Zorg dat studentenraden niet alleen clubjes zijn om je cv op te leuken
In zijn stuk over de verkiezingen voor de studentenraden beschrijft Nikola Edelsztejn een aantal ideeën waarmee de verkiezingen van de studentenraden beter kunnen, maar met wat cosmetische ingrepen gaan we het niet redden, betoogt Stef Talboo.
Het zijn mooie ideeën hoor, die Nikola Edelsztejn opdist in zijn Opiniebijdrage van 19 januari. Maar je moet niet serieus denken dat op locatie stemmen ineens de studentenmassa van de UvA ervan gaat overtuigen zich in te zetten voor de medezeggenschap aan de UvA: met wat window dressing gaan we het niet redden. Ik ben zelf actief in de studentenraad van de Faculteit der Geesteswetenschappen en zet dan ook graag wat vraagtekens bij het beeld dat Edelsztejn schetst.
Treurig
Edelszstejn snijdt een harde werkelijkheid aan: studenten zijn nauwelijks betrokken bij de medezeggenschap en de verkiezing daarvan. Ondanks grote inspanningen van de UvA en van studentenpartijen wordt hier maar weinig vooruitgang bij geboekt. Een opkomst van 21% werd afgelopen mei gezien als een mijlpaal in positieve zin. Feitelijk nogal treurig als je daar bij stilstaat. Daar moet dus nodig wat aan gebeuren, de lage opkomst kan niet goed zijn voor de kwaliteit van de medezeggenschap, omdat het lastig is om studenten betrokken te krijgen.
Maar voor iemand die de verkiezingen ‘op de schop’ wil nemen zijn de eisen die Edelsztejn stelt erg beperkt. Hij meent dat de oplossingen liggen in de studenten op locatie te laten stemmen en om de studenten ervoor een dag collegevrij te geven zodat ze hier ook tijd voor hebben. Dat zou dan de opkomst van de studenten verhogen en daardoor de raden een beter mandaat te geven. Dat lijken op papier mooie oplossingen, waar de UvA niet eens zo heel veel tijd en geld aan kwijt is. In een vacuüm zijn het niet zulke gekke oplossingen, maar in de realiteit zijn die oplossingen helaas te mooi om waar te zijn.
Op de schop
De oplossingen voor de lage opkomst en participatie ligt niet in het mooi aankleden van een slecht werkend proces. Dat proces, de democratie aan de UvA, moet op de schop, niet de aankleding daarvan. Als je studenten wilt betrekken bij de UvA, moet je de universiteit grondig democratiseren en de medezeggenschapsraden van zowel de studenten als het personeel van de UvA veel meer macht en verantwoordelijkheden geven. Dan is er ook werkelijk iets om over te stemmen. Democratie is niet iets om je universiteit mee te versieren, een democratische universiteit zou een levend organisme moeten zijn waarin alle leden van de universitaire gemeenschap samen tot oplossingen kunnen komen. Als je in plaats daarvan een kil CvB-regime hebt, dan kun je geen kwalitatieve participatie van de studenten verwachten.
Slingers
In plaats van ons bezighouden met slingers ophangen in de stemhokjes en hopen dat mensen dan komen stemmen, moeten we ons misschien gaan afvragen waarom studenten zich meestal niet geneigd voelen om zich te engageren met medezeggenschap en veel studenten vaak niet eens weten wat medezeggenschap is. Die desinteresse is uiteindelijk de oorzaak van de lage opkomst, want zo lastig is stemmen niet: studenten hebben nu al een hele week om te stemmen voor de studentenraden, en dat kan bovendien ook nog eens online. Stemmen is dus al best makkelijk. Kan de UvA meer doen om dat te faciliteren? Zeker, maar dat is niet de aard van het probleem. Het werkelijke probleem is dat de medezeggenschap door de meeste studenten irrelevant wordt gevonden.
Dan moet je niet raar opkijken als er niet veel mensen gaan stemmen. Ze weten niet wat de medezeggenschap voor hen kan betekenen, want veel bevoegdheden of invloed hebben de studenten- en ondernemingsraden bepaald niet. Ze kunnen advies geven over kwesties maar daar houdt het wel mee op. Waar heb je dan precies een mandaat voor nodig, als je vrijwel alleen maar adviesrechten hebt?
Clubje
De realiteit is dat de studentenraden slechts een oppervlakkig bestaan leiden, waarin ze niet kunnen opkomen voor hun achterban. De democratie aan de UvA is dan ook amper een democratie te noemen. Door de verkiezingen wat op de leuken verandert daar uiteindelijk helemaal niets aan. Er is pas sprake van grotere participatie van de studenten bij de medezeggenschap als die ook iets voor gaat stellen en niet alleen belangrijk is voor het cv van de leden
Dan pas kunnen we meer gaan verwachten van de medezeggenschap en de studentenparticipatie aan de UvA. Maar dat moet wel van twee kanten komen: als je meer studentenparticipatie wilt, zorg er dan voor dat studenten ook iets met de participatie kunnen doen, dat de studentenraad niet enkel een clubje is om je cv op te leuken en af en toe een advies te sturen naar het faculteitsbestuur. Oftewel: Democratiseer de UvA!
Stef Talboo is student geschiedenis aan de UvA. Hij is namens de Activistenpartij lid van de facultaire studentenraad van de Faculteit der Geestwetenschappen.
