Wisselingen van de wacht en nieuwe koers centraal bij jaaropening
Een recent begonnen collegevoorzitter, een nieuwe rector magnificus en een verse strategie: de UvA opent het academische jaar met een nieuwe bestuurlijke koers. Daarbij moeten de luiken open, volgens collegevoorzitter Vinod Subramaniam. De universiteit wil minder naar binnen gericht zijn en de samenwerking juist gaan opzoeken.
‘De luiken moeten open. Wagenwijd.’ Met die woorden benadrukt de nieuwe collegevoorzitter Vinod Subramaniam maandag tijdens zijn eerste jaaropening welke koers de universiteit onder zijn leiding moet varen. Meer samenwerking met andere onderwijsinstellingen, overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven. In de woorden van de bestuurder zelf: ‘We hebben bij de UvA heel veel om trots op te zijn. Maar om te kunnen blijven uitblinken, moeten we durven uit onze eigen bubbel te stappen.’
Een beetje zelfgenoegzaam
Bij de ontwikkeling van de nieuwe UvA-strategie – die tijdens de opening van het academisch jaar uitvoerig wordt besproken – werd de universiteit als ‘arrogant’ en ‘moeilijk om mee samen te werken’ betiteld. Subramaniam verwoordt het iets subtieler (‘wat naar binnen gekeerd’ en ‘een beetje zelfgenoegzaam’), maar de boodschap is duidelijk: de universiteit wil niet langer als ‘een eiland’ functioneren, maar de samenwerking juist actief opzoeken. Subramaniam: ‘Samen kunnen we veel bereiken. En we kunnen veel van elkaar leren.’
Ook intern moet de samenwerking volgens Subramaniam beter. ‘Een universiteit waar mensen elkaar echt weten te vinden, is niet alleen een prettigere plek om te werken en te studeren. Samen zie je meer, begrijp je beter wat er speelt en kom je verder dan wanneer iedereen individueel werkt. Kortom, het maakt de universiteit beter, scherper, creatiever en sterker in wat zij kan betekenen en vertegenwoordigen.’ Daarbij ziet hij nadrukkelijk ook een rol voor de ‘professionele medewerkers’ (OBP). Hun ervaring, expertise en ideeën moeten volgens hem ‘volledig onderdeel zijn van onze gezamenlijke reis’.
Laatste optreden
Die nadruk op verbinding klinkt ook door in het afscheid van vertrekkend rector magnificus Peter-Paul Verbeek, voor wie zijn toespraak bij de jaaropening zijn laatste optreden als UvA-bestuurder is, voordat hij de ambtsketen doorgeeft aan zijn opvolger: hoogleraar Anniek de Ruijter. In zijn afscheidsrede zet hij de rectorsketen – met 11 schakels, waarvan 7 voor de verschillende faculteiten – centraal; als symbool voor die verbinding. ‘Alle schakels maken de losse onderdelen tot één geheel.’
Dat is volgens Verbeek precies wat er tijdens de ‘roerige jaren’ van zijn rectoraat op het spel stond. De afgelopen jaren werden gekenmerkt door studentenprotesten, bezettingen en felle discussies over de samenwerking van de UvA met externe partijen, in het bijzonder Israëlische universiteiten. De polarisatie binnen en buiten de universiteit maakte zijn positie als rector – en tijdelijk collegevoorzitter – er niet eenvoudiger op.
Wegklapbaar schild
Verbeek gaat daarbij nadrukkelijk in op één specifieke schakel in de keten: een swastika – oorspronkelijk een wijdverspreid symbool voor de vier windstreken of voor geluk – dat inmiddels vooral bekendstaat als een nazisymbool. Vorig jaar besloot de universiteit een wegklapbaar schildje over de swastika te plaatsen. Verbeek: ‘Misschien zullen sommigen zeggen: hoe haal je het in godsnaam in je hoofd om dat hakenkruis te laten zitten? En anderen: hoe durf je iets te wijzigen aan het verleden van de UvA? Daarmee staat dit klepje ook symbool voor hoe ik de UvA heb willen besturen: ik heb ruimte willen geven aan alle perspectieven. Ik heb de eigenheid van de UvA willen koesteren, maar ook willen verbinden met de perspectieven van buiten de universiteit.’
Na een lang en luid applaus voor de vertrekkende rector, draagt Verbeek de keten over aan De Ruijter, die ook nog enkele woorden spreekt: ‘Ik had als student al snel het gevoel: ik hoor bij de UvA. Ik ben echt van de universiteit gaan houden. Daarom voelt het zo ontzettend bijzonder dat ik rector mag zijn en ben ik zo blij met het vertrouwen van de studenten, de medewerkers en de Raad van Toezicht. We gaan er echt iets van maken.’
