Foto: Bijzondere Collecties
actueel

Meer vrouwelijke UvA-hoogleraren, ook op Wikipedia

Dirk Wolthekker,
3 maart 2017 - 09:20

Van de honderd eerste vrouwelijke hoogleraren aan de UvA hebben er maar twaalf een eigen Wikipedia–pagina. Daar gaan Bijzondere Collecties van de UvA en de genderwerkgroep van Wikipedia verandering in brengen. Morgen worden er onder leiding van Marike van Roon zoveel mogelijk korte biografieën geschreven van vrouwelijke UvA-hoogleraren. ‘We willen het digitale evenwicht tussen vrouwelijke en mannelijke hoogleraren herstellen.’

Wat is de overeenkomst tussen Cornelia van Arkel, Frida Balk-Smit Duyzentkunst, Anna van Erp-Taalman Kip, Agneta Fischer, Marijke Gnade, Francisca Griffioen, Aafke Hulk, Annemieke Roobeek en Irene Zwiep? Inderdaad: het zijn (voormalige) vrouwelijke UvA-hoogleraren zonder eigen Wikipedia-pagina. Lang zal dat niet meer duren, want komende zaterdag vindt er onder leiding van Marike van Roon, hoofdconservator van de Bijzondere Collecties en algemeen bestuurslid van Wikimedia Nederland, een schrijfmiddag plaats om de zogenoemde ‘gender gap’ op Wikipedia te verkleinen.

 

Eerder al liet Van Roon in Folia weten dat de ‘democratisering’ van Wikipedia onder druk staat. Dat is volgens haar nog steeds het geval. ‘Wikipedia is een mannengemeenschap, het grootste deel van de artikelen gaat over mannen en wordt door mannen geschreven. Er zijn bovendien weinig toegankelijke bronnen om je op te baseren als je een artikel over vrouwen wil toevoegen aan de digitale encyclopedie. Op deze schrijfmiddag willen we beginnen met het herstellen van het evenwicht tussen vrouwen en mannen op Wikipedia, meer in het bijzonder tussen vrouwelijke en mannelijke hoogleraren.’

‘Tsja, wat vind ik ervan. Ik krijg enorme zin om Plato bij monde van Socrates te citeren: “Schrijf nooit iets op, want het gaat maar een eigen leven leiden”’

Knipselarchief

De afdeling Bijzondere Collecties vormt volgens Van Roon welhaast de natuurlijke omgeving om de klaroenstoot te geven aan de verkleining van de gender gap. ‘Wij hebben een digitaal bestand van alle hoogleraren van de UvA, ook de vrouwelijke. We hebben daarnaast een bibliotheek waarin zich veel publicaties van de hoogleraren bevinden en een knipselarchief met knipsels uit kranten en tijdschriften tot aan de jaren negentig van de twintigste eeuw.’

 

De categorie ‘Hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam’ zal dus binnenkort verrijkt zijn met nieuwe artikelen van vrouwelijke hoogleraren. ‘Ze moeten wel hoogleraar zijn geweest of nog zijn,’ zegt Van Roon. ‘Zelf vind ik bijvoorbeeld iemand als Louise Kaiser heel interessant. Ze was de eerste lector van de UvA, maar geen hoogleraar. Zij heeft al een eigen artikel op Wikipedia, maar kan niet onder de hoogleraren worden gecategoriseerd.’

 

Plato

Nog werkzame hoogleraren kunnen ook worden gebiografeerd, of ze het nu leuk vinden of niet. Irene Zwiep: ‘Tsja, wat vind ik ervan. Ik krijg enorme zin om Plato bij monde van Socrates te citeren: “Schrijf nooit iets op, want het gaat maar een eigen leven leiden”. Mezelf googelen doe ik ook al nooit.’ Agneta Fischer: ‘Natuurlijk is het leuk. Ik voel me vereerd, maar helemaal als ik weet wat de achtergrond is. Als het alleen maar is omdat ik vrouw ben bijvoorbeeld, wordt het al een stuk minder exclusief.’ Marijke Gnade: ‘Een mooi initiatief, al hoop ik wel op een foutloos lemma over mezelf.’

Foto: Daniël Rommens
Collegevoorzitter Geert ten Dam zal ook een lemma voor haar rekening nemen

Willy Stellwag

Ook collegevoorzitter Geert ten Dam zal komende zaterdag meeschrijven en een artikel voor haar rekening nemen. Van Roon: ‘Ik hoop dat Ten Dam de pedagoge Willy Stellwag (1902-1996) wil biograferen. Stellwag was heel belangrijk voor de ontwikkeling van de pedagogiek. Ze is als het ware als eenmansbedrijfje aan de UvA begonnen, maar heeft van de pedagogiek een echte (onderzoeks)afdeling gemaakt.’ Rond Stellwag ontspon zich in de jaren vijftig overigens een flinke rel op Soestdijk: ze was betrokken bij de schoolopleiding van de toenmalige prinsesjes Beatrix en Irene. Stellwag werd ervan verdacht onder grote invloed te staan van de gebedsgenezeres Greet Hofmans en werd de laan uit gestuurd.

 

Geert ten Dam zelf verwijderd

Ten Dam zal morgen zeker haar best doen voor een Wikipedia-pagina voor anderen, maar zelf heeft ze geen lemma. In 2014, toen ze als UvA-hoogleraar tevens voorzitter was van de Onderwijsraad en veel onderzoek verrichtte, werd ze plompverloren door Wikipedia uit de digitale encyclopedie verwijderd. De correspondentie daarover is op Wikipedia terug te vinden. De Onderwijsraad had bij monde van haar toenmalige medewerker Meile Tamminga een artikel over Ten Dam aangemaakt, maar Wikipedia zag het belang er niet van in.

 

De Onderwijsraad zou over Ten Dam ‘een LinkedIn-achtig profiel’ hebben aangemaakt dat door Wikipedia werd verwijderd. De Onderwijsraad verzocht om terugplaatsing, maar dat werd geweigerd met het argument dat het terugplaatsten van iemand met een LinkedIn-achtig curriculum ‘vrij zinloos’ is. Ook nadat ze vorig jaar werd binnengehaald als collegevoorzitter van de UvA en (toen nog) HvA verscheen er geen lemma van haar op Wikipidia. Haar collega-bestuurder, rector magnificus Karen Maex, heeft wel een pagina.

Morgen meeschrijven? Mail Marike van Roon: m.vanroon@uva.nl of kom om 13 uur naar de Regentenkamer van de Bijzondere Collecties aan de Oude Turfmarkt 129.