Halsema bij Room for Discussion: ‘Amsterdam moet niet alleen van de rijken worden’
De verkiezingsuitslag was nog maar net binnen toen burgemeester Femke Halsema vanmiddag aanschoof bij debatplatform Room for Discussion. Halsema is trots op haar stad maar die ‘dreigt te veranderen in een pretpark.’
Burgemeester Halsema was uitgenodigd bij debatplatform Room for Discussion (RfD) in het kader van het 750-jarig bestaan van Amsterdam. Haar komst is net een dag na de verkiezingen, waarin de partij GroenLinks-PvdA minder goed scoorde dan gehoopt en Frans Timmermans zijn vertrek aankondigde. Of Halsema weer de nationale politiek in wil om misschien wel de plek van Timmermans op te vullen? Daar is ze duidelijk in: ‘Nee, ik zal me niet aanmelden.’
Halsema zei ‘depressief’ te worden toen ze om middernacht naar bed ging en een ‘anti-democratische partij’ (doelend op PVV) steeds groter werd. Maar ze bedankte het Amsterdamse publiek met het resultaat, waar haar partij GroenLinks-PvdA de grootste werd. Halsema was fractievoorzitter en lijsttrekker van GroenLinks in de Tweede Kamer van 2002 tot 2010.
Gelachen
De sfeer bij RfD was opvallend luchtiger dan bij haar vorige bezoek, toen demonstranten haar de rug toekeerden en er buiten hard lawaai klonk van demonstranten die boos waren over het hardhandige politieoptreden bij de bezetting van het Binnengasthuisterrein en REC in mei 2024. Over de uit de hand gelopen studentenprotesten op Roeterseiland zei ze dit keer dat de gemeente probeerde in contact te blijven, maar dat dat ‘niet altijd is gelukt’. De sfeer was deze editie van RfD met Halsema een stuk luchtiger; er werd een aantal keer gelachen door Halsema en RfD-interviewers Dirk Koeleman en Max Zaslove, en het publiek leek met hun applaus de antwoorden van Halsema te waarderen.
Verder kijken dan 750 jaar Amsterdam
Tijdens de viering van 750 jaar Amsterdam afgelopen maandag vond Halsema dat de stad in al haar verscheidenheid mooi getoond werd. ‘Ik was trots.’ Ze vergelijkt het gevoel met New York State of Mind van Billy Joel: Amsterdam is een stad van tolerantie, nieuwsgierigheid en een beetje vreemdheid. Maar Halsema was ook opgelucht dat alle 750-jaar bestaan vieringen afgelopen zijn. ‘Ik ben er nu wel klaar mee,’ zegt ze.
Desondanks bleef het niet alleen bij een luchtig gesprek; lastige vraagstukken werden ook niet geschuwd. Over gentrificatie en de druk op de woningmarkt sprak Halsema met zichtbare zorg. Amsterdam dreigt volgens haar niet alleen een stad voor de rijken te worden, maar ook een stad waarin de sociale samenhang verdwijnt. ‘We zijn de rijkste én de armste stad van Nederland,’ zegt ze. ‘De middenklasse verdwijnt, en dat is slecht voor het sociale weefsel.’ Gezinnen met een modaal inkomen, zoals leraren, agenten en verpleegkundigen worden steeds verder de stad uitgedrukt. ‘Een stad kan alleen overleven met mensen die het werk doen dat een stad draaiende houdt,’ benadrukte ze. Daarom pleit Halsema voor het emanciperen van de lagere klasse door in die buurten meer geld te investeren.
Halsema sprak ook zorg uit over het overtoerisme in de historische binnenstad, ‘die dreigt te veranderen in een soort pretpark, vergelijkbaar met steden als Venetië en Dubrovnik’. Halsema: ‘Overtoerisme schaadt de economie. Veel bezoekers gaan naar internationale winkels of hotelketens, niet naar lokale ondernemers. De meerwaarde voor de binnenstad neemt af.’ Amsterdammers zouden hun stad moeten ‘heroveren’, zegt Halsema. Ze wil voorbeeld nemen aan Barcelona, waar de lokale bevolking protesteerde tegen overtoerisme, en met succes, zegt Halsema. Hoe dit bewerkstelligt moet worden hier, legt Halsema bij de nationale en Europese politiek.
Ook het plan voor een nieuw erotisch centrum kwam ter sprake, dat Halsema ondersteunt. Halsema herhaalde dat ze met het centrum de Wallen een nieuw imago wilde geven. Maar politiek draagvlak blijkt moeilijk te vinden toen coalitiepartner D66 zich uiteindelijk terugtrok. Zelf zegt Halsema ‘verbaasd’ te zijn over de protesten tegen het erotisch centrum. ‘Sekswerk is legaal, maar mensen reageren alsof het gif is voor hun kinderen. Terwijl die kinderen al op sociale media met porno worden geconfronteerd,’ zegt ze.
Moeite met Engels
Opvallend was dat tussendoor Halsema zichtbaar moeite had met het Engels, waarin het gesprek werd gevoerd. Zo moest ze meermaals geholpen worden door het interviewduo. Het woord reclaim voor ‘heroveren’ kon ze bijvoorbeeld niet vinden. ‘Ik heb al weken geen Engels gesproken,’ zegt ze.
