De hospita is terug: redder in woningnood of verstikkende huisbaas?
De groeiende woningnood in Amsterdam wekt ook de hospita weer tot leven. Vooral internationals maken er gebruik van. Een gat in de markt of een doekje voor het bloeden? Drie UvA-studenten vertellen.
De woningnood wordt alsmaar nijpender. Studenten die een kamer zoeken in Amsterdam vissen in een steeds kleinere vijver: het studentenkameraanbod neemt af en de huurprijzen blijven stijgen. Steeds vaker kijken studenten ook naar alternatieven, zoals hospitaverhuur, waarbij huiseigenaren een deel van de woning waar ze zelf in wonen verhuren. In de afgelopen vijf jaar verdrievoudigde het animo voor hospitaverhuur in Nederland.
Ook het kabinet zet zich in om hospitaverhuur aantrekkelijker te maken. Uit onderzoek van het ministerie blijkt dat de potentie enorm is: 8 procent van de Nederlandse huishoudens zegt hospitaverhuur te overwegen.
Toch zitten er nog haken en ogen aan de verhuur voor de hospita: zo verandert het hospitaverhuurcontract na een proeftijd van negen maanden in een vast contract, waarna de huurder onder de huurbescherming valt. Een host kan de huurder dan niet meer uit huis zetten, ook niet bij de verkoop van het huis.
Demissionair woonminister Mona Keijzer wil met een wetswijziging de proefperiode voor hospitaverhuur verlengen naar vijf jaar en zorgen dat het gemakkelijker wordt om bij de verkoop van een huis het huurcontract te beëindigen. In september wordt over dat voorstel gestemd. Als voldoende partijen het eens zijn komt de wet in juli 2026 in werking.
Vooral veel internationale studenten melden zich, vertelt Daan Donkers, oprichter van het platform Hospi Housing dat huizeneigenaren aan huurders koppelt. ‘Maar ook Nederlandse studenten zijn steeds vaker geïnteresseerd in hospitaverhuur.’ Donkers startte Hospi Housing met twee Utrechtse studievrienden nadat hij zelf goede ervaringen opdeed bij een hospita tijdens zijn afstudeerstage in Colombia en beter bekend raakte met het huisvestingsprobleem onder internationale studenten. Het platform dat in 2019 in Utrecht begon met tien hospita’s heeft inmiddels hebben 350 huishoudens in Amsterdam zich aangemeld, 5.000 in Nederland.
Avondklok
‘Hospita’ roept nog altijd het clichébeeld op van een oudere vrouw die een avondklok instelt en spruitjes kookt, bij wie je nooit bezoek mee mag nemen. Dat beeld stamt nog uit de jaren 60. Een tijd van een schreeuwende woningnood, een groeiend aantal studenten en weduwes in grote steden die na het overlijden van hun echtgenoot alleen in een groot huis woonde. Huren bij een hospita was dus een aantrekkelijk alternatief. Inmiddels is een hospita veel diverser geworden, zegt Donkers. ‘We moeten af van het clichébeeld van de hospita. We hebben ook dertigers en veertigers, stellen en gezinnen die kamers verhuren.’
Daarnaast snijdt het mes volgens Donkers aan twee kanten. Niet alleen kunnen studenten goedkoop huren bij een hospita: wie bij een hospita woont in Amsterdam betaalt gemiddeld 513 euro, voor een studentenkamer in Amsterdam is dat gemiddeld 943 euro per maand. Ook voor hosts kan het voordelen hebben. Donkers: ‘Veel verhuurders geven aan het gezellig te vinden weer wat reuring in huis te hebben en een steentje bij te kunnen dragen aan de woningnood.’ Maar hoe is het nu echt om bij een hospita te wonen? Drie verhalen uit de praktijk.
Oksana Harapyn (20)
Oekraïense bachelorstudent Business Analytics
- Hosts: koppel, 40+
- Oppervlakte: 20 m2
- Locatie: Sloten
- Huur: € 545 per maand
‘Ik zie vooral veel voordelen van wonen bij een hospita. Huren op de plek waar je huisbaas ook woont garandeert vaak goede leefomstandigheden.’
‘Het koppel bij wie ik een kamer huur in Sloten zijn geweldige mensen die mijn rechten als huurder respecteren en me die soms zelfs bijbrengen. Mijn contract is voor onbepaalde tijd dus ik ben er zeker van dat ik mijn studie kan afmaken en mijn eerste baan kan vinden zonder weer op huizenjacht te hoeven. Het idee dat ik niet op Kerstavond uit mijn huis kan worden gezegd is eerlijk gezegd heel geruststellend.’
‘Ik maak regelmatig een praatje met mijn hosts en soms doen we een spelletjesmiddag. Als ze weg zijn zorg ik voor de huisdieren. Ik hoor in mijn omgeving veel mensen klagen dat ze geen privacy zouden hebben of zich niet vrij zouden voelen bij een hospita, maar voor mij geldt dat niet. Het enige dat me wel eens dwars zit is dat ik mijn hosts tot last zou kunnen zijn en dat ze te aardig zijn om het mij te vertellen.’
‘Ik zou hospitaverhuur zeker aanraden aan andere studenten. Vooral aan internationale studenten. Een host kan je namelijk ook helpen om een bekend te raken in een nieuw land met de bijbehorende regelgeving. Het zal misschien niet voor iedereen weggelegd zijn, de huurder en de host hebben wel bepaalde karaktereigenschappen nodig – volwassen en rustig – om gelukkig samen te leven.’
Sarah Smith (22)
Ierse masterstudent muziekwetenschap
- Host: vrouw, 60+
- Oppervlakte: ongeveer 35 m2
- Locatie: ’s-Graveland, ten westen van Hilversum
- Huur: € 750 per maand
‘Bij een hospita wonen was niet het eerste waar ik aan dacht, toen ik na mijn bachelor in Dublin naar Amsterdam kwam voor mijn master. Samenleven met je huisbaas leek me in eerste instantie nogal vreemd. Ik vond eerst een kamer in Almere, maar dat bleek een vreselijke plek. Via Hospi Housing kwam ik toen in contact met Petra, een hospita in ‘s-Graveland.’
‘Petra heeft een huis met drie verdiepingen waarvan ik de middelste huur. Daar heb ik een eigen badkamer, keuken en een balkon. Ik voel me vrij om te doen en laten wat ik wil. Ook mijn vriendje komt hier regelmatig, hij helpt Petra dan weer met de wifi bijvoorbeeld. Ik moet alleen wel door haar woonkamer naar boven, dat is soms wat minder. Petra en ik kunnen het goed vinden. Van tevoren zei ze: je hoeft niet tegen me te praten hoor. Maar ik zoek haar graag op. Dan drinken we wijn en kletsen we samen. Voor mijn verjaardag maakte ze een armbandje voor me. Petra zegt dat ze mijn gezelschap ook op prijs stelt en ik hoop dat ze me de waarheid vertelt.’
‘Ik zit wel wat verder van Amsterdam. Het is 15 minuten fietsen naar het station in Hilversum, en vanaf daar 20 minuten met de trein naar Amsterdam. Voor een eerstejaarsstudenten die uit wil gaan in Amsterdam is dat niet echt een aanrader. Op zaterdag gaat om 01.00 uur de laatste trein. Verder is hier in ’s-Graveland is echt helemaal niets te doen. We hebben koeien maar dat is het ook. Maar ik wist waar ik aan begon en heb hier alle ruimte, dus mij bevalt het. Ik zou zeggen, geef het hospita wonen eens een kans en veroordeel het niet al te snel.’
Maciek Nodzyński (22)
Poolse masterstudent Brain & Cognitieve Science
- Host: man, 60+, gepensioneerd
- Oppervlakte: 12 m2 (eigen kamer), 70 m2 (gedeeld appartement)
- Locatie: Slotermeer
- Betaalt: € 550 per maand
‘Om eerlijk te zijn: voor mij is wonen bij een hospita het laatste redmiddel. Ik woon in bij een oudere man die sinds een jaar gepensioneerd is. Ik heb een eigen slaapkamer; de rest van het appartement delen we. Hij is aardig, maar het leeftijdsverschil is te groot om echt vrienden te worden. De sfeer is vriendelijk met hier een daar een onenigheid maar dat wordt vrij snel opgelost.’
‘Onbewust voeg ik me naar zijn regels. Niet te laat thuiskomen, de keuken in perfecte staat achterlaten, toestemming vragen voor bezoek. Het zijn kleine dingen maar die hopen zich na verloop van tijd wel op waardoor ik me beperkt voel in mijn vrijheid. Bovendien is hij altijd thuis en speelt hij zeven tot acht uur piano op een dag. Gelukkig kan ik de live pianomuziek wel waarderen, aangezien mijn host een semi-professionele pianist is. Dat compenseert ten minste gedeeltelijk voor de vele regels die ik moet volgen.’
‘Na mijn bachelor aan University College Utrecht (UCU) moest ik voor mijn master aan de UvA opzoek naar een kamer in Amsterdam. Ik kon geen aanspraak maken op de hulp van UvA Student Housing, omdat ik al eerder in Nederland had gewoond. Bij UCU woonde ik alleen intern, dus ik had nog totaal geen ervaring met het vinden van een huis.’
‘De kamerzoektocht was echt een nachtmerrie. Een maand lang regende het afwijzingen en het kwam zo ver dat ik een heel plan uitgedacht om als dakloze aan mijn master te beginnen. Ik had al uitgezocht bij welke daklozenopvang ik terecht kon en waar ik dan mijn was kon doen. Nu kan ik erom lachen, maar zo hoog was de nood echt.’
‘Via Facebook kwam ik alleen op scams. Op websites als Room en SSH moest je al 15 jaar staan ingeschreven. Ook via Hospi Housing was het niet eenvoudig. Eerst moet je met potentiële hosts chatten, als je geluk hebt word je uitgenodigd op gesprek. Na een interview van een uur zat ik in de top vijf. Na nog een selectieronde in de top drie. Daarna hoorde ik niets meer. Uiteindelijk heb ik zelf maar gebeld en feliciteerde hij me dat ik het was geworden.’
‘Als ik een tip mag geven voor de kamerzoektocht: begin op tijd. Uiteindelijk vind je wel wat, maar je moet alleen door een stapel afwijzingen heen. Het kansenspel zal uiteindelijk zijn werk doen.’
