Niks meer missen?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
actueel

Trots op UvA, maar ook zorgen over toekomst

Bob van Toor,
24 april 2015 - 17:30
Deel op
UvA-medewerkers en studenten zijn verenigd in trots op hun universiteit, maar verdeeld over de manier waarop de knelpunten aangepakt moeten worden, en vooral ook over de protesten en demonstraties daartegen. Dat blijkt uit het zojuist gepresenteerde rapport Inventarisatie knelpunten medewerkers & studenten UvA dat vanmiddag is gepresenteerd. Het onderzoek, een eigen initiatief van een klein team FMG-medewerkers, is bedoeld om beter in beeld te krijgen over welke problemen medewerkers en studenten van de UvA zich zorgen maken.

In maart besloten Tom van der Meer, Thijs Bol, Christian Bröer en Linda Duits te onderzoeken wat er nu eigenlijk speelde onder de oppervlakte van demonstraties en bezettingen. 'De discussie bleef in veel groepen hangen: de CMR, COR, Nieuwe Universiteit, Rethink UvA en andere. We besloten daar een inventarisatie van te maken - géén opiniepeiling', benadrukt Van der Meer tijdens de presentatie van het 113 pagina's tellende onderzoek. 'Daar waren de partijen niet mee akkoord gegaan, en daarbij heeft het geen zin.' De Maagdenhuisontruiming en de andere gebeurtenissen van de afgelopen weken sterkten de onderzoekers in die overtuiging.'

'We kunnen geen uitspraken doen over wat alle mensen aan de UvA vinden,' zegt Van der Meer, 'maar we hebben wel erg veel checks gedaan over de robuustheid van de data, en of de respons evenredig verdeeld was over de faculteiten en verschillende functiegroepen. Dat bleek het geval. Uit een veel kortere non-respons survey bleek bovendien dat ook degenen die niet antwoorden eerlijk over de faculteiten waren verdeeld, en zelfs iets negatiever over de UvA waren dan de respondenten. De checks en verantwoording van het onderzoek beslaan de eerste negen bladzijden van het rapport en een groot deel van de reputatie. Niet onbelangrijk, gezien de kritiek die het onderzoek meteen kreeg. Sommigen betichten de onderzoekers ervan het idioom van het CvB te gebruiken in hun survey, anderen zagen juist de retoriek van de Nieuwe Universiteit erin terug. Hoewel twee van de onderzoekers zelf actief betrokken waren bij ReThink, hebben ze zo veel mogelijk getracht terughoudend en neutraal te zijn, vanuit een wetenschappelijke insteek. 'Een betrokkene kan ook onderzoeker zijn. Ik ben zelf kiezersonderzoeker, maar heb ook een partijvoorkeur. Dat hoeft geen probleem te zijn.' Of het uiteindelijke onderzoek gekleurd is, moeten anderen maar bepalen, zeggen de onderzoekers. 'Wij hebben besloten tot deze interventie voor een abstracter beeld van wat er gaande is aan de universiteit. Dat is de bijdrage die we hiermee hopelijk hebben geleverd.'

Studenten aan de UvA, maar ook UvA-medewerkers, zien de kwaliteit van het onderwijs als het grootste knelpunt op de universiteit. 'Een beetje een dooddoener,' geeft Van der Meer toe. Wat respondenten precies bedoelen als ze dat thema aanmerken als 'iets dat speelt' blijft gissen: 'Dat kan gaan van lesboeken tot kleine opleidingen die worden afgeschaft. Maar we kunnen nog veel informatie halen uit de specifieke antwoorden van veel respondenten op de open vragen', zegt Christian Bröer. Medewerkers vinden verder vooral dat er iets moet gebeuren aan de werkdruk, het grote aantal tijdelijke contracten en de manier waarop prestaties worden beoordeeld. Ook het gebrek aan transparantie en de bureaucratisering worden als grote problemen ervaren.

Angst en intimidatie

Het onderzoek is eind maart verstuurd aan alle medewerkers en studenten. Zowel het CvB, de medezeggenschap, studentenbonden en actiegroepen als Rethink UvA en DNU hebben meegedacht over de vragen in het onderzoek. Er deden uiteindelijk 2746 (31 procent van het totale aantal) medewerkers en 4139 (ruim 12 procent van het totale aantal) studenten mee - hoge percentages in vergelijking met andere enquêtes en onderzoeken onder beide groepen. Een 'kleine, maar significante' groep van 30 medewerkers gaf aan niet deel te nemen aan de acties uit angst voor represailles of repercussies van leidinggevenden. Enkele andere medewerkers gaven aan zich geïntimideerd te voelen door de actievoerders en de toon van de discussie. Zowel medewerkers als studenten geven aan trots te zijn op de UvA, als werkplek en als instelling om aan te studeren.
Vrijdagochtend waren de betrokken partijen uitgenodigd voor een voorpresentatie van het rapport. Ongeveer de helft was daarbij; het CvB moest verstek laten gaan. 'Het werd met interesse ontvangen', zegt Van der Meer. 'Herkenbaar, vonden veel partijen het.' Ook decaan economie & bedrijfskunde Han van Dissel, aanwezig bij de presentatie, is vol lof - enkele kritische opmerkingen als specialist in informatiemanagement daargelaten.

Medezeggenschap
Sommige problemen spelen vooral op bepaalde faculteiten. Samenwerking met de Vrije Universiteit bijvoorbeeld is vooral op de FNWI een heet hangijzer, terwijl vooral medewerkers van de centrale diensten zich zorgen maken over de samenwerking met de HvA . Vooral de activisten, ofwel respondenten die zeiden te hebben deelgenomen aan een bezetting of demonstratie, vinden dat er dringend iets moet gebeuren aan hoe de medezeggenschap aan de universiteit is geregeld en het vastgoedbeleid.

Ook de emotie in de discussie werd onderzocht, door respondenten te vragen naar hun ervaring met de discussie zoals die de afgelopen maanden is gevoerd. 'Daaruit kwam veel vreugde,' legt Bröer uit, 'maar ook afkeer van medewerkers die zich weinig gehoord voelden. Door het CvB, maar er was ook ergernis van medewerkers jegens de schreeuwers. Bij een deel leeft het gevoeld dat je alleen kunt meepraten als je heel stellig of activistisch bent. Emotionele inclusiviteit is een zwak punt van de discussie.' Ook medewerkers die geen Nederlands spreken, een tijdelijke verblijfsvergunning of aanstelling hebben voelen een isolement. Bröers: 'We balen dat we geen budget hadden om het rapport in het Engels te laten vertalen, terwijl juist deze groep aangeeft meer betrokken te willen worden.'

Nu is het aan de in het rapport voorkomende partijen, wat er met de data gebeurt. 'We hebben expres de data niet geframed. Dan kan iedereen er zijn eigen kant mee op, en dat moedigen we ook aan. Feiten gaan pas iets betekenen als je er een politieke agenda aan hangt.' De onderzoeker hoopt wel dat het rapport 'wordt opgepakt'. Het rapport kan dienen om harde onderbouwingen te geven bij beleidsbesprekingen en vergaderingen, in plaats  wollige uitspraken als 'er is onvrede' 'dat speelt aan deze faculteit niet' of 'als medewerkers ontevreden zijn, gaan ze toch weg?' 'De uitkomst laat juist zien dat de ontevreden medewerkers ontzettend betrokken zijn bij de UvA,' zegt Van der Meer. Er is nog veel meer met deze data te doen, weet de onderzoeker. 'Maar we hebben al een minimum aan slaap gehad de afgelopen drie weken,' lachen de onderzoekers.