Faculteit Geesteswetenschappen gaat een vijfde van bibliotheekcollectie afstoten
Ruimtegebrek in het depot en financiële zorgen leiden bij de Faculteit der Geesteswetenschappen tot de beslissing om de bibliotheekcollectie met twintig procent te doen krimpen. Van de miljoen boeken die nu in het depot bewaard worden, zouden er de komende tijd dus rond de 200.000 verwijderd moeten worden.
Het Dagelijks Bestuur van de Faculteit der Geesteswetenschappen beoogt ongeveer een vijfde van de boeken uit zijn bibliotheekcollectie te verwijderen – of ‘deselecteren’, zoals het in de vaktaal heet. Die kaalslag zou de Universiteitsbibliotheek extra ruimte opleveren in haar depot en significante financiële ademruimte scheppen voor de FgW, die huur betaalt voor depotopslag. Wat er na de geplande deselectie met de boeken gebeurt, is niet bekend.
Besparing van ruimte en geld
Van alle faculteiten heeft de FGw, waarbinnen literatuuronderzoek een centrale rol speelt, de grootste verzameling boeken (rond een miljoen). Daar valt dan ook de meeste winst te behalen in de bestrijding van ruimtegebrek in het depot.
Voor de FGw geldt bovendien de financiële prikkel dat grondige deselectie de faculteit ‘structurele en substantiële’ kosten zou besparen op de begroting. Het is namelijk op de UvA zo geregeld dat faculteiten een bedrag moeten afdragen per vierkante meter die hun collecties aan depotruimte in beslag nemen. In ‘het gunstigste geval’ zou de deselectie bij FGw 280 vierkante meter vrijmaken, wat neerkomt op 20 procent van de huidige collectie (ruim 200.000 boeken). Dat vertaalt zich in een bezuiniging van 150.000 euro.
Deselectiecriteria
De vraag is natuurlijk welke boeken mogen blijven en, bovenal, welke niet. De FGw moet zich in ieder geval aan de landelijke afspraak houden dat een boek in de collectie van minimaal twee andere bibliotheken aanwezig moet zijn om voor verwijdering in aanmerking te komen. Daarnaast bestaat er een landelijk verbod op het deselecteren van eerder dan 1901 verschenen publicaties.
De Adviescommissie UB, een zevenkoppig team van UvA-geesteswetenschappers, publiceerde gisteren in opdracht van het Dagelijks Bestuur een lijst met aanvullende uitzonderingscriteria. Zo worden onder andere oorspronkelijk Nederlandstalige en Friestalige titels, evenals boeken over Amsterdam, uitgesloten van deselectie. Hetzelfde geldt voor titels uit de periodes 1940-1947 en 1991-heden. De commissie beschermt ook vakpublicaties over Byzantilogie/Nieuwgrieks, Slavistiek en Oosteuropese studies, disciplines die buiten de UvA maar op weinig universiteiten bestaan, tegen verwijdering.
Vraag en aanbod
Naast inhoudelijke criteria speelt ook de vraag vanuit studenten en medewerkers mee in het proces. Boeken die de afgelopen tien jaar uitgeleend zijn komen bijvoorbeeld niet in aanmerking voor deselectie – met de kanttekening dat er alleen van de afgelopen vijf jaar volledige uitleengegevens bestaan.
Controle van experts
Uit een proef met de bovenstaande criteria bleek dat het wenselijk was om de uiteindelijke lijst voor deselectie ‘door inhoudelijk deskundigen uit de betreffende disciplines te controleren’. Die rol zal worden vervuld door de Adviescommmissie UB, eventueel ondersteund door de collega’s van haar leden. Voorzitter Jacques Bos zegt ‘er alle vertrouwen in te hebben dat de deselectie zorgvuldig zal verlopen’. De tijd zal leren of die inhoudelijke controle van de ‘circa 157.000 tot 209.000’ voor deselectie bestemde titels inderdaad te verwezenlijken is.
