Foto: ERCcomics
wetenschap

Onderzoek UvA-hoogleraar wordt stripverhaal

Laura Cardona,
10 november 2016 - 11:38

Afgelopen september verscheen de eerste aflevering van Beauty: een stripverhaal gebaseerd op de studies die Giselinde Kuipers, UvA-hoogleraar cultuursociologie, doet naar de sociale vorming van culturele standaarden en persoonlijke smaken op het gebied van schoonheid. Folia vroeg Kuipers naar hoe het stripverhaal tot stand is gekomen.

In tien afleveringen volgen we hoe een rebelse groep studenten aanschopt tegen het schoonheidsideaal dat hun wordt opgelegd door de mode-industrie. Aan de andere kant zien we de pogingen binnen deze industrie om ideale schoonheid te creëren. ‘Dit had natuurlijk ook verschrikkelijk af kunnen lopen,’ vertelt Kuipers over de strip. Volgens Kuipers zijn dan ook niet alle wetenschappers happig op popularisering van hun onderzoek. Ook Kuipers had zo haar voorbehouden. ‘Als het maar niet te jolig wordt.’

 

Beauty is onderdeel van het wetenschapsproject ERCcomics dat is opgezet door de European Research Council (ERC). Het doel daarvan is om zestien stripverhalen uit te brengen op basis van studies die door de ERC zijn gefinancierd. ‘Ik heb in 2009 een beurs ontvangen van de ERC voor mijn werk,’ vertelt Kuipers. Het feit dat het onderzoek van Kuipers daarnaast een sterke visuele component heeft, maakte dat zij werd gevraagd mee te werken aan ERCcomics.

 

Buiten de grenzen  

‘Ik vond het eigenlijk gelijk een leuk idee. Waar er in de exacte wetenschappen veel mensen direct stoppen met lezen wanneer het te ingewikkeld wordt, kampen we binnen de sociale wetenschappen met de uitdaging dat iedereen alles allang denkt te weten. Het is moeilijk om daar doorheen te prikken,’ vertelt Kuipers. Beauty is volgens haar voor anderen een manier om van een afstand naar het concept schoonheid te kijken en na te denken over welke consequenties er zitten aan de schoonheidsidealen die door de huidige modellenindustrie worden geschetst.

‘Het stripverhaal is niet voor degenen die normaal gesproken de Donald Duck lezen’

‘De ERCcomics-cartoonisten hebben de consequenties tot in het extreme uitvergroot. Dat was nieuw voor mij. Als wetenschapper treed je nooit buiten de grenzen van het onderzoek.’ Persoonlijk vond Kuipers het zeer interessant om haar bevindingen in die nieuwe context te plaatsen. ‘Het dwingt je na te denken over wat onderzoeksresultaten nou eigenlijk betekenen. We hebben de informatie maar wat doet het met je als persoon en, belangrijker, wat kunnen we er verder mee?’ Het zijn vragen die ook in het stripverhaal aan bod komen.

 

Storyboard

In het maakproces is het Kuipers opgevallen dat het geen gemakkelijke opgave is om van wetenschap een verhaal met een begin en een eind te maken. Vanuit ERCcomics is er een scenarioschrijver met haar om tafel gaan zitten om een rode draad uit te zetten. Dat ging heel serieus. ‘De schrijver had mijn artikelen gelezen en dacht overtuigend mee. De scenarioschrijver heeft er daarna voor gezorgd dat er een storyboard op papier is gekomen. Daarmee zijn de tekenaars aan de haal gegaan.’

 

Kuipers hoopt dat ze met Beauty een nieuw publiek kan aanspreken. ‘Het stripverhaal is wel bedoeld voor mensen met een wetenschappelijke interesse, niet voor degenen die normaal gesproken de Donald Duck lezen.’

 

Hier kun je de strip The Sociology of Beauty lezen.

Lees meer over