Voor het eerst in tien jaar daalt de studentenpopulatie aan de UvA
Dit jaar hebben zich minder eerstejaars aan de UvA aangemeld dan voorgaande jaren. Daarmee neemt de studentenpopulatie aan de UvA voor het eerst in tien jaar af. Vooral minder Nederlandse studenten en studenten van buiten Europa meldden zich. In de totale studentenpopulatie is het percentage internationale studenten licht toegenomen.
Even werd gedacht dat de UvA dit collegejaar een mijlpaal van 45.000 studenten zou aantikken. Maar dit jaar doet de universiteit toch een stapje terug in studentenaantallen. De UvA heeft nu 43.147 studenten; vorig jaar waren dat er 44.005. Dit blijkt uit de voorlopige instroomcijfers van half oktober, die de UvA vandaag bekend maakt.
Na tien opeenvolgende jaren van groei is neemt de studentenpopulatie aan de UvA voor het eerst af. Dat er een einde aan de groei is gekomen is een opluchting voor het universiteitsbestuur dat drie jaar geleden nog de noodklok luidde om het aantal studenten aan de UvA terug te dringen. ‘We wilden niet nog verder groeien,’ zegt rector magnificus Peter-Paul Verbeek.
Maar liever nog had de universiteit gezien dat het aantal studenten gelijk was gebleven. Verbeek: ‘Het is belangrijk dat veranderingen in studentenaantallen geleidelijk gaan en niet schoksgewijs, zeker niet in deze tijd waarin de universiteiten financieel zwaar onder druk staan door bezuiningen van het Rijk. We moeten de middelen houden om kwalitatief sterk onderwijs te geven.’ Plotselinge schommelingen in studentenaantallen maken het namelijk lastig om onderwijs in te richten en brengen onzekerheid mee voor de staf.
In dit artikel gaat het om de voorlopige instroom- en inschrijvingscijfers. Die cijfers geven doorgaans een goed beeld van de officiële cijfers, die vaak in februari bekend worden gemaakt.
Bachelors & masters
De daling in de studentenpopulatie is te danken aan een afname van 6,5 procent bij de instroom van de bachelors. Zowel minder internationale als Nederlandse eerstejaars startten een bachelor aan de UvA, het aantal studenten van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) daalde met 8,1 procent het sterkst.
Bij de masters stijgt de instroom licht. Met name studenten uit de EER zijn met ruim 15 procent verantwoordelijk voor die stijging. De instroom van internationale studenten buiten Europa neemt juist af met een kleine 14 procent. Het aantal Nederlandse studenten dat een master aan de UvA begint stijgt licht. Verbeek verwacht dat de daling bij de bachelors over een paar jaar ook zal resulteren in een daling bij de masters.
Daling het grootst bij Geesteswetenschappen en FNWI
De Faculteit der Geesteswetenschappen (FGw) heeft met een daling van ruim 20 procent de sterkste afname van het aantal bachelorstudenten. Die afname is deels te verklaren door de landelijke afname in interesse voor taal en cultuur.
Ook bij de Faculteit der Natuurwetenschappen Wiskunde & Informatica (FNWI) is de daling van de instroom bij de bachelors groot met 13,7 procent. De bètafaculteit anticipeert al langer op een daling in studentenaantallen, reden dat de faculteit dit voorjaar scherp aan de wind moest zeilen. Het aantal masterstudenten van de twee faculteiten stijgen juist wel met beiden ruim 7 procent.
Bij de Faculteit der Maatschappij & Gedragswetenschappen blijft de instroom nagenoeg gelijk. Daar blijft de afname in de bachelorinstroom uit omdat de numerus fixus bij communicatiewetenschap en politicologie is vervallen.
Internationalisering neemt af
De universiteit lijkt dit jaar dus vooral minder aantrekkelijk geworden voor Nederlandse studenten en voor studenten van buiten Europa. Studenten van binnen de Europese Economische Ruimte (EER) blijven zich onverminderd melden: ook dit jaar is het aantal internationale studenten aan de UvA weer toegenomen. Vorig jaar was 35 procent van de studenten aan de UvA internationaal, dit jaar 36 procent.
(Lees verder onder de grafiek.)
De afname van studenten is lastig te verklaren volgens een woordvoerder van de UvA. ‘We denken dat het deels te maken heeft met demografische ontwikkelingen in Nederland: het aantal jongeren in Nederland met vwo-diploma neemt de komende jaren af. En het gebrek aan studentenhuisvesting en de hoge huurprijzen zullen een rol spelen, voor Nederlandse studenten, maar zeker ook voor internationale studenten.’ Ook is het sinds corona duurder geworden om in Nederland te studeren, door de stijgende inflatie. ‘Dat verklaart mogelijk de afname van de enorme groei in internationale studenten, die in 2022 inzette.’
Waarom specifiek studenten van buiten Europa wegblijven kan volgens de woordvoerder te maken hebben met het feit dat Chinese studenten de afgelopen jaren steeds vaker te kiezen voor universiteiten in Azië dan voor die in de VS en Europa. ‘Aan de UvA is er een duidelijke afname te zien bij zowel bachelors als masters.’
Ook de retoriek in de Tweede Kamer zal de afgelopen jaren niet hebben bijgedragen aan de aantrekkelijkheid van de UvA voor internationale studenten. Het demissionaire kabinet wilde het aantal internationale studenten aan de universiteiten juist terugdringen met de Wet Internationalisering in Balans door onder andere Nederlands weer de voertaal te maken aan universiteiten.
Studenten uit de VS
De instroomcijfers laten geen stijging zien van het aantal studenten uit de Verenigde Staten. Door het politieke klimaat in de VS meldde zich begin dit jaar twintig procent meer Amerikanen aan de UvA in de vooraanmeldingen. Toch startte zij uiteindelijk niet met een studie aan de UvA, blijkt nu uit de cijfers. De instroom van Amerikanen bij de bachelors daalde zelfs flink met 31 procent, bij de masters bleef de instroom vrijwel gelijk.
