Foto: Bijzondere collecties
actueel

Op naar een nieuwe UB (4): De studiezaal

Dirk Wolthekker,
1 augustus 2019 - 09:18

De UB verhuist over enige jaren naar het Universiteitskwartier, waar driftig wordt gebouwd en verbouwd aan het nieuwe onderkomen van de bieb. Deze zomer blikken wij terug aan de hand van net gedigitaliseerde oude UB-foto’s. Vandaag deel 4: de studiezaal.

Waren we de voorgaande afleveringen op de chique toer met een ‘portiersloge’ en de ‘garderobe’, deze week doen we weer normaal met zoiets doodgewoons als een studiezaal, want ja, zeg nou eerlijk: wat is een UB zonder studiezaal? Het is toch zeker één van de pijlers waar een UB op rust? De studiezaal is van alle tijden, ongeacht de locatie en inrichting van de UB. Strikt genomen gaat het erom dat er een tafel en stoel staat en een flinke stilte mag niet ontbreken. Kletsers thuisblijven!

 

Maar hoe we ook ons best doen om een studiezaal als iets ‘normaals’ te zien, deze net na de oorlog gemaakt foto ademt toch vooral deftigheid en voornaamheid uit. laten we zeggen: normale deftigheid en normale voornaamheid. Maar ook intimiteit. Het lijkt wel een huiskamer: schemerlamp op tafel, waar je een bureaulamp zou verwachten. Even rekenen: één lamp per vier studenten. Daar had de Arbodienst avant la lettre vast over nagedacht. Per tafelkant zes studieplekken met elk een schrijfblad en een stevige beklede studiestoel. Zo te zien is het geen tentamentijd: de meeste stoelen zijn leeg.

 

(Lees verder onder de afbeelding)

Foto: Monique Kooijmans (UvA)

Hanglamp

Een ding is zeker: de studiezaal anno 2019 lijkt in geen geval op een gezellige huiskamer, hoe graag sommigen dat misschien ook zouden willen. De studiezaal van nu is functioneel, aan het creëren van sfeer lijkt niet veel aandacht geschonken. Boeken zijn veelal verdwenen in de digitale opslag, tijdschriften zijn er wel. Handig! TL-verlichting zit in het plafond en de tafellamp is vervangen door de hanglamp: één lamp per tafel verspreidt voldoende licht voor acht studenten. Vroeger ondenkbaar, nu logisch: stopcontacten voor je laptop. Opvallend: de opgeruimde studietafels zijn kennelijk van alle tijden.

 

(Lees verder onder de afbeelding)

Foto: Ontwerp MVSA Architecten

Studeercomfort

En nu gaan we dan naar de nieuwe UB op het BG-terrein, midden in het Universiteitskwartier. Het schetsboek van de nieuwe UB laat zien dat de studiezaal, studieruimte of studieplek – in een hypermodern jasje weliswaar – toch ook best nog wel lijkt op de studiezaal van heden en verleden. Het is zoals eerder gezegd: een studiezaal is een plek om te studeren, al is er over de studiezaal van de toekomst wel héél diepgaand nagedacht. Hij moet volgens de architecten ‘een goed studeercomfort’ bieden. En dat gaat verder dan louter functionaliteit, laat staan intimiteit. Laten we zeggen: het moet allemaal ook esthetisch, ergonomisch, technisch en akoestisch verantwoord zijn. Want ja, ondank de kritiek op het rendementsdenken moet een studiezaal toch ook bijdragen aan ieders studierendement. En mocht de (volle) studiezaal daaraan geen bijdrage leveren, dan is er altijd nog de studie-cel.

 

Volgende week deel 5: de kantine.

Lees meer over