Foto: John Walker (cc, via Flickr)
actueel

Een hogere rente op je studielening: 5 vragen en antwoorden

Henk Strikkers,
7 september 2018 - 13:03

Als je op dit moment studeert ga je er niet veel van merken, maar de generaties na jou gaan waarschijnlijk meer rente betalen over hun studielening. Minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap stuurde deze week een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer. Wij leggen uit wat er precies gaat veranderen.

Wat gaat er precies veranderen?

Als je bent afgestudeerd kijkt de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) naar de rente op staatsobligaties van vijf jaar - het rentepercentage waartegen de Nederlandse staat een vijfjarige lening kan afsluiten op de internationale valutamarkt. Die rente betaal jij de komende vijf jaar ook over je studieschuld. Vijf jaar later wordt weer gekeken naar de rentestand op die staatsobligaties en wordt de rente van je studieschuld weer voor vijf jaar vastgezet. Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur & Wetenschap; D66) heeft deze week een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer gestuurd om niet langer naar de rente van vijfjarige staatsobligaties, maar naar die van tienjarige staatsobligaties te kijken. Die is vaak hoger.

Foto: Frank Jansen
Minister Ingrid van Engelshoven

Waarom wordt er voortaan met een andere rente gerekend?

De officiële reden die de minister in de begeleidende stukken noemt is ‘de financiële houdbaarheid van het studiefinancieringsstelsel en de overheidsfinanciën in den brede op de lange termijn.’ In normalemensentaal: de regering wil dat er meer geld binnenkomt, op de lange termijn 226 miljoen euro per jaar.

Overigens komt de keuze om op deze manier extra geld op te halen niet helemaal uit de lucht vallen. Bij de invoering van het leenstelsel in 2015 is de terugbetalingstermijn van studieleningen verlengd van 15 tot 35 jaar. Daardoor is de onzekerheid voor de staat toegenomen. Hoe langer de looptijd van een lening, des te hoger is immers de onzekerheid, en des te hoger is de rente. ‘Het verschil tussen de rentekosten die de Staat betaalt op de studieschuld en de renteopbrengsten die de Staat ontvangt van de studenten wordt (…) steeds groter,’ schrijft de minister. Dat verschil wordt verkleind door te kiezen voor de tienjaarsrente.

 

Hoeveel verschil maakt dit?

In de begeleidende stukken geeft de minister een rekenvoorbeeld. De laatste tien jaar was het verschil tussen de vijfjaarsrente en de tienjaarsrente gemiddeld 0,78 procentpunt. Bij een gemiddelde studieschuld van 21.000 euro zou het bedrag dat je op dit moment moet terugbetalen bij de vijfjaarsrente 70 euro per maand zijn en bij de tienjaarsrente 82 euro. Dat is 12 euro verschil per maand. Over de gehele looptijd van je lening is dat 5.040 euro. Hoe hoger je schuld is, hoe groter het verschil is.

UvA-student Geertje Hulzebos, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond, vindt het voorstel ‘onacceptabel’

Wat vinden de studentenbonden ervan?

UvA-student Geertje Hulzebos, de voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond, vindt het voorstel ‘onacceptabel’. Ze vindt dat studenten ‘dieper de schulden ingewerkt’ worden. ‘Sinds de invoering van het leenstelsel zijn het juist de minder bevoorrechten die minder vaak gaan studeren.’ Ze vreest dat dit soort maatregelen dat effect versterken.

Ook het Interstedelijk Studentenoverleg is tegen. Voorzitter Tom van den Brink hoopt dat de Tweede Kamer niet instemt met het voorstel. ‘Ik verwacht vooral van het CDA en de ChristenUnie – partijen die altijd mordicus tegen het leenstelsel waren – dat zij hier kritisch op zijn.’

 

Ik leen nu al, geldt dit ook voor mij?

Nee. Het is de bedoeling dat het wetsvoorstel gaat gelden voor studenten die na 1 januari 2020 beginnen in het hoger onderwijs. Als je nu studeert gelden de regels niet voor jou. ‘Zelfs niet als je morgen je bachelordiploma zou halen, twee jaar niets gaat doen en in 2020 aan een master begint,’ verzekert een woordvoerder van de minister desgevraagd.