Hoe kom ik aan een passende baan? Het is een vraag waar veel mensen zich in tijden van crisis mee bezighouden. Starters hebben moeite de arbeidsmarkt op te komen, er zijn minder vacatures en de werkloosheidcijfers blijven stijgen: 6,2% van de beroepsbevolking zit zonder werk, beraamde het CBS onlangs nog.

Jessie Koen Jessie Koen

Tot nu toe was de beste voorspeller voor het vinden van werk de intensiteit waarmee wordt gezocht: hoe harder je zoekt, hoe meer kans je hebt op een baan. Maar, stelt organisatiepsychloge Jessie Koen, alleen hard zoeken is niet voldoende – zeker niet in een economisch zware tijd. ‘Je moet net dat stapje extra zetten,’ vertelt zij. Vandaag promoveerde ze op haar proefschrift Prepare and Pursue: routes to suitable (re-)employment. Voor haar onderzoek nam ze vragenlijsten af en ontwikkelde ze een training.

Is het af te raden om op elke vacature te reageren die voorbijkomt?
‘Ja, en wel om twee redenen. In de eerste plaats vind je met die zoekstrategie vaak geen passende baan: je stelt immers geen eisen aan een vacature, dus de kans is groot dat solliciteert voor een baan die niet past bij je wensen en capaciteiten. Daardoor, en dat is het tweede punt, word je ook sneller afgewezen. Dat is slecht voor je motivatie.’

Wat werkt wel?
‘In mijn proefschrift heb ik het begrip employability uitgebreid onderzocht: de mogelijkheid om werk te kunnen vinden en te behouden. Een van de dimensies daarvan is aanpassingsvermogen – de wil en mogelijkheid om loopbaanmogelijkheden uit te zoeken. Uit mijn onderzoek blijkt dat deze vaardigheid onontbeerlijk is bij het vinden van een passende baan. Het gaat erom dat je nagaat wat je hoopt te vinden in een baan, uitzoekt waar je kwaliteiten liggen en dat vervolgens matcht met de arbeidsmarkt. Stel, je wilt heel graag aan de slag bij een bepaald consultancybureau. Vraag jezelf dan af waarom je daar zo graag wilt werken, en kijk vervolgens of er nog meer organisaties of bedrijven zijn die aan die eisen voldoen. Het kost iets meer tijd, maar je kunt dan veel gerichter zoeken.’

Niet iedereen heeft tijd voor die reflectie. Mensen moeten ook gewoon hun rekeningen kunnen betalen.
‘Dat klopt. Veel mensen zijn daardoor genoodzaakt om een baan onder hun niveau te accepteren, maar ik zou zeggen: blijf toch vooral zoeken naar iets dat beter bij je past. Uit de resultaten van mijn onderzoek blijkt dat als mensen werken aan hun employability, de kans op het vinden van een passende baan aanzienlijk wordt vergroot. Bovendien: van werk doen dat je eigenlijk niet leuk vindt, wordt geen mens gelukkig.’