UvA-experts voorzien ‘stormachtige periode’ door geopolitieke spanningen
Risico-experts zijn een stuk pessimistischer geworden over de wereldwijde vooruitzichten op de korte termijn. Dat blijkt uit het Global Risks Report 2026 van het World Economic Forum, waaraan ook UvA-hoogleraar Henk Volberda meewerkt. Vijftig procent van de 1300 ondervraagde experts verwacht dat de wereld in de komende twee jaar een ‘turbulente’ of ‘stormachtige’ periode tegemoet gaat.
De helft van de deelnemende wetenschappers, beleidsmakers en bedrijfsleiders aan het jaarlijkse Global Risks Report van het World Economic Forum verwacht dat de komende twee jaar ‘turbulent’ of ‘stormachtig’ zullen zijn. Daarmee zijn de zorgen van experts over directe mondiale risico’s nadrukkelijk toegenomen. Vorig jaar keek nog slechts 36 procent van de respondenten zo negatief naar de korte termijn.
Waarschijnlijke dreigingen
Voor de komende twee jaar zien de geraadpleegde experts politieke geschillen als het grootste risico. Geo-economische confrontaties, waarbij economische middelen strategisch ingezet worden om politieke doelen te behalen, en gewapende conflicten zijn volgens het rapport de meest waarschijnlijke dreigingen voor een crisissituatie.
Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de UvA, verzamelde via het Amsterdam Centre for Business Innovation (ACBI) de gegevens voor Nederland. Hij waarschuwt voor de mogelijke gevolgen van de toenemende internationale spanningen: ‘Voor een open handelsland als Nederland zijn dit geen abstracte risico’s, maar directe bedreigingen voor onze welvaart en strategische autonomie.’
Op de lange termijn zien experts klimaatverandering als het grootste gevaar voor de mondiale stabiliteit. Voor 2036 vrezen respondenten een groeiende impact van extreme weersomstandigheden, afnemende biodiversiteit en verstoorde ecosystemen. Ook tech-gerelateerde risico’s zoals (AI-)misinformatie en cyberdreigingen scoren hoog.
In het Global Risks Report 2026 wordt ook gekeken naar de belangrijkste risico’s per land. Voor Nederland zijn dit:
- Mis- en desinformatie
- Geo-economische confrontaties
- Talent- of werknemerstekorten
- Maatschappelijke polarisatie
- Cyberonveiligheid
Hoewel 57 procent van de experts in het rapport verwacht dat de komende tien jaar ‘turbulent’ of ‘stormachtig’ zullen zijn, is dat wel een afname ten opzichte van vorig jaar. Toen had nog 65 procent van de respondenten negatieve langetermijnverwachtingen voor het komende decennium.
Om de risico’s op lange én korte termijn het hoofd te bieden, adviseert Volberda om te kiezen voor strategische koersvastigheid: ‘Dat betekent investeren in kennis, innovatie en samenwerking, zowel nationaal als Europees. Alleen zo blijven we economisch competitief en maatschappelijk veerkrachtig.’
