Foto: Poster uit de We Are U-campagne van de UvA
wetenschap

‘Ga niet in het wilde weg diversiteitstrainingen aanbieden’

Dirk Wolthekker,
12 oktober 2017 - 16:44

Diversiteit is hot en hip en diversiteitstrainingen ook. De UvA heeft voor het eerst in haar bestaan een diversity officer aangesteld en organisatiepsycholoog Astrid Homan houdt morgen haar oratie over ‘de vele gezichten’ van diversiteit.

Het is intussen een bekend beeld in de diversiteitsdiscussie op universiteiten en in andere organisaties: te veel witte mannen van middelbare leeftijd die aan de touwtjes trekken, te weinig vrouwen, mensen van een andere afkomst of mensen met een beperking en daardoor een gevoeld gebrek aan inclusiviteit. Op universiteiten worden bovendien curricula aangeboden die steeds vaker als eenzijdig Westers worden ervaren. Wat te doen om het tij te keren?

‘Het is van groot belang dat organisaties niet in het wilde weg trainingen aanbieden’

In haar oratie doet organisatiepsycholoog Astrid Homan een evidence-based voorstel om werknemers, leiders en organisaties te helpen en mensen met verschillende achtergronden en ideeën dichter bij elkaar te brengen. De diversiteitstraining die veel organisaties tegenwoordig aan hun medewerkers aanbieden is, zo zegt Homan, niet zomaar effectief. Dat komt volgens haar onder meer omdat zo’n training veelal ‘een gedragsmatige component mist, waarbij daadwerkelijk wordt gekeken of het gedrag van mensen omtrent diversiteit verandert’. Het is daarom ‘van groot belang dat organisaties niet in het wilde weg trainingen aanbieden’.

Foto: UvA
Astrid Homan

Homan spreekt van twee verschillende diversiteitsideologieën die als het ware tegenover elkaar staan binnen de hele diversiteitsdiscussie en zo een positieve uitkomst kunnen belemmeren. Tegenstanders van een diversiteitsbeleid beroepen zich nogal eens op het standpunt dat medewerkers moeten worden beoordeeld op kwaliteit en op basis daarvan een positie moeten verdienen, de zogenoemde ‘meritocratische’ ideologie. Voorstanders van een diversiteitsbeleid menen vaak dat multiculturaliteit bepalend zou moeten zijn voor de organisatiecultuur, dat wil zeggen: een organisatie floreert in hun ogen pas bij een diverse en multiculturele cultuur met een veelheid aan achtergronden.

 

Best of both worlds

Op basis van recent onderzoek heeft Homan gekeken of het mogelijk is de best of both worlds te combineren. Ze komt uit op de ideologie van de ‘multiculturele meritocratie’. Homan: ‘Op die manier kunnen alle medewerkers inclusie ervaren, terwijl tegelijkertijd wordt benadrukt dat mensen worden aangenomen op basis van hun kwaliteiten en dat bepaalde groepen niet worden voorgetrokken dan wel achtergesteld’. Homans onderzoek is zoals gezegd evidence-based: zij staaft haar theorie van de multiculturele meritocratie aan de hand van vier experimentele studies, die zij morgen in haar oratie zal bespreken.

‘Waarom niet kijken waar mensen speciaal goed in zijn of affiniteit mee hebben, in plaats van te streven naar de homo academicus universalis?

Homo academicus universalis

In haar oratie gaat Homan ook in op het universitaire human resources-beleid in het algemeen. Volgens haar is ook daar nog wel wat werk te verzetten, onder meer omdat er veel te veel eisen worden gesteld aan de persoonlijkheid en vaardigheden van wetenschappers. Ze moeten zo ongeveer alles kunnen en alles zijn: creatief, productief, excellent, denkers, doeners, marketeers, enthousiast, gemotiveerd, bevlogen, betrokken en grappig. Het is volgens Homan too much. Hoeveel mensen verenigen al die kwaliteiten in zichzelf, vraagt Homan zich af. ‘Waarom niet kijken waar mensen speciaal goed in zijn of affiniteit mee hebben, in plaats van te streven naar de homo academicus universalis?’

 

Daar komt volgens haar bij dat het streven naar die homo academicus universalis leidt tot wat niemand meer wil: een homogene groep wetenschappers die individualistisch werkt in plaats van een heterogene, divers groep die teamwork levert. ‘Ik voorspel dat door mensen te benutten op die dimensies waar ze goed in zijn, we als Nederlandse wetenschap tot nog grotere hoogtes kunnen stijgen.’

 

Astrid Homan spreekt morgenmiddag om 16.00 uur haar oratie Vier verschillen! De vele gezichten van diversiteit uit in de Aula.