De decembermaand en de bijbehorende kadootjes roepen elk jaar de vraag op: ga je voor kwaliteit of kwantiteit? Volgens columnist Willemijn van Dolen blijkt uit onderzoek dat het antwoord op deze vraag nog iets anders blootlegt: of je in januari wakker wordt met een lege bankrekening of niet.
De feestdagen zijn hét moment waarop we worden verleid tot impulsaankopen: cadeaus, outfits, kerstdeals, ‘nog even snel iets erbij’. Zeker voor studenten met een beperkt budget kan december een uitdagende maand zijn. Ga je voor één goed cadeau waar iemand jaren plezier van heeft, of voor meerdere kleine hebbedingen die vooral aantrekkelijk lijken omdat ze goedkoop zijn?
Lege bankrekening
Dit is de klassieke afweging tussen kwaliteit en kwantiteit. En nieuw onderzoek laat zien dat jouw neiging naar kwaliteit óf kwantiteit geen kerstgril is, maar een stabiele persoonlijke voorkeur. Die voorkeur bepaalt, juist in deze dure decembermaand, of je in januari met een lege bankrekening wakker wordt of niet.
Tot nu toe dacht men dat dit soort keuzes vooral afhing van de context: je kiest kwaliteit voor een matras, maar kwantiteit voor schoonmaakmiddelen. Nieuwe bevindingen, gebaseerd op meerdere studies met duizenden consumenten, laten echter zien dat die voorkeur dieper gaat. Sommige mensen kiezen systematisch voor de duurdere, kwalitatieve optie, terwijl anderen steevast gaan voor kwantiteit, ongeacht wat ze kopen.
En dat heeft directe gevolgen. Consumenten met een kwantiteitsvoorkeur geven gemiddeld meer uit, lenen vaker geld en bouwen meer schulden op. Specifiek voor studenten bleek dat degenen met een kwantiteitsvoorkeur ruim twee keer zo vaak een studielening hadden. En als ze een lening hadden, waren de bedragen ook hoger. Met andere woorden: wie sterk op kwantiteit stuurt, eindigt vaak met een hogere studieschuld.
‘Maar een paar euro’
Waarom wordt goedkoop dan duurkoop? Omdat veel kleine, goedkope aankopen optellen zonder dat je het doorhebt. Individueel kosten ze weinig, waardoor het moeilijker is om je totale uitgaven te overzien. En omdat elke aankoop ‘maar een paar euro’ is, zie je minder duidelijk wat je met dat geld anders had kunnen doen.
Je kwaliteit-kwantiteitsvoorkeur is dus een belangrijke, maar vaak over het hoofd geziene, drijfveer van je kerstinkopengedrag. Mijn feestdagen-tip: laat je niet gek maken door lage prijzen. En terwijl iedereen nadenkt over goede voornemens voor het nieuwe jaar, zoals gezonder eten, meer sporten of minder doomscrollen, is dit misschien de onverwachte maar bijzonder praktische toevoeging aan je lijstje: kwaliteit boven kwantiteit. Want studenten die kwaliteitsgericht kopen, blijken uiteindelijk minder uit te geven, minder te lenen en minder schulden op te bouwen, een cadeautje aan je toekomstige zelf. Thank me in januari.