De komende weken besteedt Folia in een speciaal papieren magazine aandacht aan het thema ‘democratie’. Verkiezingen en vrije meningsuiting lijken in Nederland een vast gegeven, maar dat is niet overal het geval. We spraken drie internationale UvA-studenten over de kwetsbare democratie in hun land van herkomst.
‘In Vietnam spreken mensen zich in het dagelijks leven, zoals op het werk en in publieke ruimtes, zelden openlijk uit over politieke kwesties. Het land is een éénpartijstaat waarin de Communistische Partij van Vietnam (CPV) de politieke besluitvorming in handen heeft. Kiezers stemmen op kandidaten die door de partij zijn goedgekeurd. Wie een probleem wil aankaarten, of het niet eens is met de beslissingen die worden genomen, doet dat doorgaans via officiële kanalen, bijvoorbeeld via een melding bij een ministerie. Maar mensen zijn terughoudend en bedachtzaam, want openlijk kritiek uiten kan risico’s met zich meebrengen.’
‘Toen ik hier net aankwam en massale Palestijnse protesten zag, viel me dat direct op. Zulke openbare politieke uitingen zie je nauwelijks in Vietnam. Dat ervaar ik overigens niet per se als negatief; de overheid benadrukt het belang van stabiliteit en bestuurlijke controle. Wie ben ik om daarover te oordelen, als zij beschikken over de expertise om te bepalen wat het juiste is voor dit land?’
‘In Pakistan voelde politiek lange tijd als iets op afstand; volwassenen spraken erover, maar jongeren werden niet aangemoedigd om vragen te stellen. Naarmate ik ouder werd, begon ik te begrijpen hoe complex het politieke klimaat is. In Pakistan bestaat democratie formeel gezien, maar tijdens mijn jeugd had ik vaak het gevoel dat veel beslissingen werden beïnvloed door instituties buiten de gekozen vertegenwoordigers om.’
‘Toen ik naar Nederland verhuisde, viel het mij direct op hoe openlijk mensen politieke leiders en instituties bekritiseren. In Pakistan kunnen politieke uitspraken sociale of juridische risico’s met zich meebrengen, vooral wanneer het gaat om machtige instituties. Daardoor heerst er vaak een onderliggende voorzichtigheid, vooral online.’
‘Door hier te wonen ben ik mij bewuster geworden van de zelfcensuur die in mijn eigen omgeving genormaliseerd was. Veel Nederlanders gaan ervan uit dat verkiezingen de wil van het volk weerspiegelen zonder inmenging. Vanuit mijn achtergrond besef ik echter hoe kwetsbaar dat evenwicht kan zijn.’
‘Kroatië is al jaren sterk rechts georiënteerd. Er heerst de laatste tijd veel discussie over het nationalistisch karakter van de politiek en hoe daarmee wordt omgegaan. Dat komt vooral naar aanleiding van meerdere omstreden concerten van zanger Marko Perković (Thompson), waar nationalistische symboliek opnieuw aandacht kreeg. In de jaren negentig, tijdens de Kroatische Onafhankelijkheidsoorlog, was nationalisme belangrijk. Vandaag de dag wordt dat gevoel nog steeds gebruikt als basis voor de ontwikkeling van het land, maar volgens mij wordt het soms te sterk benadrukt. Mede door de politieke dominantie van HDZ, een partij die het nationalistische discours sterk beïnvloedt.’
‘In vergelijking met Nederland is Kroatië minder progressief en minder multicultureel. De meerderheid van de bevolking bestaat uit Kroaten, waardoor veel mensen in een gelijkgestemde omgeving leven. Daardoor durven mensen zich sneller uit te spreken, omdat bepaalde standpunten als normaal worden gezien. Conservatieve ideeën zijn voor de meeste mensen niet bijzonder controversieel.’
‘Ik heb juist in Nederland het gevoel dat je meer moet letten op wat je zegt. Je kunt sneller in de problemen komen door bepaalde uitspraken online. Vooral onderwerpen als cultuur en ras liggen hier gevoeliger en worden soms vermeden, wat voor mij soms wringt met het idee van volledige vrijheid van meningsuiting.’
Vanaf 28 april worden de Folia-magazines verspeeid over de UvA-campussen.