Amsterdam UMC betrokken bij gepland Horizon-project met Israëlische universiteit
Het Amsterdam UMC start volgend jaar een nieuwe samenwerking met de Hebrew University uit Jeruzalem via het Horizon-programma, waarvoor de UvA een promotieplek zou faciliteren. De UvA besloot eerder om geen nieuwe samenwerkingen meer aan te gaan met Israëlische partijen, maar het universitaire ziekenhuis trekt daarin een eigen lijn.
Het Amsterdam UMC begint op 1 januari 2027 een nieuw onderzoeksproject waar ook de de Hebrew University uit Jeruzalem aan deelneemt. Dat blijkt uit openbare gegevens uit de EU-projectendatabank CORDIS. Dat project – FlexCAT – is een Europees onderzoeks- en opleidingsproject dat nieuwe manieren wil ontdekken om moeilijk behandelbare eiwitten aan te pakken, bijvoorbeeld bij kanker. Bij dat project staat ook de Universiteit van Amsterdam als partner genoemd. De UvA stopte eerder een uitwisselingsprogramma met dezelfde Hebrew University.
Samenwerkingen met Israëlische partners staan geregeld ter discussie. De UvA besloot zelf in het najaar van 2025 om ‘voorlopig geen nieuwe onderzoeksprojecten binnen Horizon Europe te starten met Israëlische partners.’ Dat beleid werd al vanaf de zomer van 2025 gevoerd, in afwachting van de uitslag van een onderzoek naar mensenrechtenschendingen door Israël. In oktober 2025 besloot het College van Bestuur (CvB) dit voornemen door te zetten, nadat zij ‘met afschuw’ hadden geconstateerd dat er ‘steeds meer (wetenschappelijk) bewijs is dat er sprake is van een genocide in Gaza’.
Eigen kaders
Dat het nauw aan de UvA verbonden Amsterdam UMC nu toch deelneemt aan een onderzoeksproject met de Hebrew University, komt doordat het ziekenhuis een eigen beleidskader voor internationale samenwerkingen hanteert. Volgens een woordvoerder van het universitaire ziekenhuis wordt elke samenwerking daaraan getoetst: ‘Wij zijn een eigen juridische entiteit, verbonden aan zowel de UvA als de VU. Voor Horizon-samenwerkingen waar ook partners uit Israël aan verbonden zijn, geldt dat we deze niet bij voorbaat uitsluiten; ook deze toetsen we afzonderlijk.’
Meer projecten
De samenwerking met de Hebrew University is ook niet het enige van het UMC waar Israëlische partijen bij betrokken zijn: sinds maart van dit jaar doet het ziekenhuis mee aan een onderzoek, COMPASS, waaraan GE Medical Systems Israel, een dochteronderneming van het Amerikaanse bedrijf GE, meedoet.
Vorige week schreef het Leidse universiteitsblad Mare over een ander project waar het Amsterdam UMC bij betrokken is: VirlON. Aan dat project zou het Israëlische bedrijf 1Base Pharmaceutical meedoen. Dat bedrijf is gevestigd in een Israëlische nederzetting in Naale op bezet Palestijns gebied in de Westelijke Jordaanoever, ontdekte het weekblad. Volgens de woordvoerder van het UMC heeft 1Base zich inmiddels teruggetrokken uit het project.
Ook UvA
Opvallend is dat bij het projecten met de Hebrew University en – in eerste instantie – het project waar 1Base bij betrokken was, ook de UvA zelf los als partner genoemd wordt en het dus niet alleen om het Amsterdam UMC gaat. Een woordvoerder van de UvA laat weten dat dit komt omdat het Amsterdam UMC zelf geen promoties kan uitdelen en daarvoor dus de UvA of de VU nodig heeft. Maar ‘als er een promovendus bij het Amsterdam UMC betrokken zal zijn bij dit project zal de promotie in ieder geval niet bij de UvA plaatsvinden,’ meldt de woordvoerder. ‘De UvA voert geen activiteiten uit binnen deze projecten en heeft dus geen enkele betrokkenheid, in lijn met het besluit van oktober 2025.’
Uit een actieve vacature blijkt echter dat dit specifieke project wel een promotietraject aan de UvA omvat. De VU wordt in CORDIS niet genoemd als partner voor het FlexCAT project. ‘Bij de voorbereiding van de vacature is onvoldoende rekening gehouden met dit nieuwe beleid van de UvA,’ laat de woordvoerder daarop weten. Na vragen van Folia wordt ‘met de betrokken onderzoeker besproken hoe de promotie anders vormgegeven kan worden’.
