UvA introduceert na lang gesteggel nieuwe huis- en gedragsregels
Na een stroef proces van bijna twee jaar zijn de vernieuwde huis- en gedragsregels van de UvA nu definitief van kracht. Het College van Bestuur heeft de nieuwe richtlijnen vorige week vastgesteld, nadat de medezeggenschap in april akkoord ging. De vernieuwing bevat vooral uitgebreidere kaders voor demonstraties op de universiteit.
Demonstraties in UvA-gebouwen moeten tenminste 48 uur van tevoren worden aangemeld. Het bezetten van gebouwen of overnachten op de universiteit is expliciet verboden. Tentamens of patiëntenzorg mogen niet verstoord worden door protestacties. In de nieuwe huis- en gedragsregels van de UvA, die inmiddels van kracht zijn, is vooral veel aandacht voor alle regels rondom demonstratieacties op de universiteit.
1. Demonstraties op UvA-terrein moeten minimaal 48 uur van tevoren worden aangemeld bij Facility Services.
2. Het bezetten van gebouwen, blokkeren van in- en uitgangen en het verstoren van tentamens of patiëntenzorg is niet toegestaan.
3. Overnachten in op UvA-terrein is verboden.
4. Je moet je kunnen legitimeren op UvA-terrein. Beveiligers mogen alleen om je legitimatiebewijs vragen als daar een concrete reden voor is.
De vernieuwing van de huisregels komt dan ook voort uit de impactvolle pro-Palestijnse campusprotesten waar de universiteit in 2024 mee te maken kreeg. Destijds uitten studenten en medewerkers regelmatig kritiek op de ‘vage huisregels’ van de UvA. Die waren volgens de CSR destijds zo opgesteld dat het bestuur ze ‘naar eigen vorm en inhoud kon ge- en misbruiken’. In de oude huisregels stond alleen dat ‘uitingen van culturele, politieke en/of religieuze aard’ niet toegestaan waren op UvA-terrein.
Conceptregels
Om meer duidelijkheid te scheppen en ‘het recht op demonstreren helder te verankeren’, kwam de UvA daarom in 2024 met een voorstel voor nieuwe, duidelijkere huisregels. Daarin stond onder meer dat een demonstratie of protestactie bovenal ‘vreedzaam’ moet verlopen; zonder blokkades, bezettingen of het verstoren van onderwijs van andere studenten. Ook een expliciet verbod op overnachten op de universiteit werd toegevoegd, als vervanging voor de eerdere formulering waarin stond dat UvA-gebouwen en -terreinen ‘alleen mogen worden gebruikt waarvoor ze bestemd zijn’.
Ontevreden
De Centrale Ondernemingsraad (COR) en Centrale Studentenraad (CSR) – die beiden instemmingsrecht hadden op de nieuwe huisregels – waren echter niet direct tevreden. COR-voorzitter Gerwin van der Pol noemde de nieuwe regels ‘niet werkbaar en niet toepasbaar’ en de CSR had ‘ernstige zorgen over de rechten van studenten om te protesteren en zich vrij te uiten’. Beide raden wonnen juridisch advies in en stemden lange tijd niet in met de plannen, die ‘te vaag’ en ‘te beperkend’ zouden zijn.
Daarmee werd de discussie over de huisregels een project van de lange adem voor de universiteit en de medezeggenschapsraden. Het College van Bestuur (CvB) deed verschillende aanpassingen aan de tekst, maar zag zowel de CSR als de COR meermaals niet instemmen met de nieuwe regels. Pas in april – anderhalf jaar nadat de universiteit de conceptregels voor het eerst communiceerde – gaf de medezeggenschap uiteindelijk akkoord.
Aanpassingen
De regels waarmee de CSR en COR uiteindelijk akkoord zijn gegaan, verschillen op enkele punten van de conceptregels uit 2024. Zo is bijvoorbeeld verduidelijkt dat beveiligers alleen om legitimatie zullen vragen wanneer daar een concrete aanleiding voor is. Daarnaast is het verbod op het verstoren van onderwijs van andere studenten licht afgezwakt – met een erkenning dat ‘een demonstratie gepaard kan gaan met enige overlast’ – en is het expliciete verbod op gezichtsbedekkende kleding uit de huisregels verdwenen. Tegelijkertijd geldt er nog altijd wel een nationaal verbod op het dragen van gezichtsbedekkende kleding op Nederlandse onderwijsinstellingen.
Daarnaast is ook een toelichting toegevoegd die de scherpe randjes van de huisregels af lijkt te halen. Zo wordt benadrukt dat studenten en medewerkers geen sanctie opgelegd krijgen als zij een demonstratie niet op tijd aanmelden en wordt een ‘proportionaliteitstoets’ geïntroduceerd die het CvB dwingt om per concrete situatie af te wegen of het inperken van een protest in verhouding staat tot het doel.
Overigens is die proportionaliteitstoets dan weer ‘niet aan de orde’ bij bezettingen en overnachtingen op UvA-terrein: die zijn per definitie niet toegestaan.
Activistenpartij
Dat laatste punt was reden voor de Activistenpartij om in de CSR bij de beslissende vote tegen instemming met de huisregels te stemmen. De partij – die opnieuw verder groeide bij de CSR-verkiezingen en voor volgend jaar afstevent op een absolute meerderheid in raad – was het oneens over de formulering en vond dat de ‘proportionaliteit’ en de evaluatie op ‘case-by-case’-basis ook moest gelden bij overnachtingen op universiteitsterrein. Alle andere CSR-leden stemden echter voor instemming, waardoor de grote Activistenpartij toch buitenspel stond.
