Studenten en medewerkers moeten hun universiteitsbestuur zelf kunnen kiezen. Dat is de kern van een wetsvoorstel dat SP-Kamerlid Jasper van Dijk gaat indienen. Naast de verkiezing van het universiteitsbestuur zal het voorstel ook ‘bredere democratische hervormingen’ bevatten. ‘Het universitair vastgoed moet terug naar het Rijk, dan zijn we ook van de managers verlost die het vastgoed moeten beheren.’

Politicoloog Van Dijk, alumnus van de UvA, wil dat er op die manier meer draagvlak ontstaat voor universiteitsbesturen. Tegen persbureau ANP zei hij gisteren: ‘We willen een einde maken aan het “old boys network”. Je zou het een “new boys network” kunnen noemen, met uiteraard ook vrouwen. ’

Van Dijk heeft een systeem voor ogen dat aan de universiteit van Leuven al in werking is: daar wordt de rector magnificus gekozen. Volgens FNWI-decaan Karen Maex, eerder werkzaam in Leuven, is het daar ‘een groot succes', zoals ze eerder zei. Dat gold niet voor haarzelf trouwens: ze deed er twee jaar geleden aan mee en verloor.

Populariteitspoll
Van Dijk denkt aan universiteitsverkiezingen eens in de vier jaar, waarbij er een heuse verkiezingscampagne wordt gehouden en kandidaten zich aan het kiezersvolk presenteren. Bekendheid en/of een goede presentatie kan dan een rol spelen, zoals ook in Leuven het geval was: winnaar Rik Torf was/is naast wetenschapper ook een bekende televisiepersoonlijkheid in Vlaanderen. ‘Je loopt inderdaad het risico dat het een populariteitspoll wordt,’ zegt Van Dijk. ‘Aan de andere kant: een universiteit wordt bevolkt door verstandige mensen die verder kijken dan de mooie blauwe ogen van een kandidaat-bestuurder.’

Jasper van Dijk | Foto: SP Jasper van Dijk | Foto: SP

De UvA is overigens een speciaal geval omdat de UvA een gezamenlijk CvB heeft met de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Van Dijk: ‘Aan de verkiezingen kunnen dus ook de studenten en medewerkers van de HvA meedoen. Mijn wetsvoorstel zal trouwens ook gelden voor de hogescholen.’

'Er lopen veel te veel managers rond'
Ook faculteiten moeten volgens van Dijk ‘vergaand’ gedemocratiseerd worden. ‘Wat mij betreft worden ook de faculteitsbesturen gekozen.’ Van Dijk zegt zich te realiseren dat onder de universiteits – en faculteitsbestuurders een grote managementlaag zit met vaak honderden managers. ‘Daar moet ook wat aan gebeuren, want er lopen veel te veel managers rond. Kijk naar het vastgoed. Voor het beheer daarvan heb je allerlei managers nodig. Ik weet dat de UvA in 1995 het vastgoed van de Rijksoverheid “cadeau” heeft gekregen en nu opgezadeld zit met al die oude panden. Maar misschien moet dat vastgoed maar gewoon terug naar het Rijksvastgoedbedrijf, dan is de UvA gelijk verlost van alle managers die het vastgoed moeten beheren.’

Over de concretisering van zijn wetsvoorstellen en de haken en ogen die er eventueel aan zitten wil Van Dijk de komende tijd uitgebreid praten met alle spelers in het hoger onderwijs. ‘Er moeten hoorzittingen komen, debatten en informatieavonden. Ik ga dit heel serieus oppakken. Er moet maximale democratie komen.' Van Dijk verwacht dat zijn wetsvoorstel in de Tweede Kamer op flinke steun kan rekenen. ‘Ik heb er overleg over gehad met PvdA-Kamerlid Mei Li Vos. Die had belangstelling. Ik kan me verder niet voorstellen dat partijen als GroenLinks en D66 er geen belangstelling voor zouden hebben.’ Aan het wetsvoorstel wordt momenteel geschreven. ‘Over een paar weken vertel ik er meer over,’ zegt Van Dijk.