‘Rechts verpest onze seks’: UvA-alumnus Daan Borrel schreef boek over seks en politiek
Voor UvA-alumnus Daan Borrel is het wel duidelijk: seks is politiek. In haar nieuwe boek Rechts verpest onze seks legt ze uit welke invloed neoliberaal en conservatief beleid heeft op intimiteit. Ze beargumenteert dat de keuze die je in het stemhokje maakt wel eens belangrijker kan zijn voor een beter seksleven dan een nieuwe set lingerie.
‘Rechts verpest onze seks’ is een opvallende titel. Hoe kwam je op het idee om te schrijven over politiek rechts en onze sekslevens?
‘Het viel me op dat er veel gebeurde op het gebied van seks. Je hoort de laatste tijd veel over seksrecessies en seksvermoeidheid, maar ook over incels, goonersTerm uit de internetcultuur voor mensen die langdurig en obsessief porno kijken. en vrouwen die niet meer willen daten. Je merkt daaruit dat er veel sprake is van seksuele ontevredenheid. Tegelijkertijd kan je natuurlijk wel stellen dat er internationaal – maar zeker ook in Nederland – een behoorlijke verrechtsing gaande is. En toen dacht ik: kan het zijn dat de politiek veel meer met die seksuele ontevredenheid te maken heeft dan we allemaal denken?’
Daan Borrel (35) studeerde Literatuurwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Sindsdien schrijft en publiceert ze over seksualiteit, intimiteit en sensualiteit. In 2018 verscheen haar boek Soms is liefde dit, een brief over lichaam, seks en verlangen. Haar debuutroman De dragers kwam afgelopen jaar uit.
Rechts verpest onze seks verschijnt op 24 februari.
Afgaande op die titel is dat het geval.
‘Zeker. En dat begint al bij de manier waarop we naar seks en intimiteit kijken. Vaak wordt seksualiteit nog gezien als iets individueels, als iets waar je zelf aan moet werken. Zo heb ik eerder ook over seks geschreven. Maar ik merk dat er zoveel factoren zijn die buiten jezelf liggen. Voor een goed seksleven is het allereerst belangrijk dat je je goed voelt. De stap naar leuke seks is gewoon veel groter als je niet lekker in je vel zit.’
En dat is iets politieks?
‘Als ik nu kijk waar het door komt dat mensen steeds minder lekker in hun vel zitten, dan kom ik al heel snel bij politiek beleid uit. Bij al die kabinetten van Rutte, het neoliberalisme, het kapitalisme. Bovendien zit daar allemaal diezelfde gedachte achter: dat idee dat je zelf verantwoordelijk bent voor je eigen geluk.’
Is dat niet zo?
‘Ik maak vaak de vergelijking met het milieuprobleem. Ik ben opgegroeid in de jaren negentig en toen was er heel lang de slogan ‘Een beter milieu begint bij jezelf’. Maar op een gegeven moment heeft iedereen wel ontdekt dat dat niet helemaal klopt. Zolang Tata Steel niets doet aan de uitstoot, maakt het niet echt uit of jij nou je afval scheidt of niet. Wat dat betreft geldt: het begint toch echt met ander beleid. Dat geldt ook voor onze sekslevens. Ook daar ligt een veel grotere collectieve – en dus politieke – verantwoordelijkheid.’
Welk rechtse beleid heeft een negatieve invloed op onze sekslevens?
‘Er zijn veel voorbeelden. Het gaat vooral om beleid dat het leven duurder maakt en ervoor zorgt dat sociale ontmoetingsplekken ontoegankelijk worden. Kijk naar festivals, bijvoorbeeld. Toen ik studeerde, was een festival zoals Lowlands echt nog wel betaalbaar. Nu valt dat voor veel mensen gewoon echt niet op te hoesten. De kroeg is heel erg duur geworden. Nachtclubs en buurtcentra worden vervangen door dure koffietenten. Daarmee verdwijnen toegankelijke plekken waar lijven samen kunnen zijn steeds meer. Dat komt allemaal voort uit neoliberale politiek.’
Hoe moet het dan wel?
‘Met sociaal en progressief beleid! Denk aan gratis kinderopvang, kortere werkdagen, gratis anticonceptie. Ik denk zelf altijd meteen aan de campagne van Zohran Mamdani in New York. De voorstellen die hij doet voor een goedkoper of betaalbaarder leven. Dat zijn voorstellen waar je je meteen meer ontspannen door voelt. Dat leidt dan weer tot leukere seks.’
Dan gaan New Yorkers een fijne tijd tegemoet.
‘Nou ja, dat zal moeten blijken. Je moet natuurlijk eerst maar eens zien of al die plannen erdoorheen komen. Maar daar zijn wel aanwijzingen voor. In mijn boek haal ik een onderzoek van Kristen Ghodsee over Oost-Duitsland aan. Volgens haar zorgden het veel socialere beleid en de relatief gelijkwaardige man-vrouwverdeling ervoor dat men in de DDR betere seks had dan in West-Duitsland.’
Tegelijkertijd schrijf je dat rechts juist vaak een sexy imago heeft.
‘Ja, dat vond ik grappig om te merken. Ik denk dat dat heel erg in de dominantie ligt. Het gaat vaak over rechtse mannen met linkse meisjes: dat dat een goede combinatie zou zijn. Ik denk dat het komt doordat dominantie aantrekkelijk kan zijn. Mensen vinden het verleidelijk als iemand boven een ander staat. Dat is een beeld dat vaak bij rechts wordt geassocieerd. Maar uiteindelijk leidt dat niet per se tot geluk of bevredigende seks. Het gaat er juist om dat je kwetsbaar kunt zijn en verbinding voelt. Leuke seks is kwetsbaar.’
Wat hoop je dat mensen uit het boek meenemen?
‘Dat ze links moeten stemmen! Maar ik hoop vooral ook dat mensen gaan inzien dat hun seksleven niet alleen hun eigen verantwoordelijkheid is. Dat het niet altijd zin heeft om weer een boek met tips, een ander soort glijmiddel of een nieuw setje lingerie te kopen. Het is van belang om te weten wat er allemaal invloed heeft op jouw seksleven. Dat het misschien ook te maken heeft met hoe hard je moet werken, hoe zwaar het kan zijn om rond te komen of hoe moeilijk het is om een huis te vinden. En dat je seksleven dus ook heel politiek is.’
