Jongeren tussen de 18 en 24 jaar hebben vaker dan andere leeftijdsgroepen te maken met slaapproblemen. Dat blijkt uit nog ongepubliceerde cijfers van Gerard Kerkhof, emeritus hoogleraar aan de UvA en slaaponderzoeker bij het Medisch Centrum Haaglanden (MCH) in Den Haag. Zijn studie onder twee duizend respondenten wijst uit dat 30 procent van de Nederlanders gemiddeld zes uur of minder per nacht slaapt, terwijl we tussen de 7,5 en 8,5 uur nodig hebben.

Adolescenten vormen veruit de grootste groep mensen die Kerkhof in het Slaapcentrum onderzoekt. Bijna de helft van deze jongeren, onder wie veel studenten, blijkt een slaapstoornis te hebben. Bij de andere leeftijdsgroepen ligt het aantal mensen met een stoornis tussen de 28 en 33 procent ligt. ‘Schokkend,' vindt Kerkhof, omdat in deze leeftijd het brein nog volledig in ontwikkeling is. ‘Goede slaap is daarbij essentieel.’

Vrouwen oververtegenwoordigd
Vooral jonge vrouwen rond 21 jaar blijken slecht te slapen. Dat kan volgens Kerkhof komen door de hormonale veranderingen in hun lichaam, maar ook door externe factoren. ‘Als twintiger zit je in een belangrijke leeftijdsfase. Je begint aan een studie, studeert af en gaat solliciteren. Dat zijn spannende gebeurtenissen, die niet meteen allemaal goed gaan. Vrouwen reageren daar misschien heftiger op en liggen er 's nachts door wakker.’

Ook neuroloog Hans Hamburger, verbonden aan het Amsterdam Slaap Centrum in het Slotervaartziekenhuis, ziet steeds meer studenten met slaapproblemen. Vaak zijn het jongeren die al een maandenlange ggz-geschiedenis achter de rug hebben. ‘Studenten die slecht slapen, worden depressief omdat ze overdag niet goed kunnen functioneren,’ legt hij uit. ‘Ze gaan in therapie bij een psycholoog of psychiater. Door hun somberheid slapen ze weer slecht, waardoor ze in een vicieuze cirkel raken.’

'Totaal ontregelde studenten'
Uit recent onderzoek van de Radboud Universiteit blijkt dat jongeren die slechter slapen dan leeftijdsgenoten, later meer verslavende middelen gebruiken dan jongeren die goed slapen. Hamburger herkent dat. Hij ziet veel ‘totaal ontregelde studenten’ die verslaafd raken aan cannabis of alcohol. ‘Dat gebruiken ze om eerder in slaap te komen, maar daar worden ze de volgende dag weer slaperig van.’

Kerkhof en Hamburger merken dat slapen onder jongeren nog te veel wordt gezien als iets voor mietjes. Toch is over de gevolgen van slechte slaap steeds meer bekend: op korte termijn kan slecht slapen leiden tot een verzwakking van je immuunsysteem, waardoor je vatbaarder wordt voor ziektes. Je geheugenopslag wordt verstoord en ’s nachts sla je nieuwe informatie minder goed op. Uit internationaal epidemiologisch onderzoek blijkt dat er op lange termijn een verhoogd risico bestaat op hart- en vaatziekten, herseninfarcten, hogere bloeddruk en maagdarmstoornissen. Ook klachten van psychische aard zijn mogelijk: zo kun je angstig worden of een dwangstoornis ontwikkelen.

Doe een spelletje
Een van de tips die de zij geven, is om ’s avonds geen smartphone, laptop of tablet meer te gebruiken. Het blauwgroene licht vertraagt het natuurlijke aanmaakproces van melatonine: het hormoon waar we slaperig van worden. ‘Leg die telefoon niet naast je bed,’ zegt Kerkhof. ‘Ontspan voordat je gaat slapen. Lees een boekje, loop wat rond, doe een spelletje of ga kletsen met je huisgenoot.’ Het voorkomt ook emotionele reacties, zeggen de slaaponderzoekers. ‘Een beledigende tweet, een alarmerend berichtje op Whatsapp: je ligt er alleen maar wakker van.’

Alles weten over slaapstoornissen en wat je ertegen kan doen? Pak vanaf vandaag de nieuwe Folia uit de bakken.
Lees meer over