Han van der Maas | Wat doe je met anonieme reageerders?
Anoniem reageren zorgt voor enorm veel bagger onder berichten en sociale media, zo ook op Folia, ziet columnist Han van der Maas. ‘Ik hoef niet te weten wat Tim, tim, UvA medewerker en andere UvA medewerker vinden als ze zich niet met hun naam bekend willen maken.’
In het onderzoek naar polarisatie is er geen gebrek aan verklaringen. Deze betreffen verschillende met elkaar interacterende mechanismen. Voorbeelden zijn zelfbevestigend redeneren, communicatie met alleen gelijkgestemden, wij/zij denken en de media-aandacht voor extreme opvattingen. Ook is duidelijk dat polarisatie weliswaar van alle tijden is, maar wel een nieuwe dynamiek heeft in de online wereld.
Waar een gebrek aan is, zijn oplossingen. Polarisatie is als het duveltje uit het doosje — eenmaal eruit, krijg je het er niet zomaar weer in. Ik wil hier een mogelijke oplossing bespreken die ook relevant is voor Folia. Volgens mijn eigen nog ongepubliceerde wiskundig model van polarisatie, ik moet me enorm inhouden de formules hier niet te delen, is terughoudendheid cruciaal voor depolarisatie.
Deze terughoudendheid kan een meta-cognitieve basis hebben, erkend gebrek aan expertise bijvoorbeeld, maar ook berusten op sociale effecten, bijvoorbeeld schaamte. Mijn veronderstelling is nu dat het probleem van polarisatie in de online wereld voor een groot deel komt door gebrek aan terughoudendheid omdat het gros van de deelnemers aan het online debat anoniem is.
Het beste lijkt dus om anonimiteit op het internet te verbieden, maar dat is strijdig met andere belangen zoals de vrijheid van meningsuiting. Een tussenoplossing is het mensen mogelijk te maken anonieme berichten te blokkeren. Ik hoef niet te weten wat Tim, tim, UvA medewerker en andere UvA medewerker vinden als ze zich niet met hun naam bekend willen maken. Ik kan met niet herinneren ooit zelf ook maar ergens niet onder mijn eigen naam publiek, op een wc-deur bijvoorbeeld, te hebben bijgedragen. Dat moet vast bevrijdend werken, maar ik vind het voor mijzelf onacceptabel.
Maar ook hierin zijn gradaties mogelijk. In het verleden was de Folia-reageerder helemaal anoniem, tegenwoordig is een geverifieerd emailaccount van een Nederlandse onderzoeks- of onderwijsinstelling vereist. Volgens de redactie leidt dit beleid al tot veel minder extremiteiten. Ik zou in ieder geval op alle sociale media de mogelijkheid willen hebben om volledige anonieme berichten automatisch te blokkeren. Die zijn van accounts waarvan niemand de echte identiteit kan achterhalen. Hiermee sluiten we ook gelijk alle bots uit. Maar ik wil ook de mogelijkheid hebben om iedereen te blokkeren die zich niet aan mij bekend wil maken.
Het gevaar is uiteraard dat bepaalde meningen niet meer gehoord kunnen worden. Maar nu zijn media zoals Twitter ten onder gegaan aan een grote baggerstroom van anonieme extreme opinies. Van terughoudendheid, dialoog en interesse in andere opvattingen is geen sprake. De angst voor de consequenties van niet-anonieme bijdragen deel ik ook niet. Folia krijgt af en toe het verzoek opiniebijdragen anoniem te publiceren. Dat lijkt me niet verstandig. Het leven van de Folia columnist is eerlijk gezegd nogal ongevaarlijk. Ik heb in veertig jaar stukjes hier en daar nooit iets noemenswaardig vervelends meegemaakt. Maar goed, ik ben ook wel een hele saaie ‘middle of the road’-columnist. Alle hulde aan met name linkse vrouwen die onder eigen naam hun opinies delen, en wel met anonieme verwensingen en bedreigingen te maken krijgen. Maar ook zij zijn gebaat met de optie om alle anonieme berichten te blokkeren. Elke sociale mediadienst, inclusief Folia, zou die optie moeten aanbieden.
