Foto: Bas Uterwijk
actueel

Koninklijke onderscheiding voor Mieke Bal

Dirk Wolthekker,
20 maart 2017 - 15:09

Emeritus-hoogleraar theoretische literatuurwetenschap en film- en videokunstenaar Mieke Bal (71), is afgelopen vrijdag benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Zij ontving de onderscheiding uit handen van wethouder Simone Kukenheim vanwege haar exceptionele wetenschappelijke verdiensten.

Mieke Bal kreeg de onderscheiding in het Stedelijk Museum opgespeld tijdens een symposium ter ere van haar werk, dat zowel nationaal als internationaal een grote reputatie heeft op wetenschappelijk en cultureel gebied. Uitgangspunt in haar werk is dat culturele objecten het best vanuit meerdere disciplines benaderd kunnen worden. Met die interdisciplinaire aanpak was zij een pionier op het terrein van de cultuuranalyse. Daarnaast is ze een van de grondleggers van de narratologie, de bestudering van verhaalconstructies. In haar boek Narratologie, dat ze in 1977 (in het Frans) publiceerde presenteerde ze een nieuwe theorie die een omwenteling teweegbracht in de literatuurwetenschap.

 

Tachtig promovendi

In 1993 nam Bal het initiatief dat leidde tot oprichting van de Amsterdam School of Cultural Analysis (Asca), een toonaangevende onderzoekschool in Europa. Naast kennisontwikkeling heeft Bals ook veel betekend als het gaat om kennisoverdracht: meer dan tachtig promovendi rondden onder begeleiding van Bal hun proefschrift af. Zeker twaalf van hen zijn later zelf ook hoogleraar geworden.

 

Internationaal is Bal ook bekend als film- en videokunstenaar; haar werken zijn in vele musea in diverse landen tentoongesteld. Zij maakte onder meer drie films en achttien documentaires. Daarnaast kunstinstallaties en tentoonstellingsvideo’s. Aanleiding voor het symposium en de onderscheiding was het einde van Bals promotierecht. In 2011 ging zij met emeritaat. Zij mocht vervolgens (zoals gebruikelijk) nog vijf jaar het promotierecht uitoefenen.