Hoe Nederlandse studenten worden beïnvloed door hun internationale studiegenoten
Politieke overtuigingen, relaties of zelfs het huwelijksbootje; Nederlandse studenten die hun collegebank met internationale studiegenoten deelden blijken daar ook jaren later nog op verschillende manieren door te zijn beïnvloed. Dat blijkt uit onderzoek van UvA-promovendus Stanislav Avdeev.
Je hebt onderzoek gedaan naar hoe Nederlandse studenten op de lange termijn beïnvloed worden door met internationale studenten te studeren. Wat viel op?
‘Door met internationale studenten te studeren worden er bij Nederlandse studenten een hoop verschillende factoren beïnvloed. Vooral op sociaal gebied. Zo neemt de kans toe dat je later gaat samenwonen met iemand die niet uit Nederland komt, of er zelfs mee trouwt. Studenten die met internationals hebben gestudeerd lijken ook echt meer open te staan voor de rest van de wereld, en verhuizen bijvoorbeeld significant vaker naar het buitenland.’
Ik zag zelfs een toename van 4,2 procent kans om met iemand van buiten Nederland te trouwen, gaat het dan ook vaak om relaties die in de collegebanken zijn ontstaan?
‘Nee, deze relaties zijn juist expliciet niet binnen de opleiding ontstaan. Het gaat hierbij echt om mensen die later met iemand van buiten de universiteit zijn getrouwd. Het kan natuurlijk zo zijn dat ze hun latere man of vrouw al in diezelfde periode hebben ontmoet, maar in ieder geval niet als medestudent. Daaraan zie je dat het studeren met internationale studenten dus ook na afloop van de studie een blijvend effect heeft op de mate waarin je openstaat voor het idee om met een international te trouwen.’
Welke resultaten sprongen er verder uit?
‘Je ziet dat studenten die met internationals hebben gestudeerd positiever staan tegenover Europese samenwerking, en vaker van mening zijn dat migranten dezelfde rechten horen te hebben als Nederlandse burgers. Ook zijn ze minder negatief over migranten die bij hen in de buurt komen wonen. Daarbij is trouwens geen onderscheid gemaakt tussen expats en vluchtelingen.’
Hoe intensief moet het contact tussen studenten tijdens de opleiding zijn geweest om al dit soort sociale effecten te bewerkstelligen?
‘Hoe dat proces er in de praktijk precies uitziet is lastig te zeggen. Het zou goed kunnen dat het met positieve onderlinge ervaringen te maken heeft, maar dat weten we niet precies. Aan de hand van data van het CBS heb ik gekeken naar studenten in het eerste jaar van hun bachelor, en het aantal internationals dat in die specifieke jaarlaag stond ingeschreven. Ik weet dus niet of daar vriendschappen zijn ontstaan, of in hoeverre de Nederlandse studenten interactie met hun internationale medestudenten aan zijn gegaan. Ik zie alleen dat ze in dat eerste jaar samen hebben gestudeerd, en dus hoogstwaarschijnlijk wel contact hebben gehad.’
‘Om alle overige factoren die van invloed zouden kunnen zijn gelijk te houden, vergelijk ik steeds de studentenpopulatie van één specifieke bachelor, met diezelfde bachelor, maar dan een andere jaarlaag. Zo kunnen we ervan uitgaan dat de stof, de colleges en de verdere context min of meer gelijk zijn gebleven, alleen het precieze aantal internationale studenten fluctueert per jaar. Daar maak ik gebruik van. Zo kan ik zien hoe Nederlandse studenten worden beïnvloed door de aanwezigheid van internationale studenten.’
Deze resultaten klinken allemaal vrij intuïtief; wie meer tijd doorbrengt met een bepaalde bevolkingsgroep zal daar waarschijnlijk positiever over denken.
‘Dat is inderdaad een al bestaande theorie, waarbij blootstelling aan een bepaalde groep van invloed is op bepaalde attitudes. Die theorie heb ik nu in de specifieke context van de universiteit getest. In Amerika wordt dit soort onderzoek vaak aan de hand van ras getoetst, daarom is deze insteek weer net anders. Het is in feite een verdere versteviging van die theorie.’
Je keek ook naar hoe Nederlandse studenten het later in hun leven deden op de arbeidsmarkt, wat voor effect zag je daar?
‘In het debat over internationalisering op de universiteit wordt vaak beweerd dat een hoog aantal internationale studenten een negatieve invloed heeft op de onderwijskwaliteit, maar uit mijn onderzoek blijkt geen enkel effect. Studeren met meer internationals heeft geen invloed op prestaties op de arbeidsmarkt later in het leven.’
Wat zegt dat?
‘Op dit moment wordt het aantal internationale studenten in Nederland, maar ook in andere landen, beleidsmatig teruggedrongen. Maar nu blijkt dat het veronderstelde negatieve effect op de onderwijskwaliteit niet bestaat, terwijl die positieve sociale effecten wel meetbaar bestaan. Daaruit zou je kunnen concluderen dat het huidige restrictiebeleid niet het beste is voor de universiteit. Dat soort inzichten zouden kunnen worden geïmplementeerd bij het maken van beleid.’
Zie je dit onderzoek als een soort wetenschappelijke weerlegging van vreemdelingenhaat?
‘Je weet natuurlijk nooit hoe dit onderzoek precies zal worden geïnterpreteerd, maar ik heb in ieder geval willen laten zien dat de scepsis richting internationale studenten niet terecht is. Daar moet wel bij gezegd worden dat het hier natuurlijk om een heel lokaal effect gaat, gemeten bij één specifieke groep. Deze Nederlandse studenten kiezen bewust voor een context waarin zij met internationals in aanraking komen, ik kan de positieve effecten die zij ervaren niet generaliseren naar de hele samenleving. Er zijn heel veel verschillende factoren die attitudes beïnvloeden, en het kan best zijn dat andere groepen hier veel minder positief op zouden reageren.’
