Niks meer missen?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
P. C. Hoofthuis, gezien vanaf de Torensluis
Foto: Romain Beker
actueel

Na het vertrek van de bibliotheek wordt het steeds stiller in het P.C. Hoofthuis

Daniël Hemmer Daniël Hemmer,
22 januari 2026 - 12:36

De sportfaciliteiten verdwenen al eerder, de bibliotheek volgde afgelopen zomer en steeds meer lokalen en werkkamers blijven ongebruikt. Het P. C. Hoofthuis valt steeds verder stil. Voor achterblijvers zijn de gevolgen inmiddels duidelijk voelbaar: ‘Op deze manier is het niet vol te houden.’

Met een rouwkaart, een stille tocht, een herdenkingsdienst en koffie met cake namen tientallen studenten ruim zeven maanden geleden uitgebreid afscheid van het P.C. Hoofthuis. Hoewel het monumentale gebouw voorlopig in gebruik blijft als UvA-locatie, vreesden velen dat de verhuizing van de bibliotheek naar het Binnengasthuisterrein het begin van het einde zou inluiden voor het geliefde pand.

 

Voor wie – een semester later – binnenstapt in het gebouw aan de Spuistraat, voelt die angst in eerste instantie onterecht. De nietjes langs de straat staan overladen met fietsen, de gangen zijn druk, de studieplekken op de begane grond zijn goed bezet en in de grotere zalen op de eerste verdieping wordt volop college gegeven. Vals alarm, zou je zeggen.

‘Sinds ik hier werk, heb ik het alleen maar leger zien worden’

Toch vertelt de drukte niet het hele verhaal. Tussen de betonnen constructies, lange gangen en onbegrijpelijke trappen die het gebouw kenmerken, valt op de hogere etages vooral de leegte op. De voormalige bibliotheek, die deels op de eerste en op de tweede etage zat, vormt een donker gat in het midden van het gebouw. Een gemis, vindt Ruben Chapp, docent Spaans en sinds 1993 werkzaam in het pand. ‘Het is vooral een stuk ongezelliger geworden,’ vertelt hij. ‘Dit gebouw is van zichzelf al niet heel gezellig, maar nu er steeds minder studenten komen, voelt het ook veel onpersoonlijker. Het is wel jammer: sinds ik hier werk, heb ik het alleen maar leger zien worden.’

 

Tekst gaat door onder de afbeelding.

De lege bibliotheek in het P. C. Hoofthuis
Foto: Romain Beker
De lege bibliotheek in het P. C. Hoofthuis.

Steeds stiller

De verhuisde bibliotheek is de meest zichtbare oorzaak, maar de relatieve stilte in het gebouw is een optelsom van factoren. Al tijdens de coronacrisis verdwenen de USC-sportfaciliteiten. Een andere factor die genoemd wordt, is de afnemende interesse in taalstudies, wat al langer zou leiden tot een afnemend aantal studenten in de gangen. Daar komt een recente bezuinigingsmaatregel van de universiteit bovenop: werkkamers worden samengevoegd, waardoor verschillende verdiepingen nu grotendeels ongebruikt blijven.

 

Ook het rooster laat zien dat het gebruik van het P. C. Hoofthuis verder terugloopt. In vergelijking met een jaar eerder werden er in het eerste semester van dit academisch jaar bijvoorbeeld bijna 15 procent minder activiteiten ingeroosterd in ‘PCH’. Ten opzichte van de jaargang 2023-2024 gaat het zelfs om een daling van bijna 20 procent.

‘Onze omzet is met 57 procent gekelderd’

Smeer ’em

Bij kantinerestaurant Smeer ’em, op de derde etage, merken ze de gevolgen daarvan steeds meer. Eigenaar Linda Rooth ziet de leegloop niet alleen meer in de lege stoeltjes rondom haar balie, maar inmiddels vooral in de financiën. ‘Sinds de bibliotheek weg is, is onze omzet met 57 procent gekelderd,’ vertelt Rooth. ‘Er komen gewoon veel minder mensen.’

 

Voor het restaurant heeft dat al tot ingrijpende maatregelen geleid: Rooths zakenpartner Rick Havertong heeft noodgedwongen moeten stoppen om kosten te besparen en ook ‘Lin’ zelf verwacht deze zomer te stoppen met haar zaak. ‘Ik hoor van veel studenten dat ze dat jammer vinden: dat vind ik zelf ook. Ik zou dit werk zelf nog jaren kunnen doen, maar op deze manier is het niet vol te houden.’

 

Tekst gaat door onder de afbeelding.

De rustige kantine op de derde etage.
Foto: Romain Beker
De rustige kantine op de derde etage.

Toekomst

Hoewel het P.C. Hoofthuis voorlopig ‘gewoon’ een UvA-locatie blijft, voedt de langzame leegloop van de voorzieningen de vrees voor het definitieve einde. Flyers met de teksten ‘Red het PCH’ en ‘PCH sterft’ hangen door het hele gebouw. Voormalig UvA-vicevoorzitter Jan Lintsen hintte er bovendien vorig jaar in een interview met Folia al op dat verkoop van het pand, met de komst van de nieuwe Universiteitsbibliotheek, een steeds serieuzere optie wordt.

 

Tot het zover is, zal het doolhof aan de Spuistraat vermoedelijk een relatief rustige UvA-locatie blijven. En dat heeft niet alleen maar nadelen. Zoals een student het verwoordt: ‘Er is hier in elk geval genoeg plek.’

website loading