd vormgegeven, door veertig arbeiders. Voornamelijk bestuurders van de Amsterdamse paardentram. De rijksoverheid kon niet achterblijven en kwam met regelgeving en geld. Op basis van de beroemde woningwet van 1901 zijn er in dit land geweldige dingen gebeurd. Helden als de Amsterdamse wethouder Floor Wibaut en architect H.P. Berlage hebben de stad prachtige wijken geschonken in de typische stijl van de Amsterdamse School. In een prachtig boek noemt professor Vladimir Stissi Amsterdam het mekka van de volkshuisvesting van voor 1940. En ook in de wederopbouwfase na de Tweede Wereldoorlog maakten de Amsterdamse volkshuisvesting internationaal naam. Met mannen als Cornelis Van Eesteren die met de Westelijke tuinsteden een droomvoorbeeld heeft neergezet voor internationale stedenbouwkundigen.
En die andere Amsterdamse held, wethouder Jan Schaeffer, die de stadsvernieuwing van de oude wijken heeft doorgezet. Maar hij heeft ook prachtige monumentale straten als de P.L.Tackstraat voor de slopershamer te behoeden. Helden van de volkshuisvesting! Ik ben jullie tot op de dag vandaag dankbaar voor jullie inzet, moed en scheppende vermogen. Op dit moment werken duizenden mensen bij de Rochdales, Eigen Haarden, Stadgenoten en Ymeres en vele andere woningbouwstichtingen elke dag snoeihard om goede dingen te doen voor huurders, wijken en steden. Dit beeld mag ook wel eens genoemd worden. Ik ga zo dadelijk maar eens een wandeling maken naar de P.L.Tackstraat. En daar genieten van die mooie gevels van woningbouwvereniging De Dageraad. Zou Minister Blok ook eens moeten doen.
||| Willem Verbaan, lector Vastgoedeconomie
