Tegenstanders van abortus houden komende zaterdag een demonstratie in Den Haag. Ze zullen ongetwijfeld de Dolle Mina’s tegenkomen die gelijktijdig een pro-abortusmars houden. UvA-student en Dolle Mina Rosie van Peijpe: ‘Het is belachelijk dat anderen beslissen over wat ík met mijn lijf doe.’
De abortuscijfers in Nederland waren in jaren niet zo hoog, blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van de Rijksoverheid. In 2023 braken ruim 36.000 vrouwen hun zwangerschap af. De SGP greep deze stijging aan voor hun campagne 'Dus abortus?'. Ook andere politici en pro-life groepen pleiten voor het inperken of helemaal afschaffen van het recht op abortus.
Weerstand
UvA-student Rosie van Peijpe (22) maakt zich grote zorgen om deze ontwikkelingen. Mede door haar master politicologie groeide haar interesse voor vrouwenrechten. Die staan volgens Rosie nu meer dan ooit onder druk. ‘Daarom loop ik mee in de mars,’ zegt ze. Voor de student lijkt het alsof er de laatste tijd steeds meer weerstand is tegen abortus.
Daarmee doelt ze onder meer op de pro-life verkiezingscampagne van de SGP. Bovendien vindt ze het ‘doodeng’ dat een meerderheid in de Tweede Kamer instemde met de motie van de SGP om zich als regering actief te verzetten tegen pogingen om abortus als mensenrecht op te nemen in de Europese verdragen.
Mensenrecht
Rosie ziet abortus als een mensenrecht waar feministen al voor hebben gevochten. ‘Bizar dat we hier nu weer voor moeten strijden,’ zegt ze. Volgens de student is de mogelijkheid om een vroegtijdige zwangerschap af te breken een essentieel zelfbeschikkingsrecht. ‘Het is belachelijk dat anderen beslissen over wat ík met mijn lijf doe.’ Daarnaast denkt Rosie dat de mogelijkheid tot abortus vrouwen een gevoel van veiligheid geeft om zichzelf op seksueel gebied te ontwikkelen. ‘Zeker als je jong bent, is de angst om onverwacht zwanger te worden best groot,’ zegt ze. ‘De verantwoordelijkheid voor anticonceptie ligt vooral bij vrouwen, en zij dragen uiteindelijk ook nog eens de lasten. Abortus neemt een groot deel van die angst weg.’
Wieke Beumer, onderzoeker op het gebied van abortus bij Amsterdam UMC, nuanceert het idee dat de strijd om abortus opnieuw is opgelaaid. Volgens haar is het thema ‘abortus’ juist van alle tijden. ‘Mensen zijn bang dat politieke ontwikkelingen rond abortus in de Verenigde Staten ook overwaaien naar Nederland,’ zegt Beumer. ‘Die angst komt deels voort uit het beeld dat abortus in Nederland goed beschermd is, maar dat klopt niet.’
Abortus staat nog altijd in het Wetboek van Strafrecht, weet Beumer. ‘Het is geen recht, er is alleen een wet gekomen waardoor abortus niet strafbaar is als voldaan wordt aan bepaalde voorwaarden. Een soort uitzondering dus. Daarmee is het wel vrij toegankelijk in Nederland.’
De strijd om abortus leeft ook bij leeftijdsgenoten van Rosie: ‘Ik denk dat iedereen erg geschrokken is van het feit dat abortus zo onder vuur ligt.’ Volgens de student is haar generatie opgegroeid met de overtuiging dat vrouwen de autonomie over hun eigen lichaam hebben. Haar vriendinnen worden net als Rosie boos en bang van het veranderende sentiment. ‘In mijn kringen is niemand tegen abortus, iedereen vindt juist dat er geen stigma op zou moeten zitten,’ aldus Rosie.
Tegengeluid
Toen Rosie in 2022 hoorde dat Roe v. Wade – de Amerikaanse uitspraak die sinds 1973 het landelijke recht op abortus beschermde – werd teruggedraaid, moest ze huilen. Om te voorkomen dat Nederland Amerika achterna gaat, staat ze zaterdag in groene kleding – de kleur van pro-choice – met andere actievoerders in Den Haag. Wat Rosie hoopt te bereiken door mee te lopen in de mars? De student wil vooral een tegengeluid laten horen nu het populistische, antifeministische geluid steeds luider klinkt. ‘We moeten laten zien dat het om ons lijf, onze rechten en ons leven gaat,’ zegt Rosie, ‘en dat andere mensen daar niet zomaar aan mogen komen.’