Tim van Opijnen | In het Witte Huis gelden regels alleen voor ‘losers’
Amerikaanse universiteiten kunnen extra subsidie krijgen voor onderzoek en onderwijs. Maar alleen als elke afdeling vanaf nu ‘idee-divers’ is. Dat lijkt prima, schrijft columnist Tim van Opijnen, maar dat is het niet. ‘Onder het mom van idee-divers krijgt de overheid controle over het universitair gedachtegoed en komt een Republikeinse herverkiezing beetje bij beetje dichterbij.’
Ik kan niet goed tegen m’n verlies. Als klein jochie wilden mijn ouders en zus geen spelletjes meer met me spelen. Er ontstond steevast discussie over de interpretatie van de regels, waarna de spelstukken de vloerbedekking versierden. Als tiener deed ik fanatiek aan sport en was verlies vreselijk pijnlijk.
Vandaag ziet verlies eruit als niet-gehonoreerde beursaanvragen, afgewezen manuscripten en mislukte projecten. Hoewel ‘verlies’ vervelend blijft, kan ik er nu beter mee omgaan. Ik heb leren waarderen dat regels en scheidsrechters essentieel zijn om een proces zo eerlijk mogelijk te houden. Maar soms fantaseer ik hoe lekker het zou zijn als ik de regels zou kunnen herinterpreteren en de scheidsrechters op mijn hand waren. Dan was ik nooit meer een ‘loser’ en had ik zeker een Nobelprijs op m’n bureau.
Ik denk dat de president van de VS ook zulke fantasieën heeft. Zo stuurde hij een aantal weken geleden een brief naar ‘goedgezinde’ private universiteiten waarin hij miljarden aan extra subsidie voor onderzoek en onderwijs in het vooruitzicht stelde. Maar alleen onder voorwaarde dat ze zich aan een aantal nieuwe regels houden.
Zaai verwarring
De meest opmerkelijke is dat elke afdeling vanaf nu ‘idee-divers’ moet zijn. Dat klinkt in eerste instantie prima, immers, een universiteit moet je intellect uitdagen om zonder vooringenomenheid een onderwerp van alle mogelijke kanten aan te vliegen zodat je tot een onderbouwde conclusie komt. Maar hier zit de crux, door die eis zo te stellen wordt er gesuggereerd dat er op de universiteiten geen onafhankelijkheid bestaat en dat alles is voorgekookt. Dit is inmiddels de beproefde presidentiële strategie, trek de waarheid in twijfel, zaai verwarring, en het werkelijke doel raakt uit zicht.
Maar wat wil hij dan echt met die eis, en wat is dat grotere doel? Tijdens een etentje in het centrum van Boston met een aantal collega’s fantaseerden we afgelopen week wat ‘idee-divers’ in ons vakgebied, de infectieziekten, zou betekenen. De cynische conclusie was snel getrokken: dan zouden we de huidige minister van Volksgezondheid ‘RFK Jr.’ moeten verwelkomen. Iemand die met zijn gevaarlijke standpunten tegen vaccins en onwetenschappelijke theorieën over paracetamol en autisme de perfecte, absurde invulling van die eis zou zijn. Het grotere doel laat zich ook steeds makkelijker raden. Wat betreft de stemvoorkeur binnen universiteiten ligt de grote meerderheid bij de Democraten. De president kreeg de afgelopen verkiezing 1,5 procent meer stemmen dan Kamala Harris, en door onder het mom van idee-divers uiteindelijk controle over het ‘universitair gedachtegoed’ te krijgen komt een Republikeinse herverkiezing beetje bij beetje dichterbij.
Discriminatie
Vergezocht? Niet als je beseft dat meerdere Republikeinse staten de kiesdistricten zo hertekenen dat een Democraat er geen schijn van kans meer maakt. Tel daarbij op dat afgelopen week voor het Hooggerechtshof is bepleit om Sectie 2 van de ‘Voting Act’ af te schaffen. Daarmee zal de belangrijkste federale bescherming tegen discriminerende stemrechtpraktijken op basis van ras vervallen. De ondertekening van deze wet in 1965 was een grote overwinning voor zwarte Amerikanen, die te maken kregen met discriminatie als ze wilden stemmen, bijvoorbeeld door taalvaardigheidstesten en speciale belastingen.
De president van de VS heeft overduidelijk een droom: een Nobelprijs voor de Vrede, controle over het gedachtegoed en regeren voor een derde, illegale termijn. In tegenstelling tot mij is de president tot de conclusie gekomen dat hij de regels wel kan negeren en herschrijven en dat hij de scheidsrechters ook nog eens in z’n zak heeft. Terwijl zijn harde kern hem trouw blijft, lijkt de publieke opinie zich tegen hem te keren, gevoed door een onophoudelijke stroom controverses: gemaskerde federale agenten die burgers van straat plukken, het muilkorven van critici en het sturen van de Nationale Garde naar ‘linkse’ steden.
De Democratische senator Chris Murphy van Connecticut verwoordde de strategie treffend: verklein de ruimte voor oppositie zo ver dat de tegenstander, ook al zijn er verkiezingen, nooit meer kan winnen. De president trekt alles uit de kast om de tussentijdse verkiezingen van november 2026 veilig te stellen. Hij is niet alleen de spelregels aan het herschrijven; hij is het hele spel aan het afschaffen voor iedereen die niet in zijn team zit. Want in zijn wereld telt maar één regel: verliezen is voor losers.
