Foto: Daniël Rommens
actueel

Uitslag UvA-referendum: een beetje verandering, maar niet te veel

Willem van Ewijk,
25 januari 2017 - 14:56

Anderhalve maand had de commissie Democratisering & Decentralisering nodig om de uitslag van het UvA-referendum te analyseren. Het resultaat: een rapport van 194 pagina’s waarin beschreven staat wat de ongeveer 6500 deelnemers aan het referendum hebben gestemd. Daarmee moest vandaag, bijna twee jaar na het begin van de laatste Maagdenhuisbezetting, duidelijkheid komen over de toekomst van de universiteit.

Studenten en medewerkers konden stemmen over vier bestuursmodellen, variërend van het ‘blauwe’ huidige top-down bestuursmodel tot het groene model, de van onderaf georganiseerde universiteit. Ze konden ook stemmen op oranje model; daarin hebben de bestuurders wel beslismacht, maar krijgen medezeggenschapsorganen meer macht om zelf initiatieven te nemen en het bestuur te controleren. Of voor het gele model, de participatieve universiteit.


Van de medewerkers besloot 37 procent om te gaan stemmen. Onder studenten was de opkomst met 12 procent een stuk lager. Daaruit kwam geen duidelijke meerderheid voor een van de modellen. Wanneer je alle stemmen van medewerkers en studenten bij elkaar optelt, dan krijgt het oranje model de meeste stemmen (31 procent). Het gele participatieve model kreeg 25 procent, het groene model 22 procent en het blauwe model 17 procent.

 

Het oranje model is het populairst onder de studenten. Van hen stemde 33 procent oranje op de voet gevolgd door het gele model (29 procent) en het meest vergaande groene model (28 procent). Slechts 6 procent van de studenten stemt voor de huidige situatie, het blauwe model. De medewerkers van de universiteit zijn conservatiever. Het grootste deel van de medewerkers (34 procent) stemde voor het behoud van het huidige blauwe model. Het oranje model kon rekenen op 28 procent van de stemmen, 19 procent van de medewerkers stemde op het gele model en 14 procent op het groene model, waarin zelfsturende teams het fundament van de universiteit zouden worden.

‘Uit het referendum blijkt duidelijk dat de meeste deelnemers voorstander zijn van verandering’

Verandering
Ook al zijn de voorkeuren verdeeld, dat er volgens studenten en medewerkers iets moet veranderen is duidelijk, aldus Lisa Westerveld, voorzitter van de commissie D&D die het referendum organiseerde, bij de presentatie van het rapport vanmiddag in Crea. ‘Uit het referendum blijkt duidelijk dat de meeste deelnemers voorstander zijn van verandering.’ Ze zei dat het lastig is te bepalen wat die verandering precies moet inhouden. ‘Een flinke minderheid voelt niet voor ingrijpende veranderingen.’

 

Volgens Westerveld bieden de uitkomsten van het referendum desondanks ‘voldoende handvatten’ voor het College van Bestuur om in overleg met de medezeggenschap en de universitaire gemeenschap te besluiten wat er nu precies moet gebeuren. De commissie zegt dat het lang kan duren voor de grote veranderingen zijn doorgevoerd. Maar in haar eindrapport raadt ze al aan om op de korte termijn in overleg met de medezeggenschap zoveel kleine veranderingen door te voeren.

 

Breanndán Ó Nualláin, voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad van de UvA zei in een reactie dat het CvB aan zet is. Alex Tess Rutten, voorzitter van de Centrale Studentenraad, riep het College van Bestuur op een ‘uitbreiding van de formele rechten van de medezeggenschap’ te regelen.


Senaat
Studenten en medewerkers konden ook stemmen over een charter, met kernwaarden voor de universiteit, en een ‘senaat nieuwe stijl’, een reflectief orgaan waar over de langetermijnvisie van de universiteit zal worden gedebatteerd. Voor deze twee maatregelen is duidelijke steun.


63 procent stemde voor een charter, dat is 72 procnet van de studenten en 48 procent van de medewerkers. 71 procent stemde voor een senaat nieuwe stijl: 81 procent van de studenten en 55 procent van de medewerkers. Het college liet eerder deze maand al weten een senaat nieuwe stijl te introduceren.


In haar reactie op het rapport zei collegevoorzitter Geert ten Dam vanmiddagg dat de senaat nieuwe stijl een rol moet spelen in de ‘voorbereiding van het beleid van de universiteit’. Maar: ‘We moeten daarbij goed kijken naar de taken en bevoegdheden en zorgen dat deze de huidige adviesorganen en medezeggenschap niet overlappen maar juist aanvullen.’


Dat geldt volgens haar ook voor het charter en de uiteindelijke keuze voor een bestuursmodel. ‘We moeten ons niet blindstaren op één model,’ zei Ten Dam bovendien.


Ze zei in plaats daarvan naar consensus te willen gaan zoeken. ‘Hoe verder? Hoe zorgen we ervoor dat de focus weer komt te liggen op onderwijs en onderzoek, en dat op zo’n manier dat de betrokkenheid en zeggenschap van medewerkers en studenten daarbij sterker verzekerd wordt?’

 

Lisa Westerveld suggereerde nog dat er voor de voorgenomen hervormingen, zoals de invoering van een charter en de senaat nieuwe stijl, een concreet tijdspad moet worden afgesproken. Op de vraag of er een deadline moet komen waarop deze veranderingen in moeten gaan zei Geert ten Dam desgevraagd: ‘Zo spreek je dat niet af. We moeten eerst met elkaar bespreken hoe we senaat en charter goed vorm kunnen geven.’