Vrouwelijke UvA-studenten die aan de OurCampus in Diemen wonen zijn de laatste tijd extra op hun hoede. ’s Avonds laat alleen naar huis fietsen voelt sinds de verschillende geweldsincidenten die in de omgeving plaatsvonden niet voor iedereen meer als een veilige optie: ‘Gevoel van veiligheid in de buurt is afgenomen.’
De afgelopen weken vonden er in de omgeving van Diemen kort op elkaar drie schokkende geweldsincidenten tegen vrouwen plaats. Eerst was er de vrouw die, wandelend langs de Weespertrekvaart, slachtoffer werd van seksueel geweld. Enkele dagen later werd de zeventienjarige Lisa vermoord aan de Holterbergweg in Duivendrecht, en het meest recent was er de poging tot een zedenmisdrijf aan het Zilvermeeuwpad in Diemen, waarbij een alert stel wist in te grijpen.
Opvallende overeenkomst tussen de incidenten: ze vonden alle drie plaats langs fietsroutes die veel worden gebruikt door UvA-studenten die aan de Diemense OurCampus wonen. Op de aan Amsterdam Zuidoost grenzende campus, waar onder meer een Albert Heijn, een fietsenmaker, een tandarts en verschillende horecagelegenheden zijn gevestigd, wonen bijna duizend studenten. Voor veel van hen is na een avond uit in Amsterdam het afgelegen fietspad langs de Weespertrekvaart de meest logische route terug naar huis. Maar vooral het voorval aan het Zilvermeeuwpad komt voor de campusbewoners dichtbij. De fietstunnel waar een vrouw door een veertigjarige man werd overmeesterd bevindt zich op nog geen tweehonderd meter van de studentenwoningen. Hoe veilig voelen de studenten zich er nog?
Femicide
De 23-jarige Jade Hu, masterstudent geneeskunde aan de UvA, woont al ruim zes jaar op de Diemense campus. ‘Ik had de laatste tijd eigenlijk juist het idee dat deze omgeving steeds verder gentrificeerde, dat gaf wel een veilig gevoel,’ zegt ze terwijl ze haar grote witte koptelefoon afzet, ‘maar na wat er nu allemaal is gebeurd, is dat wel anders.’ Hu vertelt dat ze altijd wel alert was wanneer ze ’s avonds alleen over straat ging, maar dat ze dergelijke avondlijke wandelingen de laatste tijd liever helemaal niet meer maakt. ‘Na acht of negen uur ga ik eigenlijk nooit meer de campus af voor een wandeling. Je bent toch alleen en weet niet wie je tegen het lijf loopt.’
De geneeskundestudent legt uit dat de incidenten veel bij haar medestudenten hebben losgemaakt. ‘Femicide en veiligheid voor vrouwen zijn onderwerpen waar we de laatste tijd veel mee bezig zijn. Veel vrouwen zijn nu bijvoorbeeld wat sneller geneigd om samen te fietsen, en elkaar te appen wanneer ze thuiskomen. Als ik zelf dan toch een keer in m’n eentje van de stad naar huis moet, probeer ik in ieder geval de slecht verlichte paden te vermijden.’ Over de oplossing van het probleem zegt ze het volgende: ‘Veel mannen proberen het probleem nu naar migranten te verschuiven, maar ik denk dat iedere man ook vooral kritisch naar zijn eigen gedrag zou moeten kijken.’
Victoria Townsend (20), masterstudent mediastudies, stapt de metro uit en begint aan de korte wandeling van station Diemen Zuid naar haar studio op de campus. Zo in het volle daglicht is het een ontspannen loopje, maar in de avonduren hanteert ze een aantal vaste regels als ze het stuk moet overbruggen. ‘Ik loop hier vaak alleen in het donker, dan weet ik dat ik alert moet zijn. Stevig doorlopen, niet afgeleid raken, niet op m’n telefoon kijken, niemand aanspreken. Ook als is het maar een klein stukje lopen, ik probeer altijd goed op te letten.’
‘Als ik vertel waar ik woon krijg ik vaak te horen dat dit niet de beste buurt is,’ vervolgt Townsend. ‘Vooral als ik ’s avonds buiten de campus kom voelt het inderdaad wel eens spannend, het is ook wel erg zorgelijk om te horen wat hier nu allemaal in de omgeving gebeurd is. Ik probeer mezelf in ieder geval zo min mogelijk in de situatie te brengen dat ik echt helemaal alleen op straat ben, dat wil ik vermijden.’
In reactie op de verschillende incidenten richtte de Diemense Arnolda van der Kaap de whatsappgroep Get Home Safe Diemen op. Via de groep kunnen vrouwen die ’s avonds of ’s nachts in hun eentje naar Diemen moeten fietsen een oproep plaatsen om zo aan een fietsmaatje te komen.
Uber
Ook de 21-jarige masterstudent culturele psychologie Elif Eker is net onderweg naar huis, waar ze samen met haar vriend woont. ‘Als ik de fiets moet pakken doe ik dat dan ook het liefst samen met hem,’ vertelt ze, ‘alleen fietsen doe ik zo min mogelijk. Dat voelt onveilig.’ Ze gebruikt het Zilvermeeuwpad waar het incident plaatsvond vrijwel dagelijks. ‘De dag nadat het gebeurd was liep ik er langs. Toen ik zag dat er borden stonden waarop stond dat de politie op zoek was naar getuigen was dat echt even een schok. Als ik naar Amsterdam fiets is dat de route die ik altijd pak.’
Op de campus voelt Eker zich nog wel veilig, maar in de directe omgeving is dat gevoel flink aangetast. ‘De afgelopen tijd is mijn gevoel van veiligheid afgenomen wanneer ik in m’n eentje door de buurt loop. Voor veel vriendinnen geldt hetzelfde. Ze fietsen niet meer in hun eentje door de stad, maar bellen liever een Uber.’