Magazine | ‘Zelfspot is in Nederland een kernwaarde van onze cultuur’
Cabaretier Derek Mitchell, bekend van TikTok- en Instagramkanaal Let’s Double Dutch, waarop hij typisch Nederlandse personages persifleert, is zelf inmiddels ook helemaal vernederlandst. ‘Als ik mijn Amerikaanse familie spreek merk ik wel eens dat ik wat te direct voor ze ben.’
Negentien jaar was hij, toen een vriendin uit Canada hem vertelde dat Amsterdam ‘de leukste stad ter wereld was’. Niet veel later streek de in Chicago opgegroeide komiek Derek Mitchell (33) neer in de stad waar hij tot op de dag van vandaag zou blijven wonen. Terwijl hij in Amsterdam de Nederlandse taal leerde en een netwerk opbouwde, maakte hij kennis met de vele eigenaardigheden van de Nederlandse cultuur. Waar hij in eerste instantie nog dacht dat het bij één parodiërend filmpje op sociale media zou blijven, werd toen dat direct viraal ging al gauw duidelijk: dit is een succesformule. Inmiddels is Mitchell een half miljoen volgers, een internationale tour en een optreden in het Concertgebouw verder.
Je was nog best jong toen je naar Nederland verhuisde. Wat was het eerste dat je opviel aan de Nederlanders?
‘Het duurde wel even voor ik echt close werd met Nederlanders. Waarschijnlijk is dat iets sociologisch, je klikt toch het eerst met de andere buitenbeentjes. Maar toen ik eenmaal echt contact met Nederlanders kreeg, was het toch de nuchterheid waarmee ze het leven aangaan die me opviel.’
Dat stereotype klopt dus wel?
‘Ja, dat denk ik wel. Maar het is allemaal wel relatief. Nederlanders reageren en communiceren alleen nuchter in vergelijking met bijvoorbeeld een Brit of een Amerikaan. De comedy zit in die tegenstelling.’
Nederlands gedrag wordt pas grappig wanneer je het in contrast plaatst?
‘Dat vind ik wel. In een vacuüm is dat veel minder interessant. Dat merk je pas echt als je de taal leert. Je voelt dat bepaalde uitspraken in het Engels heel heftig en onbeleefd klinken, terwijl ze in het Nederlands reuze meevallen. Het wordt dus pas interessant wanneer je laat zien hoe een Brit op een uitspraak van een Nederlander reageert.’
‘Dat zie je ook bij het thema feedback. Er wordt door internationals veel geworsteld met Nederlandse collega’s of managers die feedback geven. Waar een Brit of Amerikaan de feedback sandwicht tussen allerlei complimenten, gaat de Nederlander ervan uit dat je wel weet dat heus niet alles fout is, dus begint hij meteen met de punten waar het om gaat: dit en dat viel tegen.’
Kun je die directheid een beetje waarderen?
‘Jazeker, inmiddels wel. Ik ben wat dat betreft wel vernederlandst. Als ik mijn Amerikaanse familie spreek, merk ik wel eens dat ik soms wat te direct voor ze ben.’
Toen je eenmaal doorkreeg dat er humor in die tegenstellingen te vinden was, ging het snel. Weet je nog waar dat eerste filmpje over ging?
‘Dat ging over de zin: eet smakelijk. Dat het beleefd is om te zeggen wanneer iemand in je omgeving zit te eten. In het Engels hebben we die woorden niet echt. Misschien zeg je bon appetit, maar dan toch vaak met een knipoog omdat het wat pretentieus klinkt. Alleen een ober zou nog iets zeggen als enjoy your meal.’
‘Ik had helemaal niet verwacht dat het zo goed zou werken. Het was gewoon het grappige filmpje van die week, maar het ging als een trein. Ik zag in de reacties dat veel mensen het heel herkenbaar vonden.’
Maar dat je ooit in het Concertgebouw zou staan, had je toen waarschijnlijk niet kunnen bedenken.
‘Nee. Dat was zalig. Echt geweldig.’
Waarom denk je dat deze vorm van satire zo goed werkt in Nederland?
‘Iedereen vindt het fijn om gezien te worden. In de media en comedy, maar ook in de liefde. Je wilt bevestiging en beaming van anderen. Daarnaast is in Nederland – vooral in Holland eigenlijk – zelfspot ook wel een kernwaarde van de cultuur. In het zuiden kloppen mijn typetjes minder goed, maar daar vinden ze het dan weer leuk om die Hollanders die ik speel uit te lachen.’
‘Ik denk ook dat het iets protestants is. Jezelf te serieus nemen en belangrijk vinden is een culturele en ideologische zonde. Zelfspot zorgt ervoor dat je aan anderen kan laten zien dat je die zonde niet begaat.’
Je speelt ook wel eens Amerikaanse typetjes. Is dat nog anders omdat je daar zelf vandaan komt?
‘Ik merk wel dat ik er weer een tijdje moet zijn om dat goed te kunnen doen. Het is belangrijk dat je ergens echt een leven leidt. Je moet normale interacties meemaken, want pas daar zie je de trekjes waar het allemaal op gebaseerd is.’
Beïnvloeden de omstandigheden in de VS wat je wel en niet op Instagram zet?
‘Nee, daar ben ik niet bang voor. Wat ik doe draait om kleine, alledaagse handelingen. Het gaat dus niet om de grote, politieke thema’s. Niet omdat ik dat niet wil of durf – ik heb wel eens filmpjes gemaakt over de verkiezingen in Nederland of over Trump – maar het leven is al zó zwaar en pittig. Mensen vinden het fijn om gewoon even te kunnen lachen. Ik neem mijn rol als cabaretier in die zin erg serieus, ik denk dat mensen dat nodig hebben.’
Tot slot een lichtere noot: heb je nog een tip voor al die internationale studenten aan de UvA die een beetje aansluiting bij hun Nederlandse studiegenoten proberen te vinden?
‘Ik vind een wij-tegen-zij-manier van denken een groot probleem. Als je denkt: “die Nederlanders snap ik toch niet, ze zijn veel te direct voor mij”, dan word je nooit close met ze. Je moet ervan uitgaan dat jouw eigen cultuur en wereldbeeld net zo beperkt en specifiek zijn als die van ieder ander. Als je met die aanname begint kan je er ook de humor van inzien, en er samen om lachen.’
Vanaf 28 april ligt er weer een nieuwe Folia in paars-lila distributiebakken overal op de UvA. Dit gratis papieren magazine is vanaf dan op alle campussen gratis mee te nemen.
