Hendrik Constantijn Cras (1771): bestverdienende rechtsgeleerde in Republiek die rechtenstudie uit slop trok
In de tiende aflevering van De Illustere Universiteit duiken we in het leven van Hendrik Constantijn Cras (1739-1820), de hoogleraar rechtsgeleerdheid die het onderwijs aan het Athenaeum Illustre weer een nieuw leven in blies. Zijn onderwijs was zó succesvol dat hij de bestverdienende hoogleraar van de Republiek werd.
Sinds de oprichting van het Athenaeum Illustre in 1632 was er weinig veranderd in het rechtenonderwijs. De focus lag op oud-Romeins recht, met weinig aansluiting op de praktijk. Studenten bleven weg en in 1771 verscheen er zelfs niemand meer bij de colleges. De zittende hoogleraar werd eervol ontslag aangeboden en de hoop kwam te liggen op Hendrik Constantijn Cras (1739-1820).
Cras begon met colleges over het werk van de beroemde jurist Hugo de Groot (1583-1645) en gaf het onderwijs meteen een praktische draai. In plaats van te focussen op droge theorie liet hij studenten ook stellingen verdedigen, wat leidde tot vurige debatten. De collegezaal veranderde zo in een soort rechtszaal, waar studenten leerden denken en spreken als juristen.
De kwaliteit van Cras’ onderwijs zorgde er geregeld toe dat studenten vrijwel direct konden promoveren in een universiteitsstad. Daardoor groeide de interesse voor de hoogleraar aan de Leidse en Utrechse universiteit. Het Amsterdams stadsbestuur moest over de brug komen met uitbreidingen van Cras’ leeropdracht en bood hem het ambt van bibliothecaris aan, destijds een eervolle functie. Daardoor groeide Cras uit tot een van de bestbetaalde hoogleraren van de Republiek. Maar ondanks dat kwam hij in 1798 in de problemen.
Luister naar het verhaal van Cras in de tiende aflevering van De Illustere Universiteit op Spotify, Apple Podcast, Podimo of andere platforms.
