Joodse studenten en medewerkers aan Nederlandse universiteiten voelen zich steeds vaker onveilig. Dat concludeert de Taskforce Antisemitismebestrijding in een onderzoek waarin ook UvA-studenten aan het woord komen. De taskforce roept universiteiten op actiever en zichtbaarder steun te bieden aan de Joodse gemeenschap.
Universiteiten moeten ‘duidelijker, vaker en publiekelijk’ opkomen voor Joodse studenten en medewerkers, en zo hun ‘sociale veiligheid versterken’. Dat zegt de Taskforce Antisemitismebestrijding in het rapport Gevangen in Vrijheden. Zij deden in opdracht van het kabinet onderzoek naar pro-Palestijnse demonstraties op universiteiten en hogescholen.
De taskforce sprak met meer dan 120 mensen, waaronder ook Joodse medewerkers en studenten van de UvA. Uit het rapport blijkt dat velen zich vaak onveilig voelen op de universiteit en veel met antisemitisme in aanraking komen. Zo geven geïnterviewden aan ‘zich in het nauw gedreven te voelen door de groei van protestactiviteiten’ en dat er ‘een onveilig werk- en leerklimaat op de instellingen is ontstaan.’
Joodse UvA’ers vertellen in het rapport over hun ervaringen op de universiteit. Een anonieme student zegt ‘gewoon onvoorwaardelijk Joods’ te willen kunnen zijn. Een andere student geeft aan tijdens een college ‘kankerjood’ te zijn genoemd. Deze student is in gesprek geweest met het College van Bestuur: ‘Wat ik merkte, is dat ze geen idee hebben hoe ze hiermee om moeten gaan. Docenten zijn bang, decanen zijn bang. Ze begrijpen niet wat dit voor Joodse studenten betekent. Ik vroeg: hoe garanderen jullie dat dit niet bij mij gebeurt? En toen werd gezegd: dat kunnen we niet.’
Belangrijk recht
Naast beledigende of antisemitistische opmerkingen, verwijst het rapport ook naar andere factoren die bijdragen aan het gevoel van onveiligheid onder Joodse mensen op universiteiten en hogescholen: zo zou er sprake zijn van online intimidatie en zou het werk van Joodse studentenverenigingen regelmatig worden verstoord. Ook zou de aanzienlijke steun voor pro-Palestijnse protestacties en leuzen negatief bijdragen aan het gevoel van veiligheid onder Joodse studenten en medewerkers. Het rapport benadrukt dat het demonstratierecht een belangrijk recht is en dat de acties niet per definitie antisemitisch zijn, maar dat deze wel als zodanig kunnen worden ervaren.
De taskforce komt ten slotte met concrete voorstellen om de veiligheid van Joodse studenten en medewerkers te waarborgen. Zo adviseren ze de hogeronderwijsinstellingen onder meer om de inzet van vertrouwenspersonen te versterken, ervoor te zorgen dat Joodse activiteiten doorgang kunnen vinden en effectiever op te treden tegen misdragingen rondom protesten.
Volgens het RD laat rector magnificus Peter-Paul Verbeek weten dat de Universiteit van Amsterdam de afgelopen periode al meerdere maatregelen heeft genomen om de veiligheid en het onderlinge respect op de campus te vergroten. De UvA gaat dit rapport gebruiken om daarop voort te bouwen.