Foto: Barend Wilschut
actueel

UvA’er verruilt vermaard Elsevier-journal voor open access-platform

Eva Hofman,
9 januari 2018 - 16:02

Gianfranco Bertone, UvA-natuurkundige en tot voor kort hoofdredacteur van Elseviers Physics of the Dark Universe, heeft zijn werk bij dat wetenschappelijk tijdschrift neergelegd. Het is hem niet gelukt een succesvol open access-business model voor het blad op poten te zetten.

Sinds enkele jaren streven Nederlandse universiteiten naar open access, een publicatiemodel waarbij alle wetenschappelijke artikelen die met publiek geld worden betaald gratis te raadplegen moeten zijn. Daartoe sloten de Nederlandse universiteiten een groot aantal deals met wetenschappelijke uitgevers.

Gianfranco Bertone

De onderhandelingen met uitgeverij Elsevier, de grootste ter wereld, liepen vanaf het begin moeilijk. Nadat universiteiten dreigden Elsevier te boycotten werd er in december 2015 toch een akkoord bereikt. Die deal is echter veel minder vergaand dan akkoorden met andere uitgeverijen.

 

Positief

Bertone kondigde vrijdag zijn vertrek als hoofdredacteur van het vermaarde natuurkundige journal Physics of the Dark Universe op Twitter aan. ‘Ik ben afgetreden als hoofdredacteur van Elseviers “Physics of the Dark Universe” en ben van plan om open access not-for-profit-uitgevers zoals @scipost_dot_org te gaan ondersteunen,’ schreef Bertone.

 

Sindsdien krijgt de Italiaanse UvA-onderzoeker enkel positieve reacties van collega’s. ‘Velen van hen hebben zelf ook de wens uitgedrukt open-acces en non-profit te ondersteunen,’ laat hij weten.

‘Het is ons niet gelukt het business model dat we in gedachten hadden tot stand te brengen’

Abonnementsmodel

Bij zijn aantreden bij Physics of the Dark Universe in 2011 was het plan om het abonnementsmodel zodanig te veranderen dat het volledige blad open access zou zijn, vertelt Bertone. ‘Het is een fantastisch wetenschappelijk avontuur geweest, maar uiteindelijk is het ons niet gelukt het business model dat we in gedachten hadden tot stand te brengen. Het was tijd voor mij om naar andere mogelijkheden te kijken om mijn visie te realiseren.’

 

Die manier heeft Bertone al gevonden, laat hij weten. ‘Ik heb niet ver hoeven kijken om interessante open access-initiatieven te vinden. Onlangs heb ik met mijn UvA-collega Jean-Sébastien Caux [hoogleraar bij het Institute of Physics, red.] gesproken. Hij heeft recentelijk een tweezijdig open access-publicatieplatform opgericht: SciPost, bedoeld voor non-profitpublicatie.  Ik ben van plan bij te dragen aan de ontwikkeling en het succes daarvan.’