Opiniepanel | De UvA moet weer terug naar analoog in haar onderwijs
Het lek in de programmeertaal PHP dat vorige week het halve internet platlegde, toonde maar weer eens aan hoe kwetsbaar digitale systemen zijn. Ook veel websites en diensten van de UvA waren tijdelijk niet te gebruiken. Nu de strijd tussen het krijtbord en de laptops weer opnieuw relevant is, buigt het Folia Opiniepanel zich over de vraag: moeten we terug naar analoog in het onderwijs?
De UvA moet weer terug naar analoog in haar onderwijs
Hadassa Noorda is universitair hoofddocent strafrecht.
‘We kunnen niet terug naar een analoge wereld. AI en digitalisering zijn onderdeel van de wereld waarin studenten functioneren, ook na hun studietijd. Maar we moeten er wel voor waken dat studenten essentiële academische vaardigheden verliezen, zoals zelfstandig en kritisch denken, lezen, schrijven en met elkaar discussiëren.’
‘Daarom moeten we binnen het onderwijs bewust ruimte creëren waarin studenten deze vaardigheden zonder digitale hulpmiddelen en AI kunnen ontwikkelen. Dit jaar ben ik begonnen met laptopvrije colleges, waarin studenten worden gestimuleerd om te luisteren, aantekeningen te maken en met elkaar in gesprek te gaan. Dat vraagt soms om een andere manier van onderwijs, maar biedt mooie kansen voor verdieping en interactie.’
‘Het gaat dus niet om een terugkeer naar analoog onderwijs. We moeten studenten namelijk ook leren om op een kritische en verantwoorde manier met AI om te gaan. Dat heeft uiteraard ook een plaats in het onderwijs. Maar omdat AI steeds meer taken kan overnemen, vind ik het belangrijk dat studenten blijven oefenen in het zelfstandig denken en formuleren van een eigen oordeel. Dat blijft voor mij de kern van academisch onderwijs.’
Silvia Bușcan (19) studeert media & cultuur.
‘Technologie en onderwijs zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden geraakt: van online tijdschriften tot digitale platforms als Canvas. Toch zijn noch technologie, noch onderwijs perfect, waardoor er onvermijdelijk af en toe iets misgaat.’
‘Het is belangrijk om te beseffen dat technologie een door mensen gemaakt hulpmiddel is. De effectiviteit ervan hangt daarom grotendeels af van de mensen die haar ontwerpen, ontwikkelen en onderhouden. Wanneer een digitaal systeem niet goed functioneert, ligt het probleem dan ook niet per se bij de technologie zelf, maar bij de manier waarop het systeem is ontworpen, geïmplementeerd of onderhouden. In plaats van bij technische problemen meteen te concluderen dat we moeten terugkeren naar een analoge werkwijze, zouden we daarom moeten investeren in de mensen en middelen die nodig zijn om deze systemen betrouwbaarder te maken.’
‘Wanneer mensen een negatieve ervaring hebben, zien ze vaak de voordelen over het hoofd die ze eerder als vanzelfsprekend beschouwden. Technologie biedt duidelijke voordelen voor het onderwijs: ze helpt informatie te organiseren, maakt leren toegankelijker en biedt ruimte voor innovatieve onderwijsmethoden. We mogen deze voordelen niet laten ondersneeuwen door incidentele technische problemen. In plaats van technologie bij de eerste tegenslag af te schrijven, zouden we dus moeten leren van de tekortkomingen en ons moeten inzetten om haar te verbeteren.’
Cor Zonneveld (65) is bioloog en docent aan het AUC.
‘De UvA moet niet alleen terugkeren naar analoog onderwijs, maar nog veel verder: naar de Mesopotamische schrijversopleiding in het spijkerschrift, een traditie die bijna drie millennia standhield en waarvan het lesmateriaal na bijna vierduizend jaar nog steeds toegankelijk is.’
‘Leerlingen leerden het spijkerschrift door voorbeelden van hun leraar op kleitabletten na te schrijven. De voordelen zijn evident. Klei vereist geen elektriciteit, accepteert een stylus zonder Bluetooth en vraagt nooit om een nieuw wachtwoord. Het is immuun voor ransomware en kent bewaartermijnen waarvan Canvas alleen kan dromen. Back-ups zijn eenvoudig: maak nog een tablet.’
‘Er zijn enkele praktische nadelen. Tabletten zijn zwaar, correcties zijn het eenvoudigst zolang de klei nat is en voor het inleveren van een essay kan een ezel nodig zijn. Ook grootschalige opslag kan lastig worden, al heeft de Roeterseilandcampus vermoedelijk voldoende draagkracht.’
‘Het absurde aan dit voorstel is niet de Mesopotamische onderwijsmethode zelf, maar de veronderstelling dat oudere technologie per definitie betrouwbaarder of onderwijskundig beter is. Digitale afhankelijkheid brengt zeker kwetsbaarheden met zich mee. Het antwoord daarop is zorgen voor back-ups, alternatieven en noodplannen, niet het digitale onderwijs verlaten.’
