De Amsterdam Physics Show wil het stereotype doorbreken dat natuurkunde saai zou zijn
Natuurkunde is meer dan alleen vergelijkingen oplossen. Dat willen UvA-studenten laten zien in de Amsterdam Physics Show, een theatervoorstelling die natuurkundige experimenten toegankelijk maakt voor een breed publiek. ‘Lol maken en natuurkunde uitleggen is een hele goede combinatie.’
Op donderdagavond 5 maart verzamelen zich zo’n zeventig toeschouwers in een collegezaal op het Science Park. Dat aantal is boven verwachting: online waren er dertig aanmelding. Het zijn docenten van de natuurkunde opleiding, ouders met kinderen en een aantal middelbare scholieren. Op de achterste banken zitten natuurkundestudenten aan het bier.
Ze komen voor de voorstelling The Science of Magic. Een voorstelling gemaakt door studenten van het Institute of Physics (IoP), onder begeleiding van natuurkundige en pokeraar Marcel Vonk die draait om het uitleggen van natuurkundige experimenten.
Het verhaal gaat in een notendop over een natuurkundepromovendus die door een ongeluk in het laboratorium wordt teruggestuurd naar de middeleeuwen. Daar ontmoet ze een mysterieuze tovenaar die met ‘magische experimenten’ geld aftroggelt van het gewone volk. Het plot laat zich raden: de promovendus wil de tovenaar ontmantelen en legt bij elk experiment uit wat de natuurkunde achter de ‘magie’ is.
‘Nee, gewoon natuurkunde,’ zegt de natuurkundepromovendus, ironisch genoeg gespeeld door de enige niet-natuurkundige maar een communicatiestudente. En ze legt uit hoe het zit. ‘De geluidsgolf verhoogt de dichtheid van de lucht op bepaalde plekken waardoor het gas harder gaat branden en hoger opvlamt.’ Naast de Rubens’ buis die geluidsgolven zichtbaar maakt, passeren ook een waterraket, de werking van inductie en een vandegraaffgenerator waarmee bliksemschichten worden gecreëerd de revue.
Wet van Murphy
De voorstelling is geïnspireerd op de Bonns Physics Show, bedacht door de deeltjesfysicus Herbert Dreiner die de uitleg van natuurkunde altijd maar saai vond. In Duitsland is Dreiner een fenomeen. Zijn shows over deeltjesfysica kunnen wereldwijd rekenen op uitverkochte zalen.
Daar kunnen de natuurkundestudenten aan de UvA nog wel een puntje aan zuigen. Het is de tweede keer dat ze de Amsterdam Physics Show op de planken brengen in het Science Park – dit jaar dus onder de naam The Science of Magic – en de show heeft meer weg van een klassenvoorstelling dan een theaterproductie. Er zijn kledingwissels op het podium, een geknutselde boom als decorstuk en veel verloopt via de Wet van Murphy: alles wat verkeerd kan gaan, gaat verkeerd.
En juist dat maakt de show zo vertederend. De acteurs hebben er duidelijk plezier in en weten zich met droogkomische opmerkingen te redden uit ongemakkelijke situaties. Wanneer de gasfles niet dicht lijkt te gaan merkt de tovenaar, gespeeld door student Thomas Timmerman, droogjes op: ‘righty tighty lefty loosey’. En bij de natuurkundeliefhebbers in het publiek zijn ze in goede handen. Áls een experiment eenmaal werkt klinkt er luid applaus.
Vonken en explosies
Dat is ook de reden waarom studenten zich hebben aangemeld. ‘Ik wilde iets socialers doen dan alleen pure natuurkunde,’ vertelt student Thomas Timmerman, voorafgaand aan de voorstelling. ‘De studie natuurkunde aan de UvA is heel theoretisch, daarom is het leuk om ook op deze manier met experimenten bezig te zijn.’
‘Vonken en explosies zijn uiteindelijk toch waar we het voor doen,’ vult student Paulina Hernandez Sainz aan, die in de voorstelling de assistent van de tovenaar speelt. ‘Je kent de natuurkundige wetten wel, maar je krijgt het als natuurkundestudent niet vaak te zien. Lol maken en natuurkunde uitleggen is een hele goede combinatie.’
Met de Amsterdam Physics Show willen de studenten het hardnekkige stereotype doorbreken dat natuurkunde saai zou zijn. Paulina: ‘Daarom nodigen we ook middelbare scholieren uit voor de voorstelling. Die denken vaak dat natuurkunde alleen vergelijkingen oplossen is op een whiteboard en zien niet wat de magie kan zijn.’
Onder de studenten is er genoeg enthousiasme om de show verder uit te bereiden. Paulina: ‘Tegen medestudenten wil ik zeggen: meld je aan. Volgend jaar zijn we terug. Dit is nog maar het begin.’
De Amsterdam Physics Show is nog te zien op vrijdag 6 maart om 19.00 uur en op zaterdag 7 maart om 15.00 uur op het Science Park Gebouw 904, zaal C1.110. De toegang is gratis.
