Nieuwe vicevoorzitter moet UvA door lastige financiële tijden loodsen
Sinds 1 september heeft de UvA een nieuwe vicevoorzitter. Het is registeraccount Richard Goldstein. Eerder controleerde hij de boekhouding van de UvA, nu wordt hij zelf gecontroleerd. ‘Mijn rol bij de UvA is zo ingericht en afgedekt dat er geen belangenverstrengeling kan ontstaan.’
Het is natuurlijk best een spannende tijd om als bestuurder te beginnen aan de UvA, dat erkent Richard Goldstein direct aan het begin van het gesprek. Nog voor zijn aantreden bleek opeens dat collegevoorzitter Edith Hooge na een jaar al weer vertrok, de Opening Academisch Jaar op 1 september viel in het water en werd halverwege afgelast en de eerste demonstratie diende zich spoedig daarna ook al weer aan.
U viel met uw neus in de UvA-boter. Had u verwacht zo te beginnen?
‘Wel zo ongeveer. Dit is de UvA, in die zin verraste het me niet, alhoewel het plotselinge vertrek van Edith Hooge wel een enorme domper was. Dat vind ik heel jammer, want ik had heel veel zin om met haar en Peter-Paul Verbeek samen te werken in het UvA-bestuur. Dat neemt niet weg dat ik blij ben met deze baan. Er is een heel mooi kennismakingsprogramma voor mij gemaakt. Ik wilde geen kennismakingen op mijn kantoor, maar op locatie. Ik fiets me nu suf om de UvA op allerlei plekken in Amsterdam te leren kennen.’
U komt uit de bedaagde accountswereld in de dynamische wereld van de UvA. Waarom maakt u na 38 jaar bij PwC te hebben gewerkt zo’n overstap?
‘Een bedaagde wereld zou ik het niet noemen. PwC doet ook opdrachten in de publieke sector. Zo was het bedrijf betrokken bij verschillende onderzoeken naar fraudebestrijding, waaronder de toeslagenaffaire. Ook deden we bijvoorbeeld onderzoek naar de toereikendheid van de bekostiging van het mbo, belangrijk publiek onderzoek met impact. Ik ben altijd nieuwsgierig geweest naar “de andere kant” van de tafel, daar leren en kijken of ik een positieve bijdrage kan leveren. Vandaar deze stap.’
U hebt als registeraccountant jarenlang de boekhouding van de UvA gecontroleerd. Nu wordt u als financiële topman van de UvA zelf gecontroleerd, ook door PwC. Is dat geen gekke gewaarwording?
‘Uit oogpunt van financiële controle voelt het inderdaad gek, maar daarover is goed gesproken tijdens mijn sollicitatie. Mijn rol bij de UvA is zo ingericht en afgedekt dat er geen belangenverstrengeling kan ontstaan. Ik zal bijvoorbeeld ook niet betrokken zijn bij het keuzeproces tijdens de aanbesteding van een nieuwe accountant, na 2026. De Raad van Toezicht maakt die keuze en niet ik of een ander lid van het College van Bestuur.’
In het huidige gepolitiseerde UvA-leven zijn bedreigingen aan de orde van de dag. Bent u daar als bestuurder op voorbereid?
‘Dit is een kwestie die ook bij mijn sollicitatie al aan de orde is geweest en nog voor ik aan de slag ging werd ik al gedoxt. De samenleving verhardt en polariseert en dat vertaalt zich ook naar de UvA-cultuur. Ik wil wel zeggen dat je soms van zaken wordt beschuldigd die zo ver van je vandaan liggen dat het je ook niet persoonlijk raakt.’
U bent niet bang?
‘Nee hoor.’
Wie is Richard Goldstein verder eigenlijk als mens?
‘Ik ben verbindend, waarmee ik bedoel dat “samen” meer impact heeft dan “alleen”. Ik ben niet van “wij-zij”, maar van “wij UvA” en ben dus geen loner. Daarnaast ben ik energiek en dat is precies waarom ik me nog acht jaar voor de UvA wil inzetten. Ik denk dat ik meer energie kom brengen dan ik kom halen. Ik ben positief, maar dat is vooral een mindset. Ik ben ook iemand die houdt van “op tijd” zijn, maar dat bedoel ik dan vooral als respect naar elkaar. Als je altijd op tijd komt gaat dat vanzelf rondzingen en komt de ander ook op tijd. Verder ben ik gedreven en wil ik iets bereiken met wat ik doe.’
Wat wilt u bereiken voor de UvA?
‘Ik wil heel graag bijdragen aan excellente ondersteuning en goede randvoorwaarden voor onderwijs, onderzoek en valorisatie. Het is heel mooi als veel elementen van de bedrijfsvoering onzichtbaar soepel en vanzelfsprekend gaan. Daarnaast vind ik het mooi als ik kan bijdragen aan een naar buiten gerichte universiteit die de grote maatschappelijk vragen als richting heeft.’
U heeft veertig jaar ervaring in de financiële wereld, maar uw UvA-portefeuille bevat ook huisvesting en ICT. Daar hebt u ook verstand van?
‘Laat ik het zo zeggen: de kern van mijn werk wordt natuurlijk gevormd door de financiën, maar als accountant moet je ook de wereld achter de getallen kennen, anders kun je nooit een goede accountant zijn. Op ICT, huisvesting en bijvoorbeeld het allocatiemodel zitten heel veel goede mensen, waar ik veel aan heb. Ook als het gaat om crisisbeheersing, crises opschalen en woordvoering word ik goed begeleid.’
De UvA ontwikkelt een nieuw Huisvestingsplan, las ik in de conceptbegroting van volgend jaar.
‘Inderdaad, al is het work in progress. Normaalgesproken is het Huisvestingsplan een bijlage van de jaarbegroting, maar deze keer doen we dat anders, omdat het hele huisvestingsplan wordt vernieuwd om allerlei redenen: er komen natuurlijk bezuinigingen aan, de Wet internationalisering in balans (Wib) komt eraan en ook de demografische ontwikkelingen zullen leiden tot minder studenten. Met name de Wib kan zeer negatief uitpakken voor de UvA doordat er veel minder internationals naar de UvA zullen komen. Daar moeten we rekening mee houden in onze huisvesting.
‘In samenwerking met inhoudelijke experts ontwikkelen we nu scenario’s hoe we de reductie van vierkante meters kunnen bereiken, want minder studenten, minder medewerkers, minder benodigde ruimte. Trouwens ook door het hybride werken verwachten we in de toekomst minder vierkante meters nodig te hebben. En als het noodzakelijk is verder te besparen doe ik dit dat liever eerst op de ondersteunende huisvesting dan op het primaire proces; onderwijs en onderzoek. Het nieuwe Huisvestingsplan is naar verwachting komend voorjaar klaar. Overigens kan ik wel vast zeggen dat hoe ontroerend mooi de nieuwe UB ook is, het wordt qua kosten niet de nieuwe bouwnorm van de UvA.’
De conceptbegroting 2026 is eigenlijk nog gemaakt door uw voorganger. Had u een vergelijkbare begroting opgesteld?
‘Dat denk ik wel. De UvA heeft een gedegen en prudent begrotingsstelsel om te komen van de voorberekeningen (Kaderbrief) naar (concept)begroting en de financiële vooruitzichten voor de vier jaar daarna. Er is voor 2026 een klein verlies van drie miljoen begroot en dat is alleszins acceptabel.’
Maar voor de jaren erna kunnen de tekorten oplopen tot 50 miljoen, waarvan alleen al 30 miljoen minder aan personeel zal worden uitgegeven, zo blijkt uit de financiële vooruitzichten tot en met 2029.
‘Helemaal zeker is dit natuurlijk nog niet, want naarmate de tijd vordert, worden de vooruitzichten onzekerder. Dertig miljoen minder uitgeven aan personeel is veel geld, maar we hebben ook veel personeel. Mocht dat bedrag nodig zijn om te bezuinigen, dan zal dat naar verwachting met natuurlijk verloop zijn. De UvA heeft niet de reputatie van gedwongen ontslagen en daar wil ik aan vasthouden. Zoals we ook het liefst niet bezuinigen op het primaire proces’
Uw voorganger zei dat er eigenlijk niet zoveel aan de hand is als we maar goede keuzes maken de komende jaren. Wat zijn uw goede keuzes?
‘Dat is nu nog moeilijk te zeggen. Mijn rol is vooral dat ik aan faculteiten en diensten opties voorleg om te komen tot afgewogen bezuinigingen. Over het algemeen ben ik geen voorstander van de kaasschaaf waarbij iedereen iets inlevert, maar van gericht kiezen waar je wel of niet mee doorgaat of wat je wel of niet gaat doen.’
U moet voortaan met activistische studenten onderhandelen over de financiële kaders van bijvoorbeeld een begroting. Hoe ziet uw onderhandelingsstijl er uit?
‘Dit suggereert een tegenstelling die er eigenlijk niet is. De centrale studentenraad en de centrale ondernemingsraad hebben gezamenlijk instemming op de hoofdlijnen van de begroting en kunnen daarna adviseren en vragen stellen waar we indien mogelijk positief op antwoorden. Ik zie dit niet als onderhandelingsspel, maar als een manier om gezamenlijk te werken aan een zo goed mogelijke UvA voor iedereen.’
Uw voorganger raadde u aan de tijd te nemen, anders ontstaat er weerstand binnen de organisatie tegen je plannen. Rustig aan, lijkt zijn advies. Dit lijkt mij een heel saai advies.
‘Helemaal niet. Ik ga het advies van mijn voorganger ter harte nemen. Ik kijk goed rond voordat ik dingen eventueel verander. Een complexe club als de UvA wil ik eerst goed leren kennen.’
Richard Goldstein (Amsterdam, 1969) is getrouwd en heeft 3 kinderen.
